I SA/Po 576/17
PostanowienieWSA w Poznaniu2017-06-12
Skład orzekający: Violetta Mielcarek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, uzasadniając tym samym przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata?Ratio decidendi
Skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, co uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Analiza jego sytuacji materialnej, w tym dochodów, braku majątku poza samochodem, wynajmowanego mieszkania oraz licznych wydatków, potwierdza jego ubóstwo i niemożność pokrycia kosztów sądowych oraz zastępstwa procesowego.Stan faktyczny
Skarżący PG złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wskazał na trudną sytuację materialną, posiadanie licznej rodziny, niskie dochody, wysokie wydatki oraz brak majątku. Wniosek został złożony w związku ze skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiającą umorzenia zaległości z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych. 2. Ustanowiono dla skarżącego adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku PG o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi PG na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od lipca 2013 r. do listopada 2015 r. postanawia: 1. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.
Skarżący PG pismem z dnia [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na wskazaną w sentencji decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Następnie złożył sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] i uzupełniony następnie na wezwanie referendarza sądowego z dnia [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że jest ojcem [...] dzieci, żona nie pracuje. Wnioskodawca podał, że jest osobą biedną i potrzebuje wsparcia, gdyż sprawa jest trudna, skomplikowana i zawiła. Skarżący podał, że nie jest prawnikiem, ma problemy z wypełnieniem wniosku. Wnioskodawca wskazał, że uzasadnienie pisma A i SKO świadczy, że przeciwnikiem jego jest profesjonalista. Skarżący podał, że dotychczas występował sam, bez profesjonalisty i przegrywał sprawy. Skarżący oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i z [...] dzieci. Skarżący oświadczył, że nie posiada domu, wynajmuje [...] mieszkania, są to dwa lokale w czworakach, w których warunki są trochę lepsze niż w barakach, jeden lokal ma pow. [...] m2, drugi [...] m2. Skarżący oświadczył, że nie posiada innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych, innych praw majątkowych, wierzytelności, posiada samochód F, rok prod. [...]. Osoby pozostające ze skarżącym we wspólnym gospodarstwie domowym nie posiadają żadnego majątku. Skarżący z tytułu wynagrodzenia za pracę uzyskuje dochód netto w wysokości [...]. Skarżący podał, że czynsz najmu wynosi [...], rata kredytu [...], prąd [...], gaz [...], woda, śmieci, kanalizacja [...], telefon [...], Internet [...], środki piorące i środki czystości [...], wyżywienie [...], odzież [...], obuwie [...], przybory do szkoły [...], [...] utrzymanie samochodu. Skarżący podał, że zapożycza się u osób trzecich, u rodziny, w banku. Wnioskodawca podał, że ma wydatki związane z wyjazdami dzieci na kolonie, wycieczki. Skarżący podał, że na zakup węgla i drewna zimą przeznacza [...] miesięcznie.
W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej jako: "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.).
Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje :
1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;
2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji skarżącego wynika, iż zasadnym jest zwolnienie jego od kosztów sądowych oraz ustanowienie dla niego adwokata, gdyż wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z oświadczeń skarżącego wynika, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i z dziećmi. Wnioskodawca utrzymuje się z dochodów z tytułu umowy o pracę w wysokości [...] netto, żona nie pracuje, zajmuje się dziećmi. Wnioskodawca poza samochodem marki F, rok prod. [...] nie posiada żadnego innego majątku. Skarżący razem z rodziną mieszka w wynajmowanych [...] mieszkaniach. Z akt administracyjnych wynika ponadto, że najstarszy syn nie pracuje, starsze dzieci uczą się, żona nie pracuje, zajmuje się dziećmi. Skarżący i jego rodzina korzystają z pomocy opieki społecznej, otrzymują również świadczenie wychowawcze na małoletnie dzieci. Ze złożonych przez wnioskodawcę oświadczeń wynika, że nie ma on środków pieniężnych na opłacenie kosztów sądowych i kosztów zastępstwa procesowego w niniejszej sprawie, nie posiada również żadnego majątku, który mógłby stanowić źródło finansowania tych kosztów.
Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło