I SA/Po 570/09
WyrokWSA w Poznaniu2009-09-15
Skład orzekający: Stanisław Małek, Szymon Widłak, Małgorzata Bejgerowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze, uchylając decyzję organu pierwszej instancji w całości i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia, naruszyło przepisy Ordynacji podatkowej, w szczególności art. 233 § 2, art. 210 § 4, art. 222, art. 233 i art. 234, poprzez rozpatrzenie sprawy w całości, mimo że strona skarżąca zaskarżyła decyzję organu pierwszej instancji jedynie w części?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, uchylając decyzję organu pierwszej instancji w całości i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia, działało zgodnie z prawem. Naruszenie przez organ pierwszej instancji art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, polegające na braku wyjaśnienia podstaw prawnych i faktycznych rozbieżnych rozstrzygnięć w identycznym stanie faktycznym, uzasadniało uchylenie decyzji w całości. Organ odwoławczy, zgodnie z zasadą dwuinstancyjności, ma obowiązek ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę, a nie tylko kontrolować decyzję organu pierwszej instancji. Przepis art. 234 Ordynacji podatkowej, dotyczący wydawania decyzji na niekorzyść strony, nie ma zastosowania w sytuacji ponownego rozpatrywania sprawy przez organ pierwszej instancji po uchyleniu decyzji przez organ odwoławczy na podstawie art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej.Stan faktyczny
Spółka A wniosła o umorzenie zaległości podatkowych w podatku od nieruchomości za listopad i grudzień 2007r. oraz za okres od stycznia do sierpnia 2008r. Burmistrz Miasta decyzją zgodził się na umorzenie zaległości za 2007r., ale odmówił umorzenia za 2008r., jednocześnie umarzając postępowanie w sprawie opłaty prolongacyjnej. Spółka odwołała się od częściowej odmowy umorzenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło obie decyzje Burmistrza i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na naruszenie art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej przez brak wyjaśnienia przyczyn odmiennych rozstrzygnięć w identycznym stanie faktycznym. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie szeregu przepisów Ordynacji podatkowej.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w P w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Małek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Szymon Widłak Sędzia WSA Małgorzata Bejgerowska Protokolant st. sekr. sąd. Kamila Kozłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 września 2009r. sprawy ze skargi Spółki A w N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowych w podatku od nieruchomości o d d a l a s k a r g ę /-/M. Bejgerowska /-/St. Małek /-/Sz. Widłak
I SA/Po 570/09
U Z A S A D N I E N I E
Burmistrz Miasta decyzją z dnia (...) na podstawie przepisu art.67 a §1 pkt 3, §2 i art.67 b §1 pkt 2 Ordynacji podatkowej postanowił w odniesieniu do spółki z o.o. A w N. "wyrazić zgodę na umorzenie zaległości podatkowych z tytułu podatku od nieruchomości za miesiące listopad i grudzień 2007r. w łącznej kwocie (...) zł oraz umorzenie w całości odsetek za zwłokę naliczonych na dzień złożenia wniosku, tj. na dzień 29 sierpnia 2008r. od zaległości podatkowych z tytułu podatku od nieruchomości za okres od listopada 2007r. do sierpnia 2008r. w łącznej kwocie (...) zł".
Decyzją z (...) na podstawie art.213 O.p. Burmistrz Miasta uzupełnił powyższą decyzję w ten sposób, że postanowił:
1. "nie wyrazić zgody na umorzenie zaległości podatkowych z tytułu rat podatku od nieruchomości za styczeń, luty, marzec, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec i sierpień 2008r.,
2. umorzyć postępowanie w sprawie opłaty prolongacyjnej".
W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, iż spółka wniosła 28 sierpnia 2008r. o umorzenie zaległości podatkowych w podatku od nieruchomości za miesiące: listopad i grudzień 2007r. wraz z odsetkami oraz styczeń, luty, marzec, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec i sierpień 2008 wraz z odsetkami. Stwierdziła, że w wymienionych miesiącach nie prowadziła działalności operacyjnej w Ś. gdyż od lipca 2007r. działalność jej przeniesiona została do N. Przeniesienie zakładu produkcyjnego spowodowało powstanie ujemnego wyniku finansowego za ubiegły rok obrotowy.
Na podstawie powołanych przepisów Burmistrz wyraził zgodę na umorzenie zaległości podatkowych za listopad i grudzień 2007r. wskazując, iż co do pozostałych zaległości spółka może wystąpić z wnioskiem o rozłożenie ich płatności na raty.
Spółka A wniosła odwołanie od decyzji odmawiającej umorzenia zaległości podatkowych za określone miesiące 2008r.
Wskazała, iż z uzasadnienia decyzji z (...), jak i jej uzupełnienia z (...) nie wynika "jakimi kryteriami kierował się Burmistrz Miasta częściowo umarzając zaległości a częściowo odmawiając ich umorzenia". Uzasadnienie ogranicza się bowiem jedynie do "przytoczenia okoliczności faktycznych powołanych przez spółkę". Z tego względu nie można wywnioskować dlaczego w identycznym stanie faktycznym zapadły dwa odmienne rozstrzygnięcia. Zdaniem spółki zaskarżona decyzja jest dowolna i nie mieści się w granicach uznania administracyjnego, wyznaczonych przepisem art. 67a Ordynacji podatkowej. Nie rozważono bowiem przesłanek istnienia ważnego interesu podatnika i interesu publicznego w odniesieniu do umorzonej zaległości podatkowej.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżoną decyzją na podstawie art.233 §2 Ordynacji podatkowej uchyliło decyzje Burmistrza Miasta z (...) i (...) w całości i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.
Organ odwoławczy uznał, iż kwestionowane decyzje naruszają przepis art.210 §4 Ordynacji podatkowej. Organ I instancji nie wyjaśnił bowiem z jakich powodów przy tym samym stanie faktycznym wydane zostały dwa odmienne rozstrzygnięcia.
Rozpoznając zatem ponownie sprawę organ I instancji winien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, które pozwoli na właściwą ocenę zebranego materiału dowodowego oraz będzie mogło stanowić podstawę do zweryfikowania przesłanki ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego w rozumieniu przepisu art.67 §1 pkt 3 O.p.
Kolegium zwróciło uwagę, iż decyzja winna być wydana z uwzględnieniem aktualnego stanu faktycznego sytuacji podatnika i na tej płaszczyźnie należy dokonać oceny ustawowych przesłanek umorzenia zaległości podatkowych.
Spółka A wniosła skargę, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji. Zarzuciła naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej:
1. art.213 wskutek uznania, że decyzja uzupełniająca nie tworzy jednego rozstrzygnięcia z decyzją, którą uzupełnia i należy je rozpatrywać osobno,
2. art.222 przez przekroczenie granic rozpoznania sprawy mimo wyraźnego wskazania przez stronę granic zaskarżenia decyzji organu I instancji,
3. art.233 wskutek wydania decyzji uchylającej, mimo że w odwołaniu strona zaskarżyła decyzje jedynie w części dla niej niekorzystnej,
4. art.234 wskutek wydania decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, mimo że zaskarżona decyzja nie naruszała rażąco prawa lub interesu publicznego.
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna. Zaskarżona bowiem decyzja nie narusza przepisów prawa.
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (art.1 ustawy prawo o ustroju sądów administracyjnych Dz.U. z 2002 Nr 153 poz.1269). Z kolei przepis art.3 ustawy Prawo o postępowaniu przed Sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 Nr 153 poz.1270) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Z treści przepisu art.145 tej ustawy wynika, iż zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu gdy sąd stwierdzi:
a) naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) inne naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Nadto sąd stosownie do art.134 rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawą prawną.
Organ odwoławczy – zgodnie z przepisem art.233 Ordynacji podatkowej – może uchylić w całości decyzje organu I instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę, organ odwoławczy wskazuje okoliczności faktyczne, które należy zbadać przy ponownym rozpatrzeniu sprawy (§2 art.233).
Zaskarżona decyzja nie narusza wymogów powołanego przepisu.
Na podstawie przepisu art.67a §1 pkt 3 Ordynacji podatkowej organ podatkowy na wniosek podatnika (z zastrzeżeniem art.67b) w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną.
W rozpoznawanej sprawie jest bezsporne, iż uzasadnienie decyzji organu I instancji (art.210 §1 pkt 6 i §4 O.p.) nie zawiera wyjaśnienia podstawy prawnej umorzenia zaległości podatkowych za listopad i grudzień 2007r. i odmowy tego umorzenia za określone miesiące 2008r.
Organ odwoławczy słusznie więc stwierdził, iż powyższe naruszenie przepisów postępowania uniemożliwia temu organowi ocenę legalności zaskarżonej decyzji. Należy zwrócić uwagę, iż strona skarżąca stwierdziła w odwołaniu, iż powołane okoliczności faktyczne odnoszą się do całości żądanego umorzenia zaległości podatkowych.
Z tego powodu zasadne było więc uchylenie w całości decyzji organu I instancji, gdyż rozstrzygnięcie wniosku o umorzenie wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego i to zarówno w odniesieniu do listopada i grudnia 2007r. jak i wskazanych miesięcy 2008 roku.
Organ odwoławczy wbrew wywodom skargi był uprawniony do uchylenia decyzji organu I instancji również w zakresie w jakim strona skarżąca jej nie kwestionowała.
W orzecznictwie sądowym podkreśla się, że organ odwoławczy w przypadku wniesienia odwołania rozpoznaje sprawę w całości od początku, przy czym obowiązany jest uwzględnić stan faktyczny zaistniały w trakcie postępowania odwoławczego (np. wyrok NSA SA/Bd 2154/03). Zgodnie bowiem z zasadą dwuinstancyjności (art.127 O.p.) organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę. Nie może więc ograniczyć się tylko do kontroli decyzji organu I instancji ale obowiązany jest ponownie rozstrzygnąć sprawę. Istota bowiem administracyjnego toku instancji polega na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy, nie zaś tylko na kontroli zasadności argumentów postawionych w stosunku do rozstrzygnięcia I instancji.
Organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub interes publiczny (art.234 O.p.).
Zaskarżona decyzja nie narusza powyższego przepisu, gdyż nie ma on zastosowania przy rozpatrywaniu sprawy przez organ I Instancji w postępowaniu toczącym się w następstwie kasacyjnej decyzji organu odwoławczego wydanego na podstawie art.233 §2 O.p. (por. wyrok w sprawie V SA 3031/99 publ. Monitor Celny 2000 Nr 8 s.421).
W świetle powyższych okoliczności uznać należy, iż decyzja organu odwoławczego spełnia wymogi przepisu art.233 §2 O.p. i z tego względu brak jest podstaw (art.145 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) do jej uchylenia.
Mając powyższe na względzie na podstawie art.151 powołanej ustawy orzeczono jak w sentencji wyroku.
/-/ M.Bejgerowska /-/ S.Małek /-/ Sz.WidłaK
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło