I SA/Po 569/21

PostanowienieWSA w Poznaniu2021-08-18

Skład orzekający: sędzia WSA Karol Pawlicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania podatkowego, wydane przez SKO jako organ pierwszej instancji, jest dopuszczalna, mimo błędnego pouczenia o możliwości wniesienia skargi do WSA?
Ratio decidendi
Skarga na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania podatkowego, wydane przez SKO jako organ pierwszej instancji, jest niedopuszczalna. Błędne pouczenie strony o możliwości wniesienia skargi do sądu administracyjnego nie może rodzić skutków prawnych sprzecznych z ustawą i nie stanowi podstawy do uznania skargi za dopuszczalną, gdyż nie wyczerpano trybu odwoławczego.
Stan faktyczny
Strona skarżąca złożyła wniosek do Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) o wznowienie postępowania podatkowego zakończonego ostateczną decyzją. SKO, działając jako organ pierwszej instancji, postanowieniem odmówiło wszczęcia postępowania, błędnie pouczając o możliwości wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA). Strona wniosła skargę do WSA, który odrzucił ją jako niedopuszczalną.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę i zwrócono stronie skarżącej kwotę uiszczoną tytułem wpisu sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Karol Pawlicki po rozpoznaniu w dniu 18 sierpnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. sp. z o.o. sp. j. w [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić stronie skarżącej kwotę [...]zł (słownie: [...] złotych) uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi. Wnioskiem z [...] marca 2021 r. skarżąca wystąpiła do SKO w [...] o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z [...] stycznia 2017 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2013 r. Po rozpatrzeniu wniosku SKO w [...], działające jako organ pierwszej instancji, zaskarżonym postanowieniem odmówiło wszczęcia postępowania. W zaskarżonym postanowieniu błędnie pouczono skarżącą, że przysługuje jej prawo wniesienia skargi do WSA w Poznaniu, w terminie 30 dni od daty doręczenia rozstrzygnięcia. Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu. Na podstawie art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. - dalej: "P.p.s.a.") skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Zgodnie z art. 52 § 2 P.p.s.a. przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Natomiast stosownie do art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. Sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Jedną z zasad postępowania podatkowego jest jego dwuinstancyjność, co wynika z treści art. 127 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1325 ze zm. - dalej: "O.p."). Według art. 13 O.p. samorządowe kolegium odwoławcze działa, jako organ podatkowy w dwojakiej roli, mianowicie: - jako organ odwoławczy od decyzji podatkowej wójta, burmistrza (prezydenta miasta), starosty albo marszałka województwa (§ 1 pkt 3), - jako organ wyższego stopnia (§ 3). Na podstawie art. 244 § 1 O.p. właściwym w sprawie wznowienia postępowania jest organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji. Wykonując swoje kompetencje w sprawach o wznowienie postępowania samorządowe kolegium odwoławcze orzeka jako organ pierwszej instancji, bowiem żaden przepis O.p. oraz ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz.U.2018 r., poz. 570 – dalej: "ustawa o sko") nie wyłącza w tych sprawach dwuinstancyjności postępowania. Zgodnie z art. 220 § 1 O.p. od decyzji organu podatkowego wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji, przy czym w myśl art. 221 O.p., gdy wydanie decyzji w pierwszej instancji nastąpiło przez samorządowe kolegium odwoławcze odwołanie od tej decyzji rozpatruje ten sam organ, stosując odpowiednio przepisy o postępowaniu odwoławczym. Powyższe odnosi się również do zażaleń zgodnie z przepisem art. 239 O.p. Odnosząc powyższe rozważania do stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie SKO w [...] zawiera błędne pouczenie o prawie złożenia skargi do WSA w Poznaniu. Rozstrzygnięcie to zostało wydane przez Kolegium w nadzwyczajnym trybie postępowania podatkowego w pierwszej instancji. Złożenie skargi na akt administracyjny, który został wydany w pierwszej instancji, nawet przy błędnym pouczeniu, stanowi naruszenie zasady dwuinstancyjności i powoduje niedopuszczalność skargi. Błędne pouczenie strony nie stanowi bowiem źródła jej praw, sprzecznych z ustawą. Nie może rodzić dla strony ujemnych skutków procesowych m. in. co do prawa odwołania (art. 214 O.p.). Mając powyższe na uwadze należało stwierdzić, że w sprawie nie wyczerpano trybu odwoławczego, gdyż skarżący wniósł skargę na postanowienie wydane przez organ pierwszej instancji. Zatem brak rozstrzygnięcia organu drugiej instancji skutkuje odrzuceniem skargi z powodu jej niedopuszczalności. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. postanowił, jak w p. I sentencji. Rozstrzygnięcie zawarte w p. II sentencji zostało dokonane w oparciu o art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło