I SA/Po 568/97

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi A.W. SA w Ś. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł w Warszawie z dnia 26 marca 1997 r. (...) w przedmiocie wymiaru cła - oddala skargę. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Każda ostateczna decyzja administracyjna /w tym i decyzja w sprawach celnych/ korzysta z atrybutu domniemania prawidłowości, co oznacza, że ma ona moc obowiązującą dopóty, dopóki nie zostanie we właściwym trybie wyeliminowana z obrotu prawnego /por. wyrok NSA z dnia 20 lipca 1981 r. SA 1478/81 - ONSA 1981 Nr 2 poz. 72/. Wskazuje się ponadto na treść art. 16 par. 1 Kpa statuującą trwałość decyzji ostatecznych na forum administracyjnym. Celem bowiem tej zasady trwałości decyzji ostatecznych jest nie tylko ochrona praw nabytych strony /w niniejszej sprawie chodzi o wymiar cła/, ale w ogóle ochrona porządku prawnego. Pewność zaś obrotu prawnego /tzw. bezpieczeństwo prawne/ wymaga by decyzje administracyjne stały się w określonych warunkach trwałe. Z tych zatem względów, decyzja ostateczna w zasadzie nie może być w trybie postępowania administracyjnego wzruszona. W specjalnych trybach dopuszcza się zupełnie wyjątkowo do zmiany decyzji ostatecznych, a same takie możliwości są taksatywnie wyliczone w kodeksie postępowania administracyjnego jako możliwość zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznej albo nawet obowiązek uchylenia takiej decyzji w wyniku wznowienia postępowania /art. 145 Kpa/, stwierdzenia nieważności /art. 156 Kpa/ albo jej wygaśnięcia. Badając legalność zaskarżonych decyzji sąd administracyjny zauważa, iż kodeks postępowania administracyjnego /w związku z art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne - Dz.U. nr 75 poz. 445 ze zm./, dopuszczalność wznowienia postępowania opiera się na dwóch zasadniczych przesłankach uprzedniego rozstrzygnięcia sprawy decyzją ostateczną oraz wystąpienia przynajmniej jednej z wyliczonych wyczerpująco w art. 145 par. 1 Kpa podstaw prawnych wznowienia postępowania. I tak zgodnie z art. 145 par. 1 pkt 5 Kpa organy administracji celnej mają obowiązek wznawiać postępowanie zakończone decyzją ostateczną jeżeli ujawnione zostaną istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, które istniały w dniu wydania decyzji, lecz nie były znane organowi który wydał decyzję. Na tej podstawie wznowienie postępowania dopuszczalne jest wtedy, gdy spełnione zostaną łącznie trzy przesłanki. I tak po pierwsze, ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody istotne dla sprawy są nowe. Pod pojęciem nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów należy rozumieć zarówno okoliczności lub dowody nowo odkryte, jak również po raz pierwszy zgłoszone przez stronę. Te nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody mogą przy tym stanowić podstawę wznowienia postępowania tylko wtedy, gdy są one dla sprawy istotne, a zatem muszą dotyczyć przedmiotu sprawy oraz mieć znaczenie prawne, mające w konsekwencji wpływ na zmianę decyzji ostatecznej w kwestiach zasadniczych. Drugą przesłanką jest istnienie nowych okoliczności lub nowych dowodów w dniu wydania decyzji ostateczne. Takie rozwiązanie prawne koresponduje z ukształtowaniem założeń postępowania dowodowego przed organem odwoławczym. Jeżeli zatem nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody powstały po dniu wydania decyzji ostatecznej, to dają one jedynie podstawę do wszczęcia postępowania w nowej sprawie, a nie będą podstawą wznowienia postępowania. Po trzecie wreszcie, wymagane jest, by nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody nie były znane organowi, który wydał decyzję ostateczną. Przesłanka ta jest związana z przyjętą zasadą swobodnej oceny dowodów wyrażoną w art. 80 Kpa. Zgodnie z nią, organ administracji celnej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego czy dana okoliczność została udowodniona. Dokonaną oceną jest organ związany, zmiana oceny nie może stanowić podstawy wznowienia postępowania. Dla wystąpienia tej przesłanki nie ma znaczenia zmiana poglądów co do wartości i mocy dowodowej określonych środków dowodowych. W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 stycznia 1984 r. SA/Wr 649/83 /ONSA 1984 Nr 1 poz. 7/ wyjaśniono m.in., że "Przy wznowieniu postępowania w okolicznościach wskazanych w art. 145 par. 1 pkt 5 Kpa nie jest istotne, czy ujawnione nowe okoliczności nie były znane organowi prowadzącemu postępowanie pierwotne w wyniku zaniedbań /np. niedokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego/ czy też z innych powodów". W niniejszej sprawie sąd administracyjny zwraca przede wszystkim uwagę na to, iż wobec wykrycia istnienia faktury nr 1040-2 z dnia 5 grudnia 1994 r., która nie była załączona do wniosku o wszczęcie postępowania w sprawie dopuszczenia do obrotu na polski obszar celny i wymiaru należnego cła. W pełni uzasadnione było wznowienie przez organy celne postępowania zakończonego decyzją ostateczną. Zgodnie z postanowieniami art. 25 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne /Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312/ wartością celną towaru jest nie tylko cena zapłacona lub należna za towar celny, ale i wszelkie koszty w cenie nie ujęte, a faktycznie poniesione przez kupującego przychodów lub innych korzyści odsprzedaży, wykorzystania lub innej dyspozycji w stosunku do towaru, które bezpośrednio lub pośrednio przypadły sprzedawcy. W niniejszej sprawie spółka "A.W.", mimo wezwań Prezesa GUC, nie wyjaśniła okoliczności związanych ze stosowaniem zaniżonej wartości celnej importowanego mięsa. Mimo wezwań organów celnych nie przedstawiła zawartych na piśmie szczegółowych kontraktów handlowych ani też porozumień dotyczących świadczonych usług marketingowych. Strona skarżąca nie wykazała, by usługi marketingowe były prowadzone. Organ I instancji nie doliczył więc do wartości celnej towaru kosztów marketingu. Wartość celna towaru importowanego została przyjęta z faktury nr 1040-2 z dnia 5 grudnia 1994 r., która odzwierciedla rzeczywistą wartość transakcyjną. Nie naruszono więc art. 25 prawa celnego. Na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym orzeczono zatem jak w sentencji wyroku.