I SA/Po 574/11
PostanowienieWSA w Poznaniu2011-10-24
Skład orzekający: Violetta Mielcarek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca może zostać zwolniona od kosztów sądowych na podstawie prawa pomocy w zakresie częściowym ze względu na brak możliwości poniesienia kosztów bez uszczerbku dla utrzymania rodziny?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżąca wykazała, iż nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co uprawnia do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Przyznanie prawa pomocy jest formą dofinansowania z budżetu państwa i powinno być stosowane w przypadkach obiektywnej niemożności pokrycia kosztów postępowania.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą solidarnej odpowiedzialności członka zarządu za zaległości w podatku VAT za wybrane miesiące 2006 i 2007 roku. Wraz ze skargą złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienie od kosztów sądowych, argumentując, że nie dysponuje majątkiem pozwalającym na pokrycie kosztów bez uszczerbku dla utrzymania rodziny. Skarżąca i jej mąż mają niskie dochody, obciążone alimentami, nie posiadają oszczędności ani wartościowego majątku, a dzieci są małoletnie i mieszkają z nimi.Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącą od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 24 października 2011r. na posiedzeniu niejawnym wniosku KG o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu za zaległości Spółki w podatku od towarów i usług za m-ce VII, X-XII 2006r. oraz II-IV 2007r. postanawia: zwolnić skarżącą od kosztów sądowych.
Wpis od skargi wynosi [...].
KG, reprezentowana przez adwokata MS pismem z dnia [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu za zaległości Spółki w podatku od towarów i usług za m-ce VII, X-XII 2006r. oraz II-IV 2007r. Jednocześnie złożyła sporządzony w dniu [...] na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podała, że nie dysponuje majątkiem, z którego mogłaby uiścić koszty sądowe bez uszczerbku dla utrzymania siebie i swojej rodziny. Osiągany przez nią dochód ze stosunku pracy w wysokości [...] brutto wraz z dochodami męża, które w części zostały zajęte na zaspokojenie alimentów, z dużym trudem wystarczają na pokrycie podstawowych potrzeb życiowych (mieszkanie, wyżywienie, higiena, odzież). Konieczność zapłaty wpisu od skargi zmusi ją do rezygnacji z zaspokojenia tych najistotniejszych i elementarnych potrzeb jej rodziny. Oświadczyła, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem, z córką i z synem, dzieci są małoletnie, w wieku szkolnym. Nie posiada nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Mąż otrzymuje wynagrodzenie w wysokości [...] brutto, z czego [...] zostało zajęte na zaspokojenie ciążących na nim należności alimentacyjnych. Żadna z osób, z którymi pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym, nie dysponuje zasobami majątkowymi.
Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy pełnomocnik skarżącej w odpowiedzi z dnia [...] wskazał, że skarżąca i jej mąż nie posiadają lokat bankowych ani rachunków bankowych. Ponoszą koszty miesięcznego utrzymania czteroosobowej rodziny w wysokości około [...], przy czym [...]. Skarżąca i jej mąż nie posiadają samochodów osobowych., nie otrzymują żadnych dodatkowych dochodów i nie korzystają z pomocy opieki społecznej. Dom, w którym mieszkają jest własnością małoletnich dzieci. Do pisma załączono kserokopię zaświadczenia z dnia [...] o zatrudnieniu i wynagrodzeniu, z którego wynika, że wnioskodawczyni w miesiącach [...] otrzymała wynagrodzenie w wysokości [...] brutto. Z załączonych kserokopii zeznań podatkowych za [...] wynika, że dochód skarżącej wyniósł [...], dochód jej męża wyniósł [...].
Na wezwanie z dnia [...] pełnomocnik skarżącej w odpowiedzi z dnia [...] podał, że dzieci skarżącej nabyły nieruchomość, w której mieszka skarżąca, w drodze darowizny od swojej ciotki A P (udział [...] nieruchomości) dnia [...] i od swojej matki (udział [...] nieruchomości) dnia [...]. Powierzchnia domu wynosi [...], powierzchnia działki [...].
W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 cyt. ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 ustawy). Art. 246 § 1 wyżej powołanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje :
1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;
2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Określenie "gdy wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z tego prawa. Należy jednak podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji K G wynika, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżąca z tytułu wynagrodzenia za pracę otrzymuje [...] brutto. Mąż skarżącej otrzymuje [...] brutto, przy czym część jego wynagrodzenia zajęta jest na świadczenie alimentacyjne. Środki z tytułu wynagrodzenia za pracę przeznaczają na zaspokojenie koniecznych potrzeb rodziny. Skarżąca i jej mąż nie posiadają żadnego majątku w postaci nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów.
Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło