I SA/Po 568/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz po rozpoznaniu w dniu 28 września 2011r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi I. G. i Ł. G. spadkobierców A. G. na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia (...) 2011r. nr (...) w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego za 2002r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji Naczelnik Urzędu Skarbowego P. w P. decyzją z dnia (...) grudnia 2008 roku (Nr (...)) ustalił podatnikowi A. G. zryczałtowany podatek dochodowy za 2002r. w kwocie (...) zł od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów. Od powyższej decyzji, pismem z dnia (...) stycznia 2009 r. podatnik A. G. wniósł odwołanie do Dyrektora Izby Skarbowej w P., wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania w sprawie. W toku prowadzonego postępowania odwoławczego podatnik zmarł, a w jego miejsce - wstąpili spadkobiercy - żona I. G. oraz syn Ł. G., którzy dnia (...) września 2009 r. przyjęli spadek z dobrodziejstwem inwentarza, poprzez złożenie oświadczenia przed notariuszem. Decyzją z dnia (...) maja 2011r. nr (...) Dyrektor Izby Skarbowej w P. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w stosunku do spadkobierców podatnika. Skargą z dnia (...) czerwca 2011r. I. G. oraz Ł. G. zaskarżyli powołaną decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Pismem z dnia (...) września 2011r. skarżący zwrócili się do WSA w Poznaniu o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z dnia (...) maja 2011r. wskazując w treści uzasadnienia, co następuje. Zobowiązanie wynikające z decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w P. zostało zaskarżone w całości, dlatego też jego dochodzenie przez organ egzekucyjny nie powinno mieć miejsca do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Poznaniu. Wysokość i prawidłowość ustalonego przez organ zobowiązania podatkowego jest bowiem wątpliwa, zaś argumenty to potwierdzające podniesione zostały w skardze strony do WSA r. Ponadto, abstrahując od powyższego, wnioskodawcy, jako spadkobiercy zmarłego podatnika, poprzez przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza ponoszą ograniczoną odpowiedzialność za długi spadkowe, tj. jedynie do wysokości określonego inwentarza stanu czynnego spadku. Zgodnie bowiem z art. 98 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. (t.j. Dz.U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej: O.p.) do odpowiedzialności spadkobierców za zobowiązania podatkowe spadkodawcy stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego o przyjęciu i ochoceniu spadku oraz o odpowiedzialności za długi spadkowe. Wnioskodawcy dnia (...) grudnia 2010r. złożyli wniosek o dokonanie spisu inwentarza wchodzącego w skład majątku spadkowego. Postanowieniem z dnia (...) stycznia 2011r. Sąd Rejonowy Poznań - Grunwald i Jeżyce w Poznaniu (sygn. akt. (...)) postanowił dokonać spisu inwentarza i powierzyć dokonanie czynności Komornikowi Sądowemu. Sprawę prowadzi obecnie Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym Poznań- Grunwald i Jeżyce M. J. (sygn. akt. (...)). Z uwagi na brak dokonania spisu inwentarza wartość czynna spadku nie jest jeszcze ustalona, w związku z czym nie jest możliwe określenie do jakiej wysokości spadkobiercy ponosić będą odpowiedzialność za zobowiązania zmarłego. Celem spisu jest bowiem określenie i oznaczenie składników majątku spadkowego, tak by ograniczyć odpowiedzialność za długi spadkowe. Spadkobiercy zmarłego nie odpowiadają bowiem za długi przekraczające wartość aktywów spadku. Jedynym bowiem składnikiem majątku spadkowego jest nieruchomość położona w P. przy ul. R. (...). Zdaniem wnioskodawców wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia (...) maja 2011r. jest wielce uzasadnione "szczególnie ważnym interesem" stron postępowania. I. G. prowadzi działalność gospodarczą - biuro rachunkowe, które stanowi jej jedyne źródło utrzymania. Tak więc egzekucja spotęguje ciężką sytuację materialną zarówno dla niej jak i jej syna, powodując znaczną szkodę w jej majątku, której skutki będą trudne do odwrócenia. Ponadto prowadzona przez organ podatkowy egzekucja uniemożliwi I. G. prowadzenie działalności gospodarczej. Egzekucja spowoduje niemożliwość opłacania składek ubezpieczeniowych ZUS i podatków, jak również bieżących rachunków z tytułu czynszu i mediów. Należy przy tym pamiętać, że wobec przyjęcia spadku z dobrodziejstwem inwentarza, nie jest dzisiaj możliwe określenie do jakiej wysokości spadkobiercy ponosić będą odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe zmarłego. Ich odpowiedzialność, zgodnie z regułami Kodeksu cywilnego powinna ograniczać się jedynie do majątku spadkowego. W jego skład wchodzi zaś jedynie nieruchomość położona w P. przy ul. R. (...), której wartość zostanie dopiero oszacowana w przeprowadzonym spisie inwentarza spadkowego. Reasumując, wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest jak najbardziej uzasadnione i konieczne. Wszczęcie przez organ egzekucji administracyjnej w stosunku do wnioskodawców spowoduje bowiem znaczną szkodę w ich majątku i trudne do odwrócenia skutki. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek zasługiwał na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Wyjątkiem od tej reguły ogólnej jest przyznanie sądowi w ściśle określonych przypadkach - o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., możliwości wstrzymania wykonania aktu lub czynności w całości lub w części - jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, chyba że ustawa szczególna wyłącza możliwość takiego wstrzymania wykonania. Z powyższego wynika, iż wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest odstępstwem od zasady, a przesłanką uzasadniającą wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Należy podkreślić, iż to na skarżącym spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia, że w jego sytuacji zachodzą okoliczności wskazane w powołanym powyżej przepisie. Zdaniem Sądu skarżący dostatecznie uprawdopodobnili możliwość wyrządzenia im znacznej szkody a także trudnych do odwrócenia skutków. Sąd zważył, iż skarżąca I. G. prowadzi działalność gospodarczą - biuro rachunkowe, które stanowi jej jedyne źródło utrzymania. Tak więc egzekucja może spowodować ciężką sytuację materialną zarówno dla niej jak i jej syna, powodując znaczny uszczerbek w majątku, którego skutki będą wprawdzie możliwe do odwrócenia jednakże, zdaniem Sądu w sposób trudny. W ocenie Sądu jest prawdopodobne, iż prowadzona przez organ podatkowy egzekucja uniemożliwi I. G. prowadzenie działalności gospodarczej, czy spowoduje niemożliwość opłacania składek ubezpieczeniowych ZUS i podatków, jak również bieżących rachunków z tytułu czynszu i mediów. Na marginesie należy pokreślić - choć nie ma to wpływu na zaistnienie w przedmiotowej sprawie przesłanek wyrządzenia "znacznej szkody" lub spowodowania "trudnych do odwrócenia skutków" - i nie decydowało o wstrzymaniu wykonania decyzji, że wobec przyjęcia spadku z dobrodziejstwem inwentarza, nie jest obecnie możliwym określenie do jakiej faktycznie wysokości spadkobiercy ponosić będą odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe zmarłego. Dlatego Sąd, na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 61 § 5 i art. 16 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.