I SA/Po 557/18
PostanowienieWSA w Poznaniu2018-08-13
Skład orzekający: Sędzia WSA Katarzyna Wolna-Kubicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy, złożony po terminie, mimo wcześniejszego wezwania do uzupełnienia braków formalnych na właściwym formularzu, powinien zostać pozostawiony bez rozpoznania?Ratio decidendi
Sąd utrzymał w mocy zarządzenie referendarza sądowego o pozostawieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania, ponieważ skarżący złożył wymagany formularz PPF po upływie zakreślonego terminu. Zgodnie z art. 257 P.p.s.a., wniosek nie złożony na urzędowym formularzu lub którego braki nie zostały uzupełnione w terminie, podlega pozostawieniu bez rozpoznania.Stan faktyczny
Skarżący MP złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej i wniosek o przyznanie prawa pomocy na niewłaściwym formularzu. Referendarz sądowy wezwał go do uzupełnienia wniosku na właściwym formularzu PPF w terminie 7 dni. Skarżący odebrał wezwanie, ale złożył prawidłowy formularz po terminie. Referendarz pozostawił wniosek bez rozpoznania. Skarżący wniósł sprzeciw, argumentując, że działał w dobrej wierze i nie znał różnych wzorów formularzy, a opóźnienie wynikało z jego nieobecności i odbioru korespondencji przez domownika. Sąd utrzymał zarządzenie referendarza w mocy.Rozstrzygnięcie
Utrzymano w mocy zaskarżone zarządzenie referendarza sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Wolna-Kubicka po rozpoznaniu w dniu 13 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu MP od zarządzenia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia [...] w sprawie ze skargi MP na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu za zaległość w podatku od towarów i usług za miesiąc grudzień 2011 r. wraz z odsetkami za zwłokę oraz kosztami egzekucyjnymi postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie.
Skarżący MP pismem z dnia [...] wniósł skargę na wskazaną w sentencji decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej. W skardze wniósł m.in. o przyznanie prawa pomocy. Do skargi dołączył sporządzony na niewłaściwym formularzu (przewidzianym dla osób prawnych oraz jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej) wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Zarządzeniem referendarza sądowego z dnia [...] skarżący został wezwany do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania, poprzez złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy na załączonym do wezwania urzędowym formularzu "PPF". Wezwanie zostało doręczone skarżącemu w dniu [...] (por. k. [...] akt sąd.).
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zarządzeniem z dnia [...] pozostawił wniosek bez rozpoznania. W uzasadnieniu zarządzenia wyjaśniono, że wniosek o prawo pomocy składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. Wniosek o przyznanie prawa pomocy ma sformalizowany charakter. Wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie po wezwaniu do uzupełnienia tego braku, pozostawia się bez rozpoznania (art. 257 P.p.s.a.). Wezwanie referendarza sądowego do złożenia wniosku na urzędowym formularzu PPF zostało wykonane i formularz został przedłożony, jednak nastąpiło to po zakreślonym terminie, który upłynął w dniu [...].
Pismem z dnia [...] skarżący wniósł sprzeciw od powyższego zarządzenia wskazując, że złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i do wniosku tego załączył formularz, w którym szczegółowo opisał swoją sytuację majątkową. Skarżący zgodził się, że Sąd słusznie zauważył, że uczynił to na niewłaściwym formularzu, jednakże skarżący jest zdania, że przekazał wszelkie niezbędne informacje dotyczące jego obecnej sytuacji finansowej, która pozwala na pozytywne rozpatrzenie złożonego przez niego wniosku. Skarżący podniósł, że w [...] przebywał na urlopie poza miejscem zamieszkania. Korespondencję kierowaną do niego odebrał dorosły domownik, który dopiero w dniu [...] przekazał jemu informacje dotyczące konieczności uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy. Tego samego dnia skarżący nadał na poczcie list, który czynił zadość wymaganiom sądu. Skarżący wskazał, że dołożył wymaganej staranności i przesłał list niezwłocznie do sądu po powzięciu informacji o konieczności złożenia formularza PPF. Wnioskodawca wskazał, że nie posiada żadnej wiedzy prawniczej i dlatego nie był świadomy, aby istniały różne wzory formularzy o przyznanie prawa pomocy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosowanie do art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej jako "P.p.s.a.") rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 P.p.s.a.). Oznacza to, że Sąd ocenia stan sprawy w momencie wydania kwestionowanego zarządzenia.
Po rozpoznaniu sprzeciwu wniesionego przez skarżącego Sąd uznał, że sprzeciw ten nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone zarządzenie odpowiada prawu.
Zgodnie z art. 257 P.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania.
W rozpoznawanej sprawie jest poza sporem, że wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy nie został złożony na prawidłowym urzędowym formularzu, jak tego wymaga art. 252 § 2 P.p.s.a., gdyż został złożony przez skarżącego na formularzu przewidzianym dla osób prawnych oraz jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej. Wobec tego na zarządzenie referendarza sądowego z dnia [...], pismem z dnia [...] skarżący został wezwany do uzupełniania w terminie 7 dni braków formalnych wniosku o prawo pomocy poprzez złożenie go na urzędowym formularzu PPF, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania (art. 257 w zw. z art. 252 P.p.s.a.). Przesyłka zawierająca wezwanie i kserokopię formularza PPF została przesłana skarżącemu i odebrana przez dorosłego domownika w dniu [...], a co za tym idzie, termin do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy mijał w dniu [...]. Tymczasem skarżący wniosek o przyznanie prawa pomocy sporządzony na właściwym formularzu nadał w dniu [...], a zatem po terminie. W konsekwencji referendarz prawidłowo wydał zarządzenie o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania.
Zauważyć jednocześnie należy, że w świetle art. 243 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy może być zatem przyznane w każdym momencie do czasu zakończenia postępowania, a wniosek może być składany w sprawie wielokrotnie. Uchybienia formalne strony zaistniałe w tym przedmiocie nie prowadzą w żadnym razie do zamknięcia stronie możliwości ponownego żądania przyznania prawa pomocy w toku postępowania.
Mając wszystko to na uwadze Sąd, na podstawie art. 260 § 1 i § 3 P.p.s.a., postanowił, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło