I SA/Po 55/15
WyrokWSA w Poznaniu2015-03-18
Skład orzekający: Karol Pawlicki, Małgorzata Bejgerowska, Aleksandra Kiersnowska – Tylewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy prawidłowo ustalono zobowiązanie podatkowe w podatku od spadków i darowizn, gdy istniały wątpliwości co do stanu prawnego nieruchomości rolnej wchodzącej w skład masy spadkowej, w szczególności w kontekście uchylenia dokumentu nadania ziemi przez Wojewódzką Komisję Ziemską?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo ustaliły stan faktyczny i prawny sprawy, w tym fakt nabycia przez skarżącą udziału w nieruchomości rolnej w drodze spadku. W oparciu o wpisy w księdze wieczystej i zasadę rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych, a także analizę wyroku NSA z dnia 18 marca 2014 r. (II OSK 2636/13), sąd stwierdził, że akt nadania ziemi z 1946 r. nie został skutecznie uchylony w 1950 r., co oznacza, że skarżąca nabyła spadek zgodnie z prawem. W związku z tym skargę oddalono.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn wobec skarżącej, która nabyła spadek po zmarłej ciotce. Kluczowym elementem sporu była wartość i przynależność do masy spadkowej udziału w nieruchomości rolnej. Skarżąca kwestionowała nabycie tego udziału, powołując się na uchylenie dokumentu nadania ziemi przez Wojewódzką Komisję Ziemską w 1950 r. Organy podatkowe, opierając się na wpisach w księdze wieczystej i postanowieniach sądu o nabyciu spadku i dziale spadku, uznały, że skarżąca nabyła udział w nieruchomości, co skutkowało ustaleniem zobowiązania podatkowego. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Karol Pawlicki Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Bejgerowska(spr.) Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska – Tylewicz Protokolant ref. staż. Karolina Samolczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 marca 2015r. sprawy ze skargi MM na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn. oddala skargę.
Naczelnik Urzędu Skarbowego w A. decyzją z dnia [...], nr [...], [...], ustalił M. M. zobowiązanie podatkowe w podatku od spadków i darowizn w kwocie [...] zł z tytułu nabycia spadku po zmarłej w dniu [...] października 2012 r. M. K..
W motywach rozstrzygnięcia wskazano, że na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w B. z dnia [...], o sygn. akt [...], spadek po zmarłej w dniu [...] października 2012 r. M. K., nabyli: M. M., P. K. i A. K., każdy z nich po 1/3 części. Spadkobiercy w dniu [...] sierpnia 2013 r. złożyli wspólne zeznanie podatkowe o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych SD-3, w którym jako przedmiot masy spadkowej wykazali: lokal mieszkalny, stanowiący odrębną nieruchomość o powierzchni użytkowej [...] m2, wraz z udziałem w częściach wspólnych nieruchomości, nr [...] oraz w nieruchomości gruntowej, położony w A., przy ul. C., a także udział wynoszący ½ części w nieruchomości niezabudowanej o powierzchni gruntu [...] ha, składającej się z działek nr [...], [...], [...], położonej w rejonie [...], nr [...]. W zeznaniu tym spadkobiercy określili wartość spadku na kwotę [...] zł, z czego wartość lokalu mieszkalnego - na kwotę [...] zł, a wartość udziału w niezabudowanej nieruchomości - na kwotę [...] zł. Wobec wątpliwości co do wartości rynkowej udziału wynoszącego ½ części w nieruchomości rolnej o powierzchni [...] ha, położonej we A., rejon [...], będącej przedmiotem spadku, organ powołał biegłego rzeczoznawcę majątkowego, który w operacie szacunkowym z dnia [...] listopada 2013 r., stosując metodę porównawczą, określił wartość rynkową przedmiotowej nieruchomości rolnej na kwotę [...] zł. Wobec tego organ przyjął, że udział w przedmiotowej nieruchomości, wchodzący w skład masy spadkowej, ma wartość [...] zł (½ z [...] zł).
W konsekwencji poczynionych ustaleń Naczelnik Urzędu Skarbowego w A. ustalił wartość masy spadkowej na kwotę [...] zł, z czego wartość nabytego przez M. M. udziału wyniosła [...] zł (⅓ z [...] zł). Wskazano przy tym, że ustalona podstawa opodatkowania została umniejszona o kwotę wolną [...] zł (spadkobiorca zaliczony został do II grupy podatkowej).
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem podatniczka, reprezentowana przez pełnomocnika, złożyła odwołanie, w którym zażądała uchylenia decyzji organu I instancji, jako niezgodnej z prawem, ewentualnie o zawieszenie postępowania na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm. - w skrócie: "O.p."), do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez NSA.
Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:
- art. 21 § 1 pkt 2 i § 5 O.p. poprzez jego zastosowanie w wyniku błędnego uznania, iż odwołująca stała się właścicielką udziału w nieruchomości, będącej przedmiotem spadku po zmarłej M. K., a w konsekwencji - nieuzasadnione przyjęcie, iż w sprawie doszło do powstania zobowiązania podatkowego;
- art. 1 ust. 1 pkt 1, art. 5, art. 6 ust. 4, art. 7 ust. 1, art. 8 ust. 3 i ust. 4, art. 9 ust. 1 pkt 2, art. 14 ust. 3 pkt 2 i art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (tekst jedn. Dz. U. z 2009 r., Nr 93, poz. 768 ze zm. - w skrócie: "u.p.s.d."), poprzez ich zastosowanie w wyniku błędnego uznania, iż odwołująca stała się właścicielką udziału w nieruchomości, będącego przedmiotem spadku po zmarłej M. K., a w konsekwencji - nieuzasadnione przyjęcie, iż w sprawie doszło do powstania zobowiązania podatkowego;
- art. 201 § i pkt 2 O.p., poprzez jego niezastosowanie, pomimo, iż rozpatrzenie sprawy w sposób bezpośredni uzależnione jest od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez NSA.
Argumentując odwołanie podatniczka podniosła, że stan prawny nieruchomości rolnej, wchodzącej w skład masy spadkowej po M. K., nie został ostatecznie uregulowany, albowiem przed NSA toczy się postępowanie o stwierdzenie nieważności orzeczenia Wojewódzkiej Komisji Ziemskiej przy Wojewodzie [...] z dnia [...] kwietnia 1950 r., nr [...], uchylającego dokument nadania ziemi z dnia [...] kwietnia 1946 r. A. K. - wstępnemu odwołującej się. Podatniczka wskazała bowiem, że dokumentem nadania ziemi z dnia [...] kwietnia 1946 r., wydanym na podstawie dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej, Starostwo Powiatowe w A. nadało A. K. - wstępnemu odwołującej się - nieruchomość rolną z rozparcelowanego majątku Z., gmina A., oznaczoną jako działka nr [...]. W dniu [...] stycznia 1947 r. Sąd Rejonowy w A. w nowozałożonej księdze wieczystej ujawnił A. K., jako właściciela powyższej nieruchomości. Orzeczeniem z dnia [...] kwietnia 1950 r., nr [...], Wojewódzka Komisja Ziemska przy Wojewodzie [...] uchyliła powyższy dokument nadania ziemi A. K. W świetle powyższego podatniczka stwierdziła, że skoro orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Ziemskiej przy Wojewodzie [...] jest obowiązującym aktem prawa, to w dniu [...] kwietnia 1950 r. A. K. został pozbawiony własności przedmiotowej nieruchomości. Powyższe oznacza, że M. K. nie nabyła prawa do tej nieruchomości w drodze spadkobrania, a w konsekwencji M. M. nie nabyła prawa do tej nieruchomości w drodze spadkobrania po M. K. Jednocześnie odwołująca się wskazała, że zmiana własności nieruchomości nie została wpisana do księgi wieczystej i Skarb Państwa, przejmując nieruchomość od A. K., nie został ujawniony w księdze wieczystej jako właściciel. Ponadto podatniczka podniosła, że w chwili obecnej nie jest nawet posiadaczem tej nieruchomości.
Decyzją z dnia [...], nr [...], Dyrektor Izby Skarbowej w P., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy podniósł, że M. M., na podstawie postanowienia częściowego Sądu Rejonowego w B. z dnia [...], o sygn. akt [...], nabyła spadek po zmarłej w dniu [...] października 2012 r. M. K. Następnie na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w B. z dnia [...], o sygn. akt [...], dokonano działu spadku po zmarłej M. K., obejmującego prawo własności lokalu mieszkalnego położonego we A., ul. C., oraz udział ½ części we współwłasności nieruchomości położonej w [...] – Kw nr [...]. Postanowienie to stało się prawomocne w dniu [...] lipca 2013 r. Ponadto zaznaczono, że strona w zeznaniu podatkowym o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych SD-3, wskazała, iż odziedziczyła po zmarłej ciotce (M. K.) ⅓ części spadku, w skład którego wchodził m.in. udział wynoszący ½ części niezabudowanej nieruchomości położonej we A., rejon [...], zapisanej w Kw nr [...]. Przy czym we wszystkich przedstawionych dokumentach (wypisy z rejestru gruntów, odpisy ksiąg wieczystych), jako właściciel gospodarstwa rolnego o obszarze [...] ha położonego w [...] widnieje, niezmiennie od [...] stycznia 1947 r., A. K., będący wstępnym strony. Organ II instancji podkreślił, że po śmierci A. K., na podstawie postanowienia stwierdzającego nabycie spadku, po tym spadkodawcy, do księgi wieczystej wpisani zostali jego spadkobiercy, w tym M. K., a z kolei po jej śmierci, jej spadkobiercy, wskazani w postanowieniu Sądu Rejonowego w B. z dnia [...], o sygn. akt [...], w tym M. M. W związku z powyższym w księdze wieczystej - w której wpisów dokonuje się na podstawie dokumentów świadczących o podstawie nabycia danej nieruchomości - podatniczka widnieje jako jeden ze współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości. Podkreślono przy tym, że zasada rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych chroni ewentualnych nabywców nieruchomości. W rezultacie dokonanych ustaleń, organ II instancji za chybiony uznał zarzut błędnego uznania, że podatniczka stała się współwłaścicielką udziału w nieruchomości, który pozostawiła w spadku zmarła M. K. W konsekwencji stwierdzono, że bezpodstawne jest żądanie podatniczki uznania, że o tym, czy sporna nieruchomość gruntowa wchodzi do spadku po M. K. rozstrzygnie dopiero NSA.
Za nieuzasadnione organ odwoławczy uznał także zarzut naruszenia art. 21 § 1 pkt 2 O.p., albowiem decyzja organu I instancji została doręczona pełnomocnikowi podatniczki w dniu [...] stycznia 2014 r., a zatem z tym dniem powstało zobowiązanie podatkowe ustalone wobec M. M. Nie znajdując natomiast podstaw do uwzględnienia zarzutu naruszenia art. 21 § 5 O.p. organ II instancji stwierdził, że wartość jednego ze składników masy spadkowej (wartość niezabudowanej nieruchomości) odbiegała od jego wartości rynkowej, a zatem organ I instancji zasadnie uruchomił tryb podwyższenia tej wartości, zgodnie z art. 8 ust. 4 u.p.s.d., a w trakcie dokonanych czynności trafnie ustalono, na podstawie wydanej przez biegłego opinii z dnia [...] listopada 2013 r., rynkową cenę nieruchomości na kwotę [...] zł.
Dyrektor Izby Skarbowej w P. nie odniósł się natomiast do zarzutu naruszenia art. 201 § 1 O.p., wskazując, że w tym zakresie wydał odrębne postanowienie z dnia [...], w którym orzekł o braku podstaw prawnych do zawieszenia postępowania w sprawie.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu M. M., reprezentowana przez radcę prawnego, zażądała uchylenia powyższej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w P. i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania. Kwestionowanej decyzji zarzucono naruszenie przepisów art. 1 ust. 1 pkt 1, art. 5, art. 6 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 oraz art. 16 ust. 1 pkt 2, ust. 2 i ust. 3 u.p.s.d.
W uzasadnieniu skargi skarżąca stwierdziła, że w ogóle nie nabyła udziału we własności ½ części niezabudowanej nieruchomości położonej we A., rejon [...], o powierzchni gruntu [...] ha, składającej się z działek nr [...], [...], [...], nr [...], a to oznacza, że nie powstał po jej stronie obowiązek podatkowy w podatku od spadków i darowizn z tytułu nabycia spornego prawa majątkowego. Skarżąca podkreśliła, że składając wspólne zeznanie podatkowe SD-3 poinformowała organ podatkowy o toczącym się postępowaniu administracyjnym o stwierdzenie nieważności orzeczenia Wojewódzkiej Komisji Ziemskiej przy Wojewodzie [...] z dnia [...] kwietnia 1950 r., nr [...], uchylającego dokument nadania ziemi A. K. (dziadkowi skarżącej i ojcu M. K.) z dnia [...] kwietnia 1946 r., jako niezgodnego z prawem. Autorka skargi zaakcentowała, że w chwili składania zeznania podatkowego SD-3 o nabyciu rzeczy i praw majątkowych po zmarłej ciotce M. K. (córce A. K. i spadkobierczyni w ½ po A. K.) w obrocie prawnym funkcjonowało ostateczne orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Ziemskiej przy Wojewodzie [...] z dnia [...] kwietnia 1950 r., nr [...], uchylające dokument nadania ziemi A. K. z dnia [...] kwietnia 1946 r. Zdaniem skarżącej, pomimo wpisu A. K. jako właściciela, a po nim jego spadkobierców, do właściwej księgi wieczystej, nie był on właścicielem przedmiotowej nieruchomości od momentu uprawomocnienia się orzeczenia Wojewódzkiej Komisji Ziemskiej przy Wojewodzie [...] z dnia [...] kwietnia 1950 r. Wobec tego, skarżąca wyraziła przekonanie, że M. K. nie mogła nabyć w drodze dziedziczenia - po śmierci ojca A. K. - udziału wynoszącego ½ we własności przedmiotowej nieruchomości, a zatem skarżąca, jako spadkobierca po M. K., nie mogła nabyć udziału we własności ½ części tej nieruchomości.
Ponadto autorka skargi z ostrożności procesowej stwierdziła, że nawet gdyby uznać, iż nabyła udział we własności ½ przedmiotowej nieruchomości, to nabycie to nastąpiło pod warunkiem zawieszającym, który się nie ziścił. Skarżąca uznała bowiem, że owym warunkiem zawieszającym byłoby wydanie przez właściwy organ administracyjny lub sąd administracyjny decyzji lub wyroku stwierdzających nieważność orzeczenia Wojewódzkiej Komisji Ziemskiej przy Wojewodzie [...] z dnia [...] kwietnia 1950 r., nr [...], uchylającego dokument nadania ziemi A. K. z dnia [...] kwietnia 1946 r. W skardze podniesiono, że NSA wyrokiem z dnia 18 marca 2014 r., w sprawie o sygn. akt II OSK 2636/13, oddalił skargę kasacyjną wniesioną m.in. przez skarżącą, a tym samym orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Ziemskiej przy Wojewodzie [...] z dnia [...] kwietnia 1950 r., nr [...], uchylające dokument nadania ziemi A. K. z dnia [...] kwietnia 1946 r. nadal obowiązuje i funkcjonuje w obrocie prawnym. W ocenie autorki skargi, skoro nie doszło do ziszczenia się warunku zawieszającego, jakim byłoby stwierdzenie nieważności powyższego orzeczenia z dnia [...] kwietnia 1950 r., to nie było podstaw do wydania przez organy podatkowe decyzji ustalającej skarżącej zobowiązanie w podatku od spadków i darowizn z tytułu nabycia udziału we własności ½ części przedmiotowej nieruchomości.
Ponadto strona skarżąca zwróciła uwagę, że jako spadkobierca po M. K. należy do II grupy podatkowej, oddziedziczone mieszkanie ma powierzchnię [...] m2 i w mieszkaniu tym mieszka osoba trzecia (K. M.). Z okoliczności tych wywiodła, że wartości tego mieszkania nie należy wliczać do podstawy opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn, a skarżąca - na spełnienie warunków ulgi mieszkaniowej, o której mowa w art. 16 u.p.s.d. - ma 5 lat od dnia nabycia mieszkania. Z uwagi na powyższe stwierdziła, że organy podatkowe wliczając wartość mieszkania do podstawy opodatkowania naruszyły art. 16 ust. 1, ust. 2. oraz ust. 3 u.p.s.d.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w P. podtrzymał w całości stanowisko i argumentację wyrażoną w zaskarżonej decyzji oraz wniósł o oddalenie skargi.
Podczas rozprawy przed WSA w Poznaniu w dniu 18 marca 2015 r. pełnomocnik skarżącej oświadczył, że strona skarżąca rozważa możliwość wszczęcia postępowania wznowieniowego dotyczącego wzruszenia decyzji Wojewódzkiej Komisji Ziemskiej przy Wojewodzie [...] z dnia [...] kwietnia 1950 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Badając zaskarżoną decyzję według kryteriów przewidzianych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - w skrócie: "P.p.s.a.") Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie naruszają prawa, a ich wydanie poprzedziło postępowanie, w którym nie uchybiono regułom prawa procesowego.
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się zasadniczo do rozstrzygnięcia, czy organy podatkowe zasadnie uznały, iż w skład masy spadkowej po M. K. wchodzi ½ części udziału w niezabudowanej nieruchomości położonej we A., rejon [...], o powierzchni gruntu [...] ha, składającej się z działek nr [...], [...], [...] nr [...], a w konsekwencji prawidłowo określiły skarżącej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn.
Tytułem wstępu wskazać należy, że dla prawidłowego zastosowania norm prawa materialnego konieczne jest właściwe ustalenie stanu faktycznego sprawy. Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji w pierwszej kolejności musi zatem dotyczyć tych ewentualnych naruszeń przepisów postępowania, które mogły mieć wpływ na prawidłowe ustalenie podstawy faktycznej rozstrzygnięć organów podatkowych. Rozważania w przedmiocie zastosowania określonego przepisu prawa materialnego mają bowiem uzasadnienie dopiero na tym etapie stosowania prawa, na którym nie ma już żadnych wątpliwości, co do stanu faktycznego. Dokonując oceny prawidłowości przeprowadzonego przez organy obu instancji postępowania podatkowego Sąd stwierdza, że postępowanie to, wbrew twierdzeniom strony skarżącej, czyniło zadość zasadom procesowym przewidzianym w przepisach O.p., regulującej procedurę podatkową.
Podstawą dla uznania zaskarżonej decyzji za zgodną z prawem było przyjęcie przez Sąd stanu faktycznego sprawy, który Dyrektor Izby Skarbowej w P. przedstawił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Należy uznać, że został on ustalony w sposób prawidłowy. Zdaniem Sądu, organ II instancji wyczerpująco zebrał materiał dowodowy przydatny do wydania ostatecznej decyzji oraz dokonał jego wszechstronnej oceny, a więc w sposób obiektywny, logiczny i przy wykorzystaniu wiedzy z zakresu prawa podatkowego. Konkluzja w zakresie ustaleń faktycznych wywiedziona przez Dyrektora Izby Skarbowej w P. znajduje pełne odzwierciedlenie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, który we wzajemnym powiązaniu treści poszczególnych dowodów pozwala na przyjęcie tych ustaleń w sposób jednoznaczny, zgodnych z logiką i doświadczeniem życiowym. W ocenie Sądu, stan faktyczny i prawny sprawy zostały ustalone zgodnie z wymogami zawartymi w O.p., a w szczególności w art. 120, art. 121, art. 122, art. 123, art. 127, art. 180, art. 187 oraz 191 O.p., zaś dokonana przez organ ocena materiału dowodowego nie wykraczała poza ramy swobodnej oceny dowodów i jako taka korzysta z ochrony przewidzianej w art. 191 O.p. Zgodnie z treścią tego przepisu "organ podatkowy ocenia na podstawie zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona". Oznacza to, że organ podatkowy w ocenie materiału dowodowego nie jest skrępowany żadnymi regułami dowodowymi, a ustaleń faktycznych dokonuje według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnie rozważonego materiału dowodowego. Podkreślenia wymaga, że dopóki granice swobodnej oceny dowodów nie zostaną przez organ orzekający przekroczone, Sąd nie ma podstaw do podważania dokonanych w ten sposób ustaleń. Tak też jest w niniejszej sprawie. W ocenie Sądu, organ odwoławczy właściwie rozważył całość zebranego materiału dowodowego, a w uzasadnieniu rozstrzygnięcia bardzo szczegółowo wyjaśnił motywy i wskazał dowody stanowiące podstawę podjętego rozstrzygnięcia. Podnieść należy, że skarżąca nie zdołała podważyć oceny poszczególnych dowodów dokonanej przez organy obu instancji, mimo, że w odwołaniu od decyzji organu I instancji, jak i w rozpoznawanej skardze neguje ustalenia organów świadczące o tym, że w skład masy spadkowej po M. K. wchodzi udział ½ części we współwłasności niezabudowanej nieruchomości położonej we A., rejon [...], Kw nr [...]. Zaakcentowania wymaga, że skarżąca w trakcie postępowania nie przedstawiła żadnych dowodów, które potwierdziłyby prawdziwość jej twierdzeń. To zaś, że organy podatkowe dokonały na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego ustaleń odmiennych od tych, które prezentuje strona skarżąca nie świadczy jeszcze o naruszeniu reguł rządzących postępowaniem dowodowym.
W kontekście powyższych rozważań wskazać należy, że z akt sprawy bezspornie wynika, iż M. M., na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w B. z dnia [...], o sygn. akt [...], nabyła wspólnie z P. K. i A. K. spadek po zmarłej w dniu [...] października 2012 r. M. K., każdy z nich po ⅓ części. Poza sporem pozostaje także, że mocą postanowienia Sądu Rejonowego w B. z dnia [...], o sygn. akt [...], dokonano działu spadku po zmarłej M. K., obejmującego prawo własności lokalu mieszkalnego położonego w A. ul. C. oraz udział ½ części we współwłasności nieruchomości położonej w A., rejon [...], Kw nr [...]. Powyższe okoliczności znajdują potwierdzenie we wspólnym zeznaniu podatkowym o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych SD-3, złożonym przez spadkobierców M. K. w dniu [...] sierpnia 2013 r., w którego treści wskazano m.in., że M. M. odziedziczyła po zmarłej ciotce M. K. ⅓ części spadku, w skład którego wchodził: lokal mieszkalny stanowiący odrębną nieruchomość o powierzchni użytkowej [...] m2, wraz z udziałem w częściach wspólnych nieruchomości nr [...] oraz w nieruchomości gruntowej, położony w A. przy ul. C., a także udział wynoszący ½ części niezabudowanej nieruchomości położonej we A., rejon [...], zapisanej w Kw nr [...]. Ponadto, co istotne, z załączonych do złożonego przez spadkobierców, a więc m.in. przez skarżącą, zeznania podatkowego dokumentów (wypisy z rejestru gruntów, odpisy ksiąg wieczystych), bezsprzecznie wynika, iż właścicielem lokalu mieszkalnego położonego w A. przy ul. C. oraz ½ części gospodarstwa rolnego o obszarze [...] ha, położonego w [...], jest M. K. Odpis z księgi wieczystej Kw nr [...] (k. 13 - 15 akt adm., tom II) jednoznacznie wskazuje, że po śmierci A. K. (wstępnego skarżącej), na podstawie postanowienia stwierdzającego nabycie spadku, po tym spadkodawcy, do księgi wpisani zostali jego spadkobiercy w tym M. K., a z kolei po jej śmierci, spadkobiercy tej osoby, wskazani w postanowieniu Sądu Rejonowego w B. z dnia [...], o sygn. akt [...], w tym skarżąca. Zdaniem Sądu organ podatkowy II instancji trafnie powołał się na zasadę rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych, która chroni ewentualnych nabywców nieruchomości. Dodatkowo Sąd zauważa, że w Kw brak jest wpisów (zastrzeżeń) wskazujących na niezgodność wpisów w tej Kw ze stanem rzeczywistym.
Mając na względzie treść powołanych wyżej dokumentów, Sąd stwierdza, że organy podatkowe zasadnie uznały, iż skarżąca na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w B. z dnia [...], o sygn. akt [...], nabyła spadek po zmarłej w dniu [...] października 2012 r. M. K., w ⅓ części, w skład którego wchodził m.in. udział w ½ części we współwłasności nieruchomości położonej we A., rejon [...], Kw nr [...]. Brak jest zatem podstaw aby przyjąć, iż skarżąca nie stała się współwłaścicielką udziału w powyższej nieruchomości. Za chybione należy więc uznać zawarte w skardze twierdzenia skarżącej, jakoby nie nabyła ona w drodze spadku po M. K. udziału w ½ części we współwłasności spornej nieruchomości. Stwierdzając zaś, że skarżąca nabyła w drodze spadku powyższe prawo, a czynność ta objęta jest zakresem regulacji u.p.s.d., to tym samym za bezzasadne należy uznać podniesione w skardze zarzuty naruszenia art. 1 ust. 1 pkt 1, art. 5 oraz art. 6 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 u.p.s.d.
W ocenie Sądu, na uwzględnienie nie zasługiwały także podnoszone przez stronę skarżącą twierdzenia, że nabycie przez nią przedmiotowego udziału w spornej nieruchomości rolnej mogłoby nastąpić jedynie pod warunkiem zawieszającym, tj. w przypadku wydania przez właściwy organ administracyjny lub sąd administracyjny decyzji lub wyroku stwierdzających nieważność orzeczenia Wojewódzkiej Komisji Ziemskiej przy Wojewodzie [...] z dnia [...] kwietnia 1950 r., nr [...], uchylającego dokument nadania ziemi A. K. z dnia [...] kwietnia 1946 r., który to warunek się nie ziścił. Odnosząc się do tej kluczowej dla strony kwestii podkreślenia wymaga, że wprawdzie NSA w wyroku z dnia 18 marca 2014 r., w sprawie o sygn. akt II OSK 2636/13, oddalił skargę kasacyjną wniesioną m.in. przez skarżącą, a tym samym nie stwierdził nieważności orzeczenia Wojewódzkiej Komisji Ziemskiej przy Wojewodzie [...] z dnia [...] kwietnia 1950 r., nr [...], uchylającego dokument nadania ziemi A. K. z dnia [...] kwietnia 1946 r. Nie mniej jednak NSA wyraźnie wskazał, iż wspomniane orzeczenie Komisji Ziemskiej z dnia [...] kwietnia 1950 r. zostało wydane z naruszeniem przepisów o właściwości, przy czym naruszenie to, z uwagi na upływ czasu przekraczający dziesięć lat od dnia wydania tego orzeczenia, nie mogło wywołać, oczekiwanego przez stronę, skutku prawnego w postaci stwierdzenia nieważności tego aktu. W tym stanie rzeczy NSA w powyższym orzeczeniu z dnia 18 marca 2014 r., obalił w istocie domniemanie zgodności z prawem aktu Komisji Ziemskiej z dnia [...] kwietnia 1950 r. Z powyższego można wywieść, że akt nadania ziemi z dnia [...] kwietnia 1946 r. nie został skutecznie uchylony w dniu [...] kwietnia 1950 r. W tej sytuacji kwestionowanie prawa własności A. K. do przedmiotowej nieruchomości rolnej jest, w ocenie Sądu w składzie orzekającym, nieuprawnione. Wobec powyższego dalsze wątpliwości strony skarżącej co do nabycia spornej nieruchomości w drodze dziedziczenia przez M. K., a następnie przez stronę skarżącą są nieuzasadnione. W świetle wyroku NSA z dnia 18 marca 2014 r. oraz treści zapisów w Kw brak jest bowiem podstaw do kwestionowania prawa własności zarówno A. K., jak i M. K. oraz jej spadkobierców, w tym strony skarżącej.
Dodatkowo w powołanym powyżej wyroku NSA zwrócono uwagę, że zarzut art. 12 ust. 4 o organizacji komisji ziemskich z dnia 6 września 1946 r., który to przepis stanowi o doręczeniu tego orzeczenia stronom postępowania można rozpatrywać w kontekście przesłanki wznowieniowej, nie zaś stwierdzenia nieważności postępowania. Godzi się zauważyć, że pełnomocnik skarżącej podczas rozprawy przed WSA w Poznaniu w dniu 18 marca 2015 r. oświadczył, że skarżąca rozważa możliwość wszczęcia postępowania wznowieniowego dotyczącego wzruszenia decyzji Wojewódzkiej Komisji Ziemskiej przy Wojewodzie [...] z dnia [...] kwietnia 1950 r.
Odnosząc się natomiast do podniesionego dopiero na etapie skargi zarzutu naruszenia art. 16 ust. 1 pkt 1, ust. 2 i ust. 3 u.p.s.d. Sąd w pełni podzielił argumentację organu odwoławczego zawartą w odpowiedzi na skargę. Skoro bowiem z postanowienia Sądu Rejonowego w B. z dnia [...], o sygn. akt [...], w sprawie działu spadku, wynika, że M. M. jest obecnie jedyną właścicielką lokalu mieszkalnego położonego we A. przy ul. C., to jednak w oparciu o dane, które przedstawiła skarżąca w niniejszym postępowaniu nie sposób orzec, czy przysługuje jej ulga podatkowa, o której mowa w art. 16 u.p.s.d.
Biorąc pod uwagę powyższe rozważania, Sąd stwierdza, że nie zachodzą przesłanki uzasadniające konieczność wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Z powyższych względów Sąd, w oparciu o przepis art. 151 P.p.s.a., uznał skargę za nieuzasadnioną i orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło