I SA/Po 567/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2009r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P.K.B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...]r., Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc grudzień 2001r. i styczeń 2002r. postanawia: udzielić skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej ponad kwotę [...] zł. /-/V.Mielcarek 1 UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. wyrokiem z dnia 4 marca 2009r. oddalił skargę P.K.B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. Wobec tego skarżący, reprezentowany przez doradcę podatkowego J.C., wniósł od w.w wyroku skargę kasacyjną oraz złożył sporządzony w dniu 27 kwietnia 2009r. na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wpis sądowy od skargi kasacyjnej wynosi [...] zł. Wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych skarżący uzasadnił tym, że jego sytuacja od momentu wszczęcia postępowań celnych ulega ciągłemu pogorszeniu. Skarżący twierdzi, że zakończenie części postępowań administracyjnych uniemożliwiło mu prowadzenie dalszej działalności i postawiło w obliczu bankructwa. We wniosku o przyznanie prawa pomocy oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i z córkami, posiada dom o powierzchni 88 m2, nie posiada innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Skarżący nie podał jaki jest stan majątkowy osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. Wskazał, że część renty podlega zajęciu komorniczemu. Skarżący oświadczył, że z tytułu renty uzyskuje dochód w wysokości [...] zł, zaś jego żona z tytułu umowy o pracę w wysokości [...] zł. Na wezwanie z dnia 13 maja 2009r. do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy P.K.B. w odpowiedzi z dnia 21 maja 2009r. oświadczył, że nie posiada samochodu osobowego, nie osiąga dodatkowych dochodów. Również małżonka wnioskodawcy nie osiąga dodatkowych dochodów. Skarżący nie korzysta z pomocy opieki społecznej. Wysokość zajęć komorniczych na jego rencie wynosi [...] zł. Powierzchnia działki, na której znajduje się dom skarżącego wynosi 512 m2, przy czym działka jest własnością Miasta i Gminy O. Żona skarżącego nie posiada nieruchomości oraz oszczędności. Do pisma skarżący załączył kserokopie zeznań podatkowych za 2008r.. kserokopię listy wynagrodzeń, kserokopię decyzji o waloryzacji renty, listę operacji wykonanych na rachunku bankowym. Na wezwanie z dnia 27 maja 2009r. skarżący w odpowiedzi z dnia 1 czerwca 2009r. oświadczył, że koszty miesięcznego utrzymania wynoszą [...] zł, przy czym energia elektryczna od [...] do [...]zł, Internet [...]zł, woda i ścieki od [...]zł, koszty opału [...] zł, podatek od nieruchomości [...] zł, koszty związane z edukacją [...] zł, pozostałą kwotę przeznacza na żywność i odzież. Skarżący podał, że z uwagi na rozdzielność majątkową z żoną nie posiada stosownej informacji na temat posiadanych przez nią pojazdów samochodowych. Natomiast wg uzyskanego ustnego oświadczenia żona podała wnioskodawcy, że nie posiada samochodu osobowego. Wniosek o udzielenie prawa pomocy zasługuje na uwzględnienie tylko w części przez zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej ponad kwotę [...] zł. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Zatem obowiązującą zasadą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest, że strony ponoszą koszty tego postępowania. Od tej zasady ustawa przewiduje wyjątek – możliwość przydzielenia skarżącemu prawa pomocy. Zgodnie z art. 245 § 1 cyt. ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 ustawy). Art. 246 § 1 wyżej powołanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z tego prawa. Należy jednak podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zatem prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł dochodów i bez majątku. Zauważyć nadto należy, że osoba ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy powinna w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Z treści pism skarżącego wynika, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i z córkami. Skarżący z tytułu renty uzyskuje dochód netto w wysokości [...] zł, jego małżonka z tytułu umowy o pracę w wysokości około [...] zł. Zatem łączny dochód netto skarżącego i jego małżonki wynosi [...]zł. Natomiast, jak oświadczył, na koszty utrzymania siebie i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym przeznacza kwotę w wysokości około [...] zł netto. Oznacza to, że skarżącemu i jego rodzinie pozostaje kwota [...] zł, z której może uiścić choć w części wpis od skargi kasacyjnej. Konkludując podkreślić należy, iż o zasadności wniosku nie decyduje subiektywne przekonanie o tym, iż wnioskodawca kwalifikuje się do przyznania prawa pomocy, ale obiektywna ocena możliwości finansowych (posiadanie źródeł dochodu) i możliwości majątkowych wnioskodawcy przy uwzględnieniu niezbędnych (obiektywnie) dla utrzymania strony wydatków oraz kosztów sądowych jakie musiałby ponieść na danym etapie postępowania (aktualnie jest to wpis od skargi kasacyjnej w wysokości [...] zł oraz koszty zastępstwa procesowego). Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że skarżący wykazał, że nie ma środków finansowych na opłacenie wpisu od skargi kasacyjnej w pełnej wysokości. Godzi się także zauważyć, że skarżący w swoim wniosku całkowicie pominął okoliczność swojej wiarygodności pożyczkowej, czy kredytowej, która to pozwoliła jemu na zabezpieczenie środków na wynagrodzenie dla swojego pełnomocnika – doradcy podatkowego J.C., domagając się finansowania w znacznej części ze środków Skarbu Państwa należności publicznoprawnych, do jakich należy wpis od skargi kasacyjnej. Do kosztów postępowania sądowego należą zarówno koszty sądowe, o zwolnienie od których ubiega się, jak również inne wydatki, w tym wynagrodzenie doradcy podatkowego, któremu pismem z dnia 1 marca 2008r. udzielił pełnomocnictwa do sporządzenia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. Zabezpieczając wydatki na koszty postępowania skarżący powinien był w równym stopniu zadbać o możliwość pokrycia wszystkich ich składników, w tym przede wszystkim o charakterze publicznoprawnym. Zatem przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez redukcję wpisu od skargi kasacyjnej od kwoty [...] zł do kwoty [...] zł stanowi przyznanie prawa pomocy adekwatne do sytuacji finansowej, majątkowej i rodzinnej skarżącego. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1, § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 cyt. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji. /-/V.Mielcarek