I SA/Po 55/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Wolna-Kubicka Sędziowie Sędzia WSA Waldemar Inerowicz Asesor sądowy WSA Michał Ilski (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 marca 2024 r. sprawy ze skargi M. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 20 listopada 2023 r. nr [...] w przedmiocie rozksięgowania wpłaty na poczet zaległości z tytułu I raty łącznego zobowiązania pieniężnego za 2018 r. oddala skargę Wójt Gminy [...] postanowieniem z 12 maja 2023 r., nr [...] zaliczył wpłatę M. W. (dalej zwanego również skarżącym) z 09 maja 2023 r. w kwocie [...]zł na poczet I. raty łącznego zobowiązania pieniężnego z 2018 r. w ten sposób, że kwotę [...]zł zaliczono na poczet należności głównej zaś kwotę [...]zł na poczet odsetek. W uzasadnieniu swojego postanowienia organ pierwszej instancji powołał się m. in. na art. 62 § 1, 1a oraz art. 55 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2651 z późn. zm. – dalej w skrócie: "O.p."). Wójt przedstawił ponadto pozostające do uregulowania należności skarżącego. Skarżący wniósł zażalenie na postanowienie Wójta. Wniesiono o zaksięgowanie wpłaty skarżącego na poczet II raty podatku za 2023 r. Zaznaczono przy tym, że na dowodzie wpłaty wyraźnie wskazano na poczet którego zobowiązania była ona dokonana. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z 20 listopada 2023 r., nr [...] utrzymało w mocy wymienione na wstępie postanowienie organu pierwszej instancji. Na wstępie wyjaśniono, że skarżący 09 maja 2023 r. wpłacił na rachunek Urzędu Gminy [...] kwotę [...]zł. W tytule wpłaty wskazano "[...]". Odwołując się m. in. do postanowień art. 62 § 1 O.p. wyjaśniono, że wskazanie dokonane przez podatnika w tytule przelewu, jest wiążące dla organu podatkowego, ale tylko w zakresie rodzaju podatku. Dyspozycja podatnika nie jest natomiast wiążąca, co do poszczególnych rat podatku, gdyż z mocy prawa wpłata jest zaliczana na poczet zaległości podatkowej o najwcześniejszym terminie płatności we wskazanym przez podatnika podatku. Z uwagi na powyższe sporna wpłata nie mogła zostać zaliczona na poczet zaległości tytułem II. raty podatku za 2023 r. w łącznym zobowiązaniu pieniężnym, gdyż podatnik posiada zobowiązania w łącznym zobowiązaniu pieniężnym za poprzednie lata. Skarżący wniósł skargę na omówione powyżej postanowienie Kolegium. Wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zaksięgowanie wpłaty zgodnie ze wskazaniem skarżącego. Skarżący podniósł, że zaliczenie wpłat na poczet zaległości podatkowych odbywa się zgodnie z wolą podatnika, który wskazuje, na jaki konkretnie podatek do zapłaty ma ona być zaliczona. Dopiero w przypadku braku wyraźnego stanowiska ze strony podatnika, urząd dokonuje zaliczenia na poczet podatku o najwcześniejszym terminie płatności. W odpowiedzi na skargę SKO [...] podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga okazała się bezzasadna. Rozstrzygnięcie sporu wymaga dokonania kontroli zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia. Postanowieniem tym utrzymano w mocy postanowienie organu pierwszej instancji w przedmiocie zarachowania. W ocenie Kolegium sporna wpłata nie mogła zostać zaliczona zgodnie z żądaniem skarżącego z uwagi na posiadanie przez niego zaległości podatkowych w łącznym zobowiązaniu pieniężnym z wcześniejszymi terminami płatności. Skarżący kwestionując zaskarżone postanowienie podnosi, że organ pierwszej instancji nie zaksięgował wpłaty zgodnie z jego wolą. Rację w sporze należało przyznać organom podatkowym. Zgodnie z art. 62 § 1 O.p., jeżeli na podatniku ciążą zobowiązania podatkowe z różnych tytułów, dokonaną wpłatę zalicza się na poczet podatku zgodnie ze wskazaniem podatnika, a w przypadku braku takiego wskazania - na poczet zobowiązania podatkowego o najwcześniejszym terminie płatności spośród wszystkich zobowiązań podatkowych podatnika. W przypadku gdy na podatniku ciążą zobowiązania podatkowe, których termin płatności upłynął, dokonaną wpłatę zalicza się na poczet zaległości podatkowej o najwcześniejszym terminie płatności we wskazanym przez podatnika podatku, a w przypadku braku takiego wskazania lub braku zaległości podatkowej we wskazanym podatku - na poczet zaległości podatkowej o najwcześniejszym terminie płatności spośród wszystkich zaległości podatkowych podatnika. Jak stanowi zaś art. 62 § 1a analizowanej ustawy, jeżeli na podatniku ciążą koszty doręczonego upomnienia, dokonaną wpłatę zalicza się w pierwszej kolejności na poczet tych kosztów. Wskazać również należy, że zgodnie z art. 55 § 2 O.p., jeżeli dokonana wpłata nie pokrywa kwoty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, wpłatę tę zalicza się proporcjonalnie na poczet kwoty zaległości podatkowej oraz kwoty odsetek za zwłokę w stosunku, w jakim, w dniu wpłaty, pozostaje kwota zaległości podatkowej do kwoty odsetek za zwłokę. Wykładnia językowa przytoczonych regulacji nie pozostawia wątpliwości, że podatnik dysponuje prawem wskazania podatku na który ma być zaliczona dana wpłata. Stanowczo zaznaczyć jednak należy, że podatnik nie dysponuje prawem wskazania, która z zaległości w danym podatku ma zostać uregulowana dokonywaną wpłatą. W tym zakresie bezwzględnym obowiązkiem organu jest zaliczenie wpłaty na poczet zaległości podatkowej w danym podatku o najwcześniejszym terminie płatności. Podatnikowi nie przysługuje również w żadnej mierze prawo do wskazania czy wpłata ma zostać zaliczona na poczet samej zaległości podatkowej, odsetek od niej czy też kosztów upomnienia. Regulacja wyrażona w art. 62 § 1a O.p. nie pozostawia wątpliwości co do tego, że wpłatę zalicza się w pierwszej kolejności na poczet kosztów upomnienia. Pozostała część wpłaty zaliczana jest zaś na poczet samej zaległości podatkowej i należnych od niej odsetek w stosunku, w jakim, w dniu wpłaty, pozostaje kwota zaległości podatkowej do kwoty odsetek za zwłokę. Dokonując spornej wpłaty skarżący w tytule przelewu wskazał II. ratę podatku za 2023 r. Z niekwestionowanych okoliczności sprawy wynik, że skarżącego obciążały zaległości podatkowe z tytułu łącznych zobowiązań pieniężnych wskazane szczegółowo w postanowieniu organu pierwszej instancji. Zaległością o najwcześniejszym terminie płatności spośród łącznych zobowiązań pieniężnych była I. rata tego zobowiązania za 2018 r. W konsekwencji za prawidłowe należało uznać zaliczenie spornej wpłaty na rzecz wskazanej ostatnio zaległości. Konkludując całokształt powyższych rozważań należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji odpowiadają prawu. Rozstrzygnięcia te stanowią w szczególności rezultat prawidłowej wykładni oraz prawidłowego zastosowania postanowień art. 62 § 1 i 1a O.p. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm.) należało orzec jak w sentencji.