I SA/Po 572/26
WyrokWSA w Poznaniu2026-05-26
Skład orzekający: Waldemar Inerowicz, Szymon Widłak, Izabela Kucznerowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może orzec o obowiązku zwrotu świadczeń z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, jeśli postępowanie weryfikacyjne i wydanie decyzji nastąpiło po upływie 3-letniego terminu od zakończenia okresu pobierania świadczeń, ale przed upływem 5-letniego terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że 3-letni termin na dokonanie końcowej weryfikacji dokumentacji przez organ jest odrębny od 5-letniego terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, który wynika z przepisów Ordynacji podatkowej i jest stosowany do spraw dotyczących zwrotu świadczeń na mocy odesłania. Skoro decyzja o zwrocie świadczeń została wydana przed upływem terminu przedawnienia, a materiał dowodowy zgromadzono przed upływem 3-letniego terminu na weryfikację, organ działał prawidłowo.Stan faktyczny
Skarżący R. Z. otrzymał świadczenia z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na dofinansowanie wynagrodzeń w związku z COVID-19. Po weryfikacji organ I instancji orzekł o obowiązku zwrotu części świadczeń i odsetek z powodu wykorzystania środków niezgodnie z przeznaczeniem (dotyczyło to trzech pracownic) oraz niewykorzystania części środków. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym dotyczące terminów weryfikacji i podstaw prawnych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 26 maja 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Waldemar Inerowicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Szymon Widłak Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 maja 2026 roku sprawy ze skargi R. Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 22 grudnia 2025 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o obowiązku zwrotu świadczeń otrzymanych na rzecz ochrony miejsc pracy oddala skargę.
Wnioskiem z 22 września 2020 r. R. Z. (dalej zwany jako: "strona", "wnioskodawca" lub "skarżący"), prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą "[...] - R. Z., zwrócił się o przyznanie świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na dofinansowanie wynagrodzeń pracowników w związku ze spadkiem obrotów gospodarczych w następstwie COVID-19. Wniosek obejmował dofinansowanie do wynagrodzenia dla 7 pracowników oraz środki na pokrycie składek na ubezpieczenie społeczne na okres 3 miesięcy tj. XII 2020 r. oraz I i II 2021 r. w łącznej kwocie 22 306,35 zł, które to środki wypłacono w trzech równych transzach po 7 435,45 zł. Wypłaty nastąpiły w dniach 11 stycznia 2021 r. (I i lI transza) i 11 lutego 2021 r. (III transza).
Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy w P. decyzją z dnia 15 lipca 2025 r., nr WUP [...], orzekł:
1) o obowiązku zwrotu świadczeń w kwocie 7 021,09 zł,
2) o obowiązku zwrotu odsetek w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonych od 20 marca 2021 r. do dnia zapłaty włącznie,
3) o obowiązku zwrotu odsetek w kwocie 88,41 zł naliczonych do 19 marca 2021 r.
W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że po przeprowadzonej końcowej weryfikacji, w trybie art. 15gg ust. 19, 20, 21 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2025 r. poz. 764 ze zm.; w skrócie: "ustawa covidowa" lub "ustawa COVID-19") ustalono, że strona za trzech pracowników nie odprowadziła składek na ubezpieczenie. Z dokumentacji przesłanej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych wynika, że na wykazie osób uprawnionych do otrzymania dofinansowania na rzecz ochrony miejsc pracy ze środków z Funduszu Gwarantowanych Środków Pracowniczych sporządzonym na dzień złożenia wniosku zostały ujęte pracownice - D. M. i P. J., które na dzień złożenia wniosku oraz w całym okresie trwania dofinansowania nie podlegały obowiązkowi ubezpieczeń: emerytalnemu i rentowemu, a za G. C. odprowadzana była jedynie składka zdrowotna. Organ wyjaśnił, że strona nie powinna była wnioskować o dofinansowanie wynagrodzeń dla tych osób, a środki przekazane na to dofinansowanie w łącznej kwocie 8 258,70 zł stanowią kwotę środków wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem.
Ponadto, na podstawie kalkulatora rozliczeniowego złożonego przez stronę wynikają do zwrotu środki z tytułu niewykorzystanych świadczeń w łącznej kwocie 2 441,59 zł:
- 612,44 zł za B. K.-K. z uwagi na otrzymanie mniejszej kwoty wynagrodzenia brutto w styczniu i lutym 2021 r. niż kwota, od której strona zawnioskowała o dofinansowanie,
- 1526,98 zł za H. S. (S. ) z uwagi na brak wypłaty wynagrodzenia w lutym 2021 r.,
- 164,15 zł za M. S. z uwagi na otrzymanie mniejszej kwoty wynagrodzenia brutto w styczniu 2021 r. niż kwota, od której strona zawnioskowała o dofinansowanie,
-138,02 zł za M. M. z uwagi na otrzymanie mniejszej kwoty wynagrodzenia brutto w styczniu 2021 r. niż kwota, od której strona zawnioskowała o dofinansowanie.
Organ dokonał korekty złożonego rozliczenia, w tym kalkulatora i formularza rozliczeniowego oraz ustalił kwotę do zwrotu w łącznej wysokości 10 700,29 zł. Wyjaśniono, że strona 19 marca 2021 r. (w terminie na rozliczenie) zwróciła środki w kwocie 3 679,20 zł. Do zwrotu pozostaje nadal kwota 7 021,09 zł tytułem środków otrzymanych na rzecz ochrony miejsc pracy wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych od 20 marca 2021 r. do dnia wpłaty włącznie oraz kwota 88,41 zł tytułem naliczonych odsetek do 19 marca 2021 r. Do dnia wydania decyzji strona nie zwróciła pozostałej należności.
W odwołaniu od powyższej decyzji strona wniosła o uchylenie decyzji w całości i umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 22 grudnia 2025 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, że strona nie powinna wnioskować o dofinasowanie wynagrodzeń dla wskazanych pracownic, natomiast środki przekazane na dofinasowanie wynagrodzeń dla tych osób stanowią kwotę środków wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem.
Odnosząc się do zarzutu odwołania w kwestii ostatecznego rozliczenia poczynionego po upływie okresu, w którym organowi I instancji przysługiwało uprawnienie do przeprowadzenia ostatecznego rozliczenia stosownie do art. 15g ust. 17b pkt 2 ustawy covidowej, tj. po 12 marca 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że przepis ten nie ma zastosowania w sprawie, albowiem termin złożenia rozliczenia dotacji w niniejszej sprawie nie wynika z umowy lecz z ustawy. Nadto wskazano, że przeprowadzenie przez dyrektora wojewódzkiego urzędu pracy czynności rozliczeniowych dotacji udzielonej na podstawie art. 15gg ust. 1 ustawy covidowej ma szczególne ograniczenie odnoszące się do dokonywania kontroli beneficjenta dotacji, a nie do przeprowadzania czynności analitycznych i weryfikacyjnych złożonej dokumentacji. Organ I instancji nie przeprowadził kontroli strony, nie żądał od niej okazywania dokumentacji czy składania wyjaśnień, natomiast aktualny stan faktyczny ustalił na podstawie analizy dokumentów i weryfikacji rozliczenia strony poza jej bezpośrednim udziałem w tych czynnościach. Kompetencja dyrektora wojewódzkiego urzędu pracy do wydania decyzji w przedmiocie zwrotu dotacji określona jest w art. 15gg ust. 28 pkt ustawy covidowej. Z kolei zgodnie z art. 15gg ust. 27 ustawy covidowej, "Od decyzji dyrektora wojewódzkiego urzędu pracy, o których mowa w ust. 28, przysługuje odwołanie do samorządowego kolegium odwoławczego". Nie ma więc racji strona twierdząc, że nie jest możliwa kontrola instancyjna prawidłowości zaskarżonej decyzji w zakresie zasadności żądania zwrotu przyznanego świadczenia.
Podstawa prawna żądania odsetek wyjaśniona została przez organ I instancji poprzez powołanie się na treść art. 15gg ust. 23 ustawy covidowej i wynikające z niego odesłanie do art. 169 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1530 ze zm.; w skrócie: "u.f.p.").
Odnosząc się do kolejnych zarzutów odwołania organ wyjaśnił, że w sytuacji, gdy po złożeniu wniosku, a przed wydaniem decyzji, dochodzi do zmiany przepisów, kluczowe znaczenie ma to, czy nowa ustawa zawiera tzw. przepisy przejściowe (intertemporalne). Istotna przy tym jest zasada ogólna stosowania prawa z dnia orzekania. Zatem jeżeli w nowej ustawie nie ma przepisów przejściowych, organ administracji ma obowiązek stosować przepisy obowiązujące w dniu wydawania decyzji, a nie te, które obowiązywały w dniu składania wniosku. W krajowym porządku prawnym obowiązuje więc zasada działania nowego prawa wprost. Milczenie ustawodawcy co do reguły intertemporalnej należy uznać za przejaw jego woli bezpośredniego działania nowego prawa, tak więc jeżeli w ustawie brak jest przepisów przejściowych, ustawę tę stosuje się od dnia jej wejścia w życie wprost i bezpośrednio do wszystkich stanów prawnych objętych jej zakresem podmiotowym i przedmiotowym. Dlatego nie ma potrzeby "potwierdzania", że od dnia wejścia w życie stosuje się nowe przepisy. W konsekwencji Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że zarzuty podniesione w odwołaniu są całkowicie chybione.
W skardze z dnia 24 lutego 2026 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, ewentualnie o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz umorzenie postępowania administracyjnego. Ponadto wniesiono o zasądzenie na rzecz skarżącego od organu zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 6, art. 7, art. 7a § 1, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 w zw. z art. 140 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2025 r., poz. 1691; w skrócie: "k.p.a."), w zw. z art. 15g ust. 17b ust. 1 i 2 w zw. z art. 15gg ust. 21 i 22 ustawy covidowej przez brak podjęcia przez organ czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy, w szczególności przez:
a) całkowite zaniechanie ustalenia, jakich ustaleń w ramach czynności rozliczeniowych lub kontrolnych dokonał organ I instancji przed upływem 3 lat od zakończenia okresu pobierania świadczenia, a jakich po upływie tego terminu,
b) zaniechanie ustalenia,
b) zaniechanie ustalenia w jakiej dacie organ I instancji dokonał końcowego rozliczenia dofinansowania w trybie art. 15gg ust. 21 w zw. z art. 15 g ust. 17b ustawy COVID-19 i uznanie, że okoliczność ta nie ma znaczenia dla sprawy z uwagi na brak zastosowania w niniejszym postępowaniu przepisu art. 15 g ust. 17b pkt 2 ustawy COVID-19;
c) wydanie przez organ II instancji oraz organ I instancji decyzji administracyjnych w oparciu o dowody zebrane wbrew art. 15gg ust. 22 oraz art. art. 15g ust. 17b w zw. z art. 15gg ust. 21 ustawy COVID-19, tj. po upływie 3 letniego okresu liczonego od dnia pobierania świadczenia, które nie mogą stanowić podstawy określenia wysokości kwoty dofinasowania podlegającej zwrotowi,
d) niewyjaśnienie podstawy prawnej kompetencji Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w P. do wydania decyzji w przedmiocie zwrotu świadczenia oraz podstawy faktycznej decyzji w przedmiocie tego zwrotu, - co nie tylko świadczy o błędnym ustaleniu przez organ stanu faktycznego w zakresie relewantnym dla sprawy, ale również uniemożliwia kontrolę zaskarżonej decyzji;
2. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 138 §1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie przez organ w mocy wadliwej decyzji organu I instancji i powielenie dokonanych przezeń błędów, podczas gdy organ winien był dostrzec naruszenia prawa materialnego i decyzję tę zmienić oraz orzec o uchyleniu decyzji organu I instancji i umorzyć postępowanie zgodnie z wnioskiem skarżącego, a ewentualnie dostrzec wyżej powołane naruszenia przepisów postępowania i decyzję uchylić w całości, a sprawę przekazać do ponownego rozpoznania organowi I instancji;
3. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 15g ust. 17b w zw. z art. 15gg ust. 21 oraz ust. 22 ustawy COVID-19 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 6, art. 7 i art. 7a § 1 k.p.a. poprzez uznanie, że w ramach postępowania o zwrocie świadczeń przyznanych w oparciu o art. 15gg ust. 1 ustawy COVID-19 organ może prowadzić postępowanie dowodowe, opierając się na dokumentach złożonych przez stronę w ramach rozliczenia, a także na innych dowodach przeprowadzonych w postępowaniu niezależnie od daty ich pozyskania nawet, gdy organ uzyskał je po terminie ustawowym na dokonanie końcowego rozliczenia lub kontroli, mimo że takie rozumienie przepisów art. 15g ust. 17b w zw. z art. 15gg ust. 21 oraz ust. 22 ustawy COVID-19, czyniłoby tę regulację przepisem "martwym" niemożliwym do zastosowania w praktyce,
4. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 6 art. 7 i art. 7a k.p.a. poprzez zastosowanie przy wydawaniu zaskarżonej decyzji art. 169 ust. 1-6, art. 60 i art. 67 u.f.p. oraz przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.; w skrócie: "o.p."), mimo że w dacie złożenia przez stronę wniosku o przyznanie świadczenia (tj. 22 września 2020 r.) oraz w dacie przekazania stronie tego świadczenia przez organ (4 listopada 2020 r. oraz 30 listopada 2020 r.) przepisy art. 15gg ust. 23c i 23d ustawy COVID-19 odsyłające do art. 169 ust. 1-6, art. 60 i art. 67 u.f.p. nie obowiązywały (weszły w życie dopiero 16 grudnia 2021 r.), a ustawa nowelizująca ustawę COVID-19 - ustawa z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2317) nie wprowadzała przepisów przejściowych;
5. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 6, art. 7 i art. 7a k.p.a. poprzez wydanie zaskarżonej decyzji w oparciu o kompetencję wynikającą art. 28 ust. 2 ustawy COVID-19 w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID- 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2317), mimo że w dacie złożenia przez stronę wniosku o przyznanie świadczenia (tj. 22 grudnia 2020 r.) oraz w dacie przekazania stronie tego świadczenia przez organ (11 stycznia 2021 r. oraz 11 lutego 2021 r.) przepis ten obowiązywał w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 24 lipca 2020 r. o zmianie ustawy o delegowaniu pracowników w ramach świadczenia usług oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1423 ze zm.) i przyznawał organowi I instancji kompetencję do żądania zwrotu świadczenia tylko w przypadkach opisanych w ust. 23 ustawy COVID-19 w brzmieniu z dnia 22 grudnia 2020 r. (nadanym ustawą z dnia 24 lipca 2020 r. o zmianie ustawy o delegowaniu pracowników w ramach świadczenia usług oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1423 ze zm.);
6. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 6, art. 7, art. 7a § 1, art. 8 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 k.p.a. poprzez brak wyjaśnienia przez organ I instancji podstawy prawnej do rozliczenia wpłat dokonanych przez Skarżącego proporcjonalnie na rzecz należności głównej i odsetek, w szczególności konkretnego przepisu ustawy o finansach publicznych, a także sposobu rozliczenia tych wpłat, sposobu naliczania odsetek za opóźnienie;
7. naruszenia przepisu prawa materialnego poprzez błędną wykładnię przepisu art. 15gg ust. 21 w zw. z art. 15 g ust. 17b pkt 2 ustawy COVID-19 i przyjęcie, że przepis ten nie znajduje zastosowania do niniejszej sprawy, gdyż wypłata dofinansowania nie opierała się o zawartą z organem umowę, mimo że odpowiednie stosowanie tego przepisu wynika wprost z treści art. 15gg ust. 21 ustawy COVID-19, a odpowiednie stosowanie w trybie bezumownym ma zastosowanie wyłącznie do daty początkowej liczenia terminu na dokonanie rozliczenia przez wojewódzki urząd pracy, tj. od upływu terminu na rozliczenie dofinansowania przez beneficjenta, o którym mowa wart. 15gg ust. 19 ustawy COVID-19.
W uzasadnieniu skargi skarżący rozwinął i umotywował sformułowane zarzuty.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko i argumenty w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy wskazać, że w niniejszej sprawie zaistniała podstawa do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym. Zgodnie bowiem z art. 119 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143, w skrócie: "p.p.s.a.") sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w tym trybie, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym wiąże się z tym, że w sprawie nie jest przeprowadzana – celem jej merytorycznego rozpoznania – rozprawa, bowiem sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 120 p.p.s.a.).
W toku sądowej kontroli zaskarżonej decyzji, przeprowadzonej na podstawie kryterium zgodności z prawem, w kontekście zarzutów sformułowanych w skardze, Sąd badał zasadność stanowiska organów, zgodnie z którym, w ustalonych w sprawie okolicznościach faktycznych zastosowanie znajdą przepisy art. 15gg ust. 23c i 23d oraz art. 28 pkt 2 ustawy covidowej, uzasadniające orzeczenie o obowiązku zwrotu przez skarżącego wskazanej w sentencji zaskarżonej decyzji kwoty należności z tytułu środków uzyskanych w ramach dofinansowania na rzecz ochrony miejsc pracy, wykorzystanych niezgodnie z ich przeznaczeniem.
Wobec zakwestionowania przez skarżącego ustawowej kompetencji organów do wydania zaskarżonych decyzji oraz wskazanych w nich podstaw prawnych, na wstępie rozważań wyjaśnić należy, że stosownie do art. 15gg ustawy covidowej podmiot, o którym mowa w ust. 1, jest obowiązany do rozliczenia otrzymanych świadczeń i środków z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na wypłatę świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy, w terminie do 30 dni od zakończenia okresu pobierania świadczeń (art. 15gg ust. 19). Podmiot, o którym mowa w ust. 1, składa do właściwego wojewódzkiego urzędu pracy w szczególności:
1) dokumenty potwierdzające prawidłowość wykorzystania świadczeń i środków z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych zgodnie z przeznaczeniem;
2) dokumenty, potwierdzające zatrudnienie pracowników, na których otrzymał świadczenie, przez okres wskazany we wniosku (art. 15gg ust. 20).
Do rozliczenia przez wojewódzkie urzędy pracy przekazanych uprawnionym podmiotom świadczeń, o których mowa w ust. 1, lub środków, o których mowa w ust. 2, przepisy art. 15g ust. 17b i 17c stosuje się odpowiednio (art. 15gg ust. 21).
Zgodnie z art. 15 g ust. 17b ustawy covidowej rozliczenie przez wojewódzkie urzędy pracy przekazanych uprawnionym podmiotom świadczeń, o których mowa w ust. 1 i 1a, lub środków, o których mowa w ust. 2, następuje dwuetapowo w drodze:
1) wstępnej weryfikacji rozliczenia otrzymanych środków na rzecz ochrony miejsc pracy z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych i dokumentacji, potwierdzającej wykorzystanie zgodnie z przeznaczeniem przekazanych świadczeń i środków, o których mowa w ust. 1, 1a lub 2, polegającej w szczególności na analizie jej kompletności, prawidłowości złożonych przez beneficjentów oświadczeń oraz weryfikacji kwot przekazanych i faktycznie wykorzystanych środków, której dokonuje się w terminie 60 dni od dnia złożenia prawidłowych i kompletnych rozliczenia i dokumentacji potwierdzającej dane zawarte w rozliczeniu;
2) końcowej weryfikacji dokumentacji, potwierdzającej wykorzystanie zgodnie z przeznaczeniem przekazanych świadczeń i środków, o których mowa w ust. 1, 1a lub 2, i ostatecznego zatwierdzenia przekazanego rozliczenia otrzymanych środków na rzecz ochrony miejsc pracy z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, która może zostać dokonana w okresie 3 lat od dnia upływu terminu do złożenia rozliczenia i dokumentacji potwierdzającej dane zawarte w rozliczeniu, wynikającego z umowy zawartej przez uprawniony podmiot z dyrektorem wojewódzkiego urzędu pracy.
Według art. 15g ust. 17c tej ustawy, dyrektor wojewódzkiego urzędu pracy nie dochodzi zwrotu przekazanych świadczeń, o których mowa w ust. 1 i 1a, lub środków, o których mowa w ust. 2, jeżeli po dokonaniu rozliczenia, o którym mowa w ust. 17b pkt 1 lub 2, kwota należna do zwrotu nie przekracza, określonych na dzień dokonania rozliczenia, najniższych kosztów doręczenia w obrocie krajowym przesyłki poleconej za potwierdzeniem odbioru przez operatora wyznaczonego w rozumieniu art. 3 pkt 13 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2025 r. poz. 366). Kwota ta zaliczana jest w koszty Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.
W myśl art. 15g ust. 17d ustawy covidowej, dyrektor wojewódzkiego urzędu pracy może przeprowadzać, w okresie pobierania świadczeń, o których mowa w ust. 1 lub 1a, oraz w okresie 3 lat po zakończeniu tego okresu, kontrole podmiotu, o którym mowa w ust. 1 i 1a, w zakresie wydatkowania środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na wypłatę świadczeń zgodnie z przeznaczeniem i w tym celu może żądać okazania wszelkiej dokumentacji z tym związanej oraz żądać złożenia stosownych wyjaśnień. Kontrola może być prowadzona w kontrolowanym podmiocie lub w wojewódzkim urzędzie pracy.
Według art. 15gg ust. 22 ustawy covidowej dyrektor wojewódzkiego urzędu pracy może przeprowadzać, w okresie pobierania świadczeń, o których mowa w ust. 1, oraz w okresie 3 lat po zakończeniu tego okresu, kontrole podmiotu, o którym mowa w ust. 1, w zakresie wydatkowania środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na wypłatę świadczeń zgodnie z przeznaczeniem i w tym celu może żądać okazania wszelkiej dokumentacji z tym związanej oraz żądać złożenia stosownych wyjaśnień. Kontrola może być prowadzona w kontrolowanym podmiocie lub w wojewódzkim urzędzie pracy.
Z kolei art. 15gg ust. 23 tej ustawy stanowi, że podmiot, o którym mowa w ust. 1, który złożył oświadczenie dotyczące spełniania warunku spadku obrotów, o którym mowa w art. 15g ust. 9, lub kryteriów, o których mowa w art. 15g ust. 3, niezgodnie ze stanem faktycznym lub nie sporządził na dzień złożenia wniosku wykazu pracowników objętych wnioskiem, lub nie poddał się kontroli, jest obowiązany do zwrotu na rachunek bankowy wojewódzkiego urzędu pracy, z którego otrzymał środki, całości otrzymanej pomocy wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków wykorzystanych niezgodnie z warunkami określonymi w ustawie. W takim przypadku dyrektor wojewódzkiego urzędu pracy wydaje decyzję o zwrocie.
Zgodnie z art. 15gg ust. 23a, dyrektor wojewódzkiego urzędu pracy wzywa podmiot, który nie wywiązał się z obowiązku określonego w ust. 19 lub 20, do wywiązania się z niego w dodatkowym terminie 30 dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem obowiązku zwrotu całości otrzymanej pomocy wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków. Jeżeli podmiot nie wywiąże się z tego obowiązku w dodatkowym terminie, dyrektor wojewódzkiego urzędu pracy wydaje decyzję o zwrocie.
W myśl art. 15gg ust. 23c ustawy covidowej, w przypadku wykorzystania świadczeń, o których mowa w ust. 1, lub środków, o których mowa w ust. 2, niezgodnie z przeznaczeniem, pobrania ich nienależnie lub w nadmiernej wysokości stosuje się odpowiednio przepisy art. 169 ust. 1-6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych.
Według art. 15gg ust. 23d ww. ustawy, do zwrotu świadczeń, o których mowa w ust. 1, lub środków, o których mowa w ust. 2, w zakresie nieuregulowanym w niniejszym artykule, w tym do zwrotu niewykorzystanych środków wynikających z rozliczenia złożonego przez podmiot, o którym mowa w ust. 1, niezwróconych w terminie, o którym mowa w ust. 19, stosuje się odpowiednio przepisy art. 60 i art. 67 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych.
Zgodnie z art. 15gg ust. 28 tej ustawy, do zadań dyrektora wojewódzkiego urzędu pracy należy w szczególności wydawanie decyzji administracyjnych o:
1) odmowie przyznania świadczeń, o których mowa w ust. 1 lub środków, o których mowa w ust. 2;
2) obowiązku zwrotu świadczeń, o których mowa w ust. 1, lub środków, o których mowa w ust. 2.
Odnosząc się do zarzutów naruszenia art. 15gg ust. 23c i 23d ustawy covidowej, co do których skarżący podnosi, że nie obowiązywały w datach złożenia przez skarżącego wniosku i w datach przekazania środków (przepisy te weszły w życie 16 grudnia 2021 r. na podstawie ustawy nowelizujące z 2 grudnia 2021 r. – DZ.U. z 2021 r., poz. 2317), a ponadto do zarzutu naruszenia art. 15gg ust. 28 pkt 2 tej ustawy (zmienionego ww. nowelizacją), Sąd w pełni podzielił stanowisko tut. Sądu zajęte w wyroku z 26 maja 2026 r., w sprawie ze skargi skarżącego o sygn. akt
I SA/Po 456/26, który w kontekście wyboru między zasadą dalszego działania ustawy dawnej i zasadą bezpośredniego skutku ustawy nowej stwierdził, że milczenie ustawodawcy co do reguły intertemporalnej należy uznać za przejaw jego woli bezpośredniego działania nowego prawa, chyba że przeciw jej zastosowaniu przemawiają ważne racje systemowe lub aksjologiczne. Ponadto Sad podkreślił,
że zmiany wprowadzone ww. ustawą nowelizującą, miały jedynie charakter doprecyzowujący, co wprost wynika wprost z uzasadnienia projektu ustawy nowelizującej.
Na tej podstawie Sąd orzekający w sprawie I SA/Po 456/26 zasadnie uznał, że przepisy art. 15gg ustawy covidowej należy stosować w brzmieniu nadanym im ustawą z dnia 2 grudnia 2021 r. Z tych względów za niezasadne Sąd uznał zarzuty zawarte w punktach 5 i 6 petitum skargi.
Pozostając przy problematyce podstaw prawnych działania w tej sprawie organów obu instancji, w tym maksymalnego okresu prowadzenia postępowania administracyjnego, Sąd zwraca uwagę, że wskazany w powołanych wyżej przepisach ustawy covidowej 3-letni termin, w którym powinno nastąpić rozliczenie przyznanego beneficjentowi wsparcia, nie jest tym samym terminem, w którym organ wydaje decyzję określającą obowiązek zwrotu nienależnie pobranego świadczenia. Termin do wydania ww. decyzji wynika z przepisów ustawy Ordynacja podatkowa, która w sprawach świadczeń przyznanych na mocy ustawy COVID-19 znajduje zastosowanie na mocy odesłania zawartego w przepisach tej ostatniej.
Zgodnie bowiem z art. 67 ust. 1 u.f.p. do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 oraz z 2025 r. poz. 769) i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111, z późn. zm.). W myśl art. 70 § 1 o.p. obowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Decyzja orzekająca o zwrocie dofinansowania posiada charakter deklaratoryjny, a w związku z tym do obliczenia upływu terminu przedawnienia, podobnie jak w przypadku zobowiązań powstających z mocy prawa, zastosowanie ma właśnie art. 70 § 1 o.p. Bieg 5 - letniego terminu przedawnienia rozpoczyna się niezależnie od wydania decyzji w przedmiocie stwierdzenia obowiązku zwrotu dotacji i jedynie przed jego upływem możliwe jest prawnie skuteczne doręczenie tej decyzji beneficjentowi. Oznacza to, że w okresie pięciu lat od końca roku, w którym udzielono dotacji, należy doręczyć stronie skutecznie decyzję ostateczną w przedmiocie ewentualnego zobowiązania strony do zwrotu dotacji. W innym przypadku dochodzi do przedawnienia terminu zobowiązania do zwrotu dotacji (por. wyrok WSA w Gorzowie z 29 stycznia 2026 r., II SA/Go 615/25; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 28 października 2025 r., III SA/Po 378/25; wyroki te i orzeczenia powołane w dalszej części uzasadnienia dostępne są na stronie internetowej:publ. baza CBOSA).
W niniejszej sprawie termin wynikający z art. 70 § 1 o.p. upływa z końcem 2026 r., wobec czego termin ten został zachowany.
Odmiennie jednak od stanowiska zajętego przez tut. Sąd w sprawie I SA/Po 456/26, Sąd rozpoznający niniejszą sprawę, nie podzielił wątpliwości skarżącego dotyczących ustalenia, czy dowody na których oparto decyzję organu I instancji, zebrane zostały przed upływem 3- letniego terminu wynikającego z art. 15gg ust. 22 oraz art. 15g ust. 17b w związku z art. 15 gg ust. 21 ustawy covidowej.
Na wstępie tej części rozważań Sąd zwraca uwagę, że w orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że prawodawca rozróżnia uprawnienie organu – dyrektora urzędu pracy do przeprowadzenia kontroli i rozliczenia wydatkowania środków z FGŚP oraz dokonania końcowej weryfikacji dokumentacji - wskazując maksymalny, nieprzekraczalny termin po upływie którego organ ten traci uprawnienie do dokonywania tych czynności. Termin ten określa na 3 lata – odpowiednio po zakończeniu okresu pobierania świadczeń oraz od dnia upływu terminu do złożenia rozliczenia i dokumentacji potwierdzającej dane zawarte w rozliczeniu. Odrębną i wtórną kwestią jest późniejsze ewentualne przedawnienie samej kwoty zwrotu płatności wynikającej z tej decyzji, co omówiono już wyżej (tak WSA w Łodzi w wyroku z 5 listopada 2024 r., I SA/Łd 426/24; skargę kasacyjną od tego wyroku złożoną przez organ odwoławczy NSA oddalił wyrokiem z 23 kwietnia 2026 r., I GSK 87/25).
Jak wskazał tut. Sąd orzekający w sprawie I SA/Po 456/26, należy rozróżnić weryfikację końcową rozliczenia, od wszczętego później postępowania "zwrotowego".
Podzielając powyższy pogląd Sąd w składzie rozstrzygającym niniejszą sprawę podkreśla, że także organy uznały za wiążący charakter 3-letniego terminu do dokonania końcowej weryfikacji dokumentacji, który upływał z dniem 30 marca 2024 r., co ma w tej sprawie kluczowe znaczenie. Jak wynika z akt administracyjnych, w piśmie z 26 sierpnia 2025 r., przy którym organ I instancji przedstawił odwołanie (k. [...] akt admin.), organ ten stwierdził, że upływ 3 – letniego terminu nastąpił 30 marca 2024 r., a końcowej weryfikacji dokonano w dniu 25 stycznia 2024 r., której wynik był negatywny. W dniu 12 marca 2024 r. do organu wpłynęły szczegółowe informacje z ZUS. Z powyższego wynika, że organ zgromadził materiał dowodowy, który był podstawą wydania zaskarżonej decyzji przed upływem ww. 3-letniego terminu, a przeciwne twierdzenia skarżącego nie zasługują na uwzględnienie.
Za niezasadny Sąd uznał zarzut skargi dotyczący rozstrzygnięcia o odsetkach. Jak już wyżej wskazano nie ma uzasadnionych podstaw do kwestionowania stosowania w tej sprawie art. 15gg ust. 23 c i ust. 23d ustawy covidowej, które to przepisy odwołują się do ustawy o finansach publicznych, a zasady naliczania odsetek są tożsame jak dla zaległości podatkowych.
Zgodnie z art. 60 ust. 1 pkt 1 u.f.p. środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym są w szczególności dochody budżetu państwa, dochody budżetu jednostki samorządu terytorialnego albo przychody państwowych funduszy celowych, w tym kwoty dotacji podlegające zwrotowi w przypadkach określonych w ustawie.
Według art. 169 ust. 1 u.f.p. dotacje udzielone z budżetu państwa:
1) wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem,
2) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości - podlegają zwrotowi do budżetu państwa wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w pkt 1 lub pkt 2.
W przypadku niedokonania zwrotu dotacji w terminie, o którym mowa w ust. 1 oraz w art. 150 pkt 5, art. 151 ust. 2 pkt 6, art. 168 ust. 1 i 2, organ lub inny dysponent części budżetowej, który udzielił dotacji, wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki (art. 169 ust. 6 u.f.p.).
Zgodnie z cytowanym wyżej art. 67 ust. 1 u.f.p. do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się odpowiednio przepisy działu III Ordynacji podatkowej.
Zasady naliczania odsetek od zaległości podatkowych zawarte są w art. 53 § 1 o.p., który stanowi, że od zaległości podatkowych, z zastrzeżeniem art. 52 § 1 pkt 2 i art. 54, naliczane są odsetki za zwłokę. Według art. 56 § 1 o.p. stawka odsetek za zwłokę jest równa sumie 200% podstawowej stopy oprocentowania kredytu lombardowego, ustalanej zgodnie z przepisami o N. B. P., i 2%, z tym że stawka ta nie może być niższa niż 8%. W myśl art. 56d o.p. Minister właściwy do spraw finansów publicznych ogłasza, w drodze obwieszczenia, w Dzienniku Urzędowym R. P. "Monitor Polski" stawki odsetek za zwłokę, o których mowa w art. 56-56b.
Kluczowy w okolicznościach tej sprawy jest art. 55 § 2 o.p. zgodnie z którym, jeżeli dokonana wpłata nie pokrywa kwoty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, wpłatę tę zalicza się proporcjonalnie na poczet kwoty zaległości podatkowej oraz kwoty odsetek za zwłokę w stosunku, w jakim, w dniu wpłaty, pozostaje kwota zaległości podatkowej do kwoty odsetek za zwłokę. Z przepisu tego wynika, że jeżeli wpłata dokonana przez podatnika dotyczy zaległości podatkowej, z wpłaconej kwoty pokrywa się również odsetki za zwłokę należne od zapłaconej kwoty zaległości. Zaliczenie odbywa się więc proporcjonalnie do kwoty zaległości oraz naliczonych do dnia zapłaty odsetek za zwłokę. W kontekście tego przepisu w judykaturze wskazuje się, że odsetki od zaległości podatkowej nie są samodzielnym, oderwanym od zaległości podatkowej, świadczeniem. Mają one charakter akcesoryjny w stosunku do należności głównej - zaległości podatkowej. Biorąc pod uwagę kontekst wynikający z treści art. 55 § 2 o.p., kwotę główną zaległości oraz odsetki za zwłokę od tej zaległości należy rozpatrywać łącznie, jako odnoszące się do tego samego zobowiązania podatkowego, o którym mowa w art. 62 § 1 o.p. Przy czym organ podatkowy nie jest związany wskazywanymi przez podatnika proporcjami rozliczenia należności głównej i odsetek za zwłokę od tej należności. Wiążący dla organu jest sposób rozliczeń wskazany w art. 55 § 2 o.p. (np. wyrok WSA w Gdańsku z 3 listopada 2021 r., I SA/Gd 1078/21).
W aktach administracyjnych znajduje się rozliczenie dokonanych przez skarżącego wpłat oraz odsetek, ze wskazaniem okresu biegu odsetek i zastosowanej stawki (k. [...]- [...] akt admin.).
Sąd zauważa, że skarżący formułując analizowany tu zarzut nie wskazał, na czym polega naruszenie ww. przepisów i ewentualny błąd organu w wyliczeniu odsetek. Nie wykazał ponadto istotności tego naruszenia i jego wpływu na wynik sprawy.
W podsumowaniu sądowej kontroli zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, że zawarte w skardze zarzuty naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania, nie zasługują uwzględnienie.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło