I SA/Po 577/22
WyrokWSA w Poznaniu2023-02-02
Skład orzekający: Barbara Rennert, Katarzyna Nikodem, Michał Ilski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze, rozpatrując ponownie sprawę podatkową, wywiązało się z obowiązków nałożonych przez WSA w poprzednim wyroku, w szczególności w zakresie samodzielnego ustalenia stanu faktycznego, oceny dowodów i wykładni przepisów prawa?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, wydając decyzję po ponownym rozpoznaniu sprawy, nie wywiązało się z obowiązków nałożonych przez WSA w poprzednim wyroku, ograniczając się jedynie do kontroli stanowiska organu pierwszej instancji i nie przeprowadzając samodzielnej oceny materiału dowodowego ani wykładni przepisów. Uzasadnienie decyzji było nadal lakoniczne i nie zawierało wyjaśnień dotyczących podstawy opodatkowania, co narusza zasadę dwuinstancyjności i wymogi proceduralne.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego w podatku rolnym i od nieruchomości za rok 2020. Organ pierwszej instancji ustalił zobowiązanie, uznając hale magazynowe i inne obiekty za związane z działalnością gospodarczą. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. WSA uchylił decyzję SKO z powodu wadliwego uzasadnienia. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy przez organy, Burmistrz ponownie wydał decyzję, a SKO utrzymało ją w mocy. Skarżący wniósł skargę, zarzucając organom ponowne naruszenie wskazań WSA i wadliwe uzasadnienie.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 17 czerwca 2022 r. i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza [...] z dnia 18 marca 2022 r. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Rennert Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Nikodem Asesor Sądowy WSA Michał Ilski (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Joanna Świdłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lutego 2023 r. sprawy ze skargi E. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 17 czerwca 2022 r. nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego w podatku rolnym i w podatku od nieruchomości za rok 2020 I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza [...] z dnia 18 marca 2022 r. nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę [...]- zł (słownie: [...]) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Burmistrz [...] decyzją z 1 września 2020 r., nr [...], ustalił E. O. (dalej zwanemu również skarżącym) łączne zobowiązanie pieniężne w podatku od nieruchomości i w podatku rolnym za 2020 r. od nieruchomości położonych w K. przy ul. [...] i ul. [...], zapisanych w KW nr: [...], [...], [...] i [...] na kwotę [...]zł.
Organ pierwszej instancji w wyniku przeprowadzonych 23 czerwca 2020 r. oględzin nieruchomości ustalił m. in., że skarżący wbrew decyzjom P. I. N. B. nie dokonał prac rozbiórkowych elementów konstrukcyjnych stalowych dachów stanowiących część budynków hal magazynowych nr [...] i nr [...]. Obie hale posiadają wszystkie cechy budynku. Hala nr [...] przy doku załadunkowym jest użytkowana przez podatnika, a hala nr [...] jest wynajmowana M. sp. z o.o. W oparciu o sporządzone przez biegłych opinie organ ustalił powierzchnię użytkową i wartość budowli i obiektów budowlanych znajdujących się na terenie nieruchomości skarżącego. W ocenie Burmistrza, obie hale stanowią powierzchnie budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej wraz z budowlami, gdyż są w posiadaniu osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą.
Skarżący wniósł odwołanie od wymienionej na wstępie decyzji organu pierwszej instancji. Wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z 19 października 2020 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Zdaniem Kolegium organ pierwszej instancji przeprowadził wyczerpujące postępowanie. Burmistrz nie mógł w przypadku skarżącego zastosować postanowień art. 165 § 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2020 r. poz. 1325 ze zm. – dalej w skrócie: "O.p."), gdyż ustalił, że dane z lat poprzednich nie odzwierciedlają stanu faktycznego. Odnośnie wydanych decyzji rozbiórkowych stwierdzono, że okoliczność ta pozostaje bez wpływu na określenie wysokości zobowiązania w zakresie budynków objętych tymi decyzjami, w sytuacji gdy budynki te są użytkowane i wykorzystywane do prowadzonej działalności gospodarczej. Sam fakt stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę budynku nie skutkuje uchyleniem obowiązku podatkowego. Uznano również, że organ pierwszej instancji prawidłowo dopuścił i przeprowadził dowód z operatu szacunkowego objętych decyzją budynków (co do ich powierzchni) i budowli (co do ich wartości), który został sporządzony przez biegłego rzeczoznawcę majątkowego i na tej podstawie, stosując odpowiednie stawki podatkowe, określił wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2020 r.
Skarżący wniósł skargę na omówioną powyżej decyzję SKO [...] z 19 października 2020 r. Wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzją organu pierwszej instancji. Ponadto wniesiono o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W odpowiedzi na skargę SKO [...] podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie wnosząc o oddalenie skargi.
WSA w Poznaniu wyrokiem z 17 marca 2021 r., I SA/Po 758/20 uchylił zaskarżoną decyzję Kolegium.
Stwierdzono, że uzasadnienie decyzji organu odwoławczego jest lapidarne i nie zawiera żadnych konkretów. Kolegium w żadnej mierze nie odniosło się do sformułowanych w odwołaniu licznych zarzutów, za pośrednictwem których skarżący kwestionował ustalony przez organ pierwszej instancji stan faktyczny. Jedynie w sposób bardzo ogólny wskazano, że stan faktyczny został przez organ pierwszej instancji prawidłowo ustalony, w szczególności zaś, że organ ten prawidłowo dopuścił i przeprowadził dla tego celu dowód z operatu szacunkowego objętych decyzją budynków i budowli. W ocenie Sądu, takie uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia wymogów określonych w art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 O.p. W szczególności wskazano, że organ odwoławczy w ogóle nie przeprowadził własnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Co więcej, organ odwoławczy w żadnej mierze nie odniósł się do argumentacji przedstawianej w odwołaniu, nie rozpoznał licznych sformułowanych w nim zarzutów. Podkreślono, że uzasadnienie decyzji podatkowej powinno wyczerpująco informować stronę o motywach, którymi kierował się organ załatwiając sprawę, odzwierciedlać tok rozumowania organu, a w szczególności powinno zawierać ocenę zebranego w postępowaniu materiału dowodowego, dokonaną przez organ wykładnię zastosowanych przepisów oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa.
W ocenie Sądu uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie pozwalało stwierdzić, że organ podatkowy po raz drugi rozpoznał sprawę merytorycznie. W szczególności stwierdzono, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie wyjaśniono, co składa się (i w jakich wielkościach) na przyjętą podstawę opodatkowania, która została przyjęta przy ustalaniu skarżącemu wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości. Organ odwoławczy, w kontekście podniesionych w odwołaniu zarzutów, nie wskazał, jakie budynki i budowle uznał za przedmioty opodatkowania, ani nie podał, na jakiej podstawie przyjął wielkości powierzchni będące podstawą opodatkowania.
Wskazano, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy ustosunkuje się do wszystkich zarzutów zawartych w odwołaniu, rozstrzygając sprawę merytorycznie, zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 127 O.p. Swoje stanowisko organ przedstawi w należycie sporządzonym i wyczerpującym uzasadnieniu. W szczególności organ drugiej instancji winien dokonać samodzielnego, niezależnego od organu pierwszej instancji ustalenia stanu faktycznego sprawy, oceny zgromadzonych w sprawie dowodów oraz przeprowadzić powtórną wykładnię znajdujących zastosowanie w sprawie przepisów prawa.
SKO [...] decyzją z 22 listopada 2021 r., nr [...] uchyliło wymienioną na wstępie decyzję organu pierwszej instancji oraz przekazało sprawę Burmistrzowi do ponownego rozpatrzenia.
Kolegium wyjaśniło, że przed realizacją oceny prawnej WSA w Poznaniu istnieje konieczność uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i przeprowadzenia przez ten organ w znacznym zakresie uzupełniającego postępowania dowodowego. Wskazano, że Burmistrz winien ustalić i wyjaśnić czy objęte postępowaniem przedmioty opodatkowania podlegają czy też nie amortyzacji. Okoliczności ta jest istotna z punktu widzenia postanowień art. 4 ust. 5 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1170 z późn. zm. – dalej w skrócie: "u.p.o.l."). Za uzasadnione uznano ponowne wezwanie skarżącego do określenia i wskazania wartości budowli. Stwierdzono, że organ zobligowany będzie do wykazania bezpośredniego związku danego gruntu z wykonywaną działalnością gospodarczą, a więc do wskazania które grunty zajęte były w 2020 r. na prowadzenie działalności gospodarczej.
Na skutek powtórnego rozpoznania sprawy Burmistrz [...] decyzją z 18 marca 2022 r., nr [...] określił skarżącemu łączne zobowiązanie pieniężne w podatku od nieruchomości i w podatku rolnym za 2020 r. od nieruchomości położonych w K. zapisanych w KW nr: [...], [...], [...] i [...] na kwotę [...]zł.
Organ pierwszej instancji omówił wyjaśnienia skarżącego złożone w odpowiedzi na skierowane do niego wezwania. Wyjaśniono, że przedmiotem działalności skarżącego jest m. in. sprzedaż detaliczna paliw do pojazdów silnikowych na stacjach paliw oraz wynajem i zarządzenie nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi.
Ustalono, że do skarżącego należą grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o pow. 39.874 m2 (na których znajdują się budynki: hala nr [...], hala nr [...], budynek magazynowy murowany z wiatą oraz budowle - plac utwardzony [...]) i dok załadunkowy) oraz grunty pozostałe o pow. 708 m2.
Za budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej uznano: budynek hali magazynowej nr [...], budynek hali magazynowej nr [...] o łącznej pow. użytkowej 5.415,17 m2. W toku oględzin stwierdzono, że w części hali magazynowej nr [...] znajduje się towar należący do M. sp. z o.o. Na pozostałej części wskazanej hali zmagazynowano wyposażenie po stacji [...]. W odniesieniu do hali magazynowej nr [...] ustalono, że jest ona cała wykorzystywana przez wskazaną ostatnio spółkę. Za budynki pozostałe uznano budynek magazynowy murowany z wiatą oraz budynek magazynowy z poddaszem o łącznej pow. 371,53 m2. W toku oględzin stwierdzono, że budynki te nie były wykorzystywane na prowadzenie działalności gospodarczej.
Za budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej uznano rampę przeładunkową (dok załadunkowy) znajdującą się przy hali nr [...] oraz plac manewrowy [...]
Burmistrz wyjaśnił, że nie dał wiary twierdzeniom skarżącego, że hala nr [...] nie była wykorzystywana na działalność gospodarczą. W toku oględzin ustalono, że w hali tej znajdują się między innymi elementy wyposażenia stacji benzynowej, a działalność gospodarcza podatnika obejmuje m. in. sprzedaż detaliczną paliw oraz część hali nr [...] jest wykorzystywana przez najemcę, który w całości wynajmuje hale nr [...]. Stwierdzono również, że wykorzystywanie w ramach działalności gospodarczej hali nr [...] jak i hali nr [...] oznacza, że związane z nimi budowle, tj. plac utwardzony [...] i dok załadunkowy, także były wykorzystywane w tejże działalności. Dojazd do hal musiał odbywać się poprzez utwardzony plac, a załadunek/rozładunek towarów następował z wykorzystaniem doku.
Skarżący wniósł odwołanie od omówionej decyzji Burmistrza z 18 marca 2022 r. W pierwszej kolejności wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji przez organ pierwszej instancji w trybie autokontroli. W drugiej kolejności wniesiono zaś o uchylenie zaskarżonej decyzji przez SKO [...]
SKO [...] decyzją z 17 czerwca 2022 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji z 18 marca 2022 r.
Wyjaśniono, że organ pierwszej instancji nie mógł zastosować w sprawie postanowień art. 165 § 5 pkt 1 O.p. Uznano bowiem, że dane z lat poprzednich nie odzwierciedlają stanu faktycznego, a ponadto obecnie nie funkcjonuje w obrocie prawnym żadna decyzja ostateczna i prawomocna za poprzedni rok.
Zdaniem organu odwoławczego podatek od nieruchomości jest uzależniony od stanu faktycznego, a nie prawnego. W konsekwencji bez znaczenia pozostaje to czy wydane zostały decyzje o rozbiórce czy też nie. W halach położonych na opodatkowanych gruntach prowadzona była i jest działalność gospodarcza. W tym kontekście wskazano na umowy najmu, wystawione faktury oraz protokoły z oględzin. Za słuszne uznano stanowisko Burmistrza w przedmiocie doku załadunkowego. Istota tej budowli stanowi, że jest to element infrastruktury transportowej służącej do załadowywania lub rozładowywania samochodu dostawczego. Skarżący nie przedstawił przy tym żadnego dowodu, że hala nr [...] wraz z dokiem nie była wykorzystywana w działalności gospodarczej. W hali tej znajdowało się wyposażenie po stacji [...] oraz część powierzchni użytkowej tej hali była wykorzystywana przez podmiot będący najemcą hali nr [...]. Za bez znaczenia uznano również fakt, że [...] nie posiada pozwolenia na użytkowanie. Zebrana dokumentacja zdjęciowa potwierdza, że na [...] stoją samochody ciężarowe oznaczone nazwą "O. " oraz zaparkowane są pojazdy najemcy hali nr [...], jego dostawców i odbiorców. W tym kontekście dostrzeżono, że zadeklarowany w CEIDG przedmiot działalności skarżącego obejmuje m. in. transport drogowy towarów.
Wyjaśniono, że skarżący nie współpracował z organem podatkowym w celu ustalenia wartości budowli i nie zgłosił żadnych budowli do opodatkowania. W ocenie Kolegium organ pierwszej instancji prawidłowo dopuścił i przeprowadził dowód z opinii biegłego w zakresie oszacowania wartości budowli. Z wyjaśnień skarżącego wynika, że od budowli nie dokonywano odpisów amortyzacyjnych. W tego rodzaju sytuacji podstawę ich opodatkowania stanowi ich wartość rynkowa. Wartość ta nie została zadeklarowana przez skarżącego z uwagi na co powołano w tym celu biegłego rzeczoznawcę. Zaznaczono również, że skarżący przedłożył wydruk z księgi głównej konta [...] dotyczącego placu manewrowego ul. [...]. Dokument ten przedstawia poniesione przez przedsiębiorstwo skarżącego wydatki na utwardzenie placu. Wyjaśniono również, że działki gruntu opodatkowane jako związane z prowadzeniem działalności gospodarczej zostały w ewidencji gruntów i budynków oznaczone symbolem [...] właściwym dla terenów przemysłowych.
Skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł skargę na decyzję SKO [...] z 17 czerwca 2022 r. W skardze wniesiono m. in. o uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania w kwocie [...]zł.
W uzasadnieniu skargi stwierdzono, że SKO [...] nie dostosowało się do wskazań zawartych w wyroku WSA w Poznaniu z 17 marca 2021 r., I SA/Po 758/20. W ocenie skarżącego lakoniczne, wręcz kuriozalne i ewidentnie sprzeczne z art. 1a ust. 2a pkt 3 u.p.o.l. jest stwierdzenie wskazujące, że bez znaczenia jest fakt wydania decyzji o rozbiórce. Podniesiono również, że Kolegium nie dokonało samodzielnej oceny co do użytkowania doku zjazdowego. Organy obu instancji nie wykazały, że dok zjazdowy jest wykorzystywany do działalności gospodarczej. Skarżący podtrzymał swoje stanowisko głoszące, że dok ten nigdy nie był i nie jest użytkowany. Podniesiono, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia wymagań wynikających z art. 210 § 4 O.p. Uzasadnienie to nie pozwala stwierdzić, że organ odwoławczy po raz drugi rozpoznał sprawę merytorycznie. W szczególności nie wyjaśniono co składa się (i w jakich wielkościach) na przyjętą podstawę opodatkowania, która została przyjęta przy ustalaniu skarżącemu wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości.
W odpowiedzi na skargę SKO [...] podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie wnosząc o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadna.
Rozstrzygnięcie sporu wymaga dokonania oceny legalności zaskarżonej decyzji. W ocenie organów podatkowych należące do skarżącego budynki określone jako hala nr [...], budowla w postaci rampy przeładunkowej (doku załadunkowego) znajdująca się przy hali nr [...] oraz plac manewrowy, jak i grunty o pow. 39.874 m2 należało uznać za związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Skarżący kwestionuje powyższe zapatrywanie podnosząc m. in., że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie pozwala stwierdzić, że organ odwoławczy rozpoznał sprawę merytorycznie po raz drugi.
Na wstępie należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm. – dalej w skrócie: "p.p.s.a."), ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. W konsekwencji ani organ administracji publicznej ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie może pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże go w sprawie. Oznacza to, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, bo jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w danej sprawie. Z kolei, związanie samego sądu administracyjnego oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania [tak: wyrok NSA z 20 maja 2020 r., I GSK 1550/19].
W rozpoznawanej sprawie zapadł wyrok WSA w Poznaniu z 17 marca 2021 r., I SA/Po 758/20. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji z uwagi na postanowienia art. 153 p.p.s.a. musi uwzględniać ocenę prawną oraz wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w tym orzeczeniu.
W ocenie Sądu wydając zaskarżoną decyzję nie wywiązano się ze wskazań co do dalszego postępowania sformułowanych w powołanym wyroku. Z uwagi na wytyczne co do dalszego postępowania sformułowane przez WSA w Poznaniu do obowiązków Kolegium należało ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów odwołania oraz przedstawienie swojego stanowiska w należycie sporządzonym i wyczerpującym uzasadnieniu. Wprost wskazano, że w szczególności organ drugiej instancji winien dokonać samodzielnego, niezależnego od organu pierwszej instancji ustalenia stanu faktycznego sprawy, oceny zgromadzonych dowodów oraz przeprowadzić powtórną wykładnię przepisów prawa. Omawiając braki kontrolowanej na wcześniejszym etapie postępowania decyzji Kolegium zwrócono również uwagę, że nie wyjaśniono, co składa się (i w jakich wielkościach) na przyjętą podstawę opodatkowania. Stwierdzono, że organ drugiej instancji w kontekście podniesionych w odwołaniu zarzutów, nie wskazał, jakie budynki i budowle uznał za przedmioty opodatkowania, ani nie podał, na jakiej podstawie przyjął wielkości powierzchni będące podstawą opodatkowania.
W ocenie Sądu uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie pozwala na przyjęcie, że wywiązano się z wypływającego z zasady dwuinstancyjności postępowania obowiązku powtórnego rozpoznania sprawy podatkowej w jej całokształcie. Analiza uzasadnienia zaskarżonej decyzji wskazuje na to, że Kolegium w istocie powtórnie ograniczyło się do ustosunkowania się do zarzutów odwołania. Uzasadnienie zaskarżonego aktu nie pozwala w żaden sposób na przyjęcie, że jego wydanie zostało poprzedzone samodzielnym, niezależnym od organu pierwszej instancji ustaleniem stanu faktycznego sprawy w tym oceną zgromadzonych dowodów. W uzasadnieniu swojej decyzji Kolegium w ogóle nie wskazało jakim dowodom dano wiarę, a jakim odmówiono mocy dowodowej. Nie przedstawiono jakie racje leżą u podstaw takiej a nie innej oceny zgromadzonego w sprawie materiału. Nie wyjaśniono, co składa się (i w jakich wielkościach) na przyjętą podstawę opodatkowania, która została przyjęta przy ustalaniu skarżącemu wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości.
Nie wywiązano się również z obowiązku przeprowadzenia powtórnej wykładni przepisów prawa podatkowego znajdujących zastosowanie w sprawie. Nie przytoczono postanowień art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. definiujących pojęcie gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Jedynym przytoczonym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przepisem prawa materialnego był art. 4 ust. 7 u.p.o.l. Kolegium wydając poddaną kontroli Sądu decyzję nie przytoczyło nawet postanowień u.p.o.l. definiujących pojęcie budynku i budowli. Podkreślić należy, że mimo wytycznych sformułowanych w wyroku tutejszego Sądu z 17 marca 2021 r., I SA/Po 758/20 uzasadnienie zaskarżonej decyzji w dalszym ciągu cechuje się lapidarnością i nie zawiera żadnych konkretów. Analiza zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, że wydając ją ograniczono się jedynie do kontroli stanowiska organu pierwszej instancji nie przeprowadzając powtórnego i niezależnego rozpatrzenia sprawy podatkowej skarżącego w jej całokształcie.
Organy obu instancji nie dostrzegły, że na tle art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. zapadł wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 24 lutego 2021 r., SK 39/19 będący istotny dla rozstrzygnięcia sprawy. W wyroku tym stwierdzono, że art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1170) rozumiany w ten sposób, że o związaniu gruntu, budynku lub budowli z prowadzeniem działalności gospodarczej decyduje wyłącznie posiadanie gruntu, budynku lub budowli przez przedsiębiorcę lub inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą, jest niezgodny z art. 64 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 i art. 84 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Nie poddano analizie postanowień art. 1a ust. 2a wskazujących obiekty, które z woli ustawodawcy nie stanowią gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Uznając za budowlę związane z prowadzeniem działalności gospodarczej należące do skarżącego obiekty w postaci rampy przeładunkowej oraz placu manewrowego organy nie przenalizowały czy obiekty te stanowią budowlę bądź urządzenie budowlane w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1333 z późn. zm. – dalej w skrócie: "u.p.b."). Uzasadnienia rozstrzygnięć organów nie pozwalają również na przyjęcie, że przy ich wydawaniu respektowano istotne dla sprawy wskazania zawarte w wyroku TK z 13 września 2011 r., P 33/09. W orzeczeniu tym wyjaśniono, że za budowle w rozumieniu u.p.o.l. można uznać:
1) jedynie budowle wymienione expressis verbis w art. 3 pkt 3 u.p.b., w innych przepisach tej ustawy lub w załączniku do niej, będące wraz z instalacjami i urządzeniami obiektem budowlanym, o którym mowa w art. 3 pkt 1 lit. b u.p.b., czyli pod warunkiem, że stanowią one całość techniczno-użytkową,
2) jedynie urządzenia techniczne scharakteryzowane w art. 3 pkt 9 u.p.b. lub w innych przepisach tej ustawy albo w załączniku do niej, co - jeżeli omawiane urządzenia nie zostały wskazane expressis verbis - wymaga wykazania, że zapewniają one możliwość użytkowania obiektu budowlanego zgodnie z jego przeznaczeniem, z wyłączeniem jednak: (1) urządzeń budowlanych związanych z obiektami budowlanymi w postaci budowli w rozumieniu u.p.b., które to obiekty budowlane nie dają się zakwalifikować jako budowle w ujęciu u.p.o.l., oraz (2) urządzeń budowlanych związanych z obiektami budowlanymi w postaci obiektów małej architektury, przy zastrzeżeniu, że urządzeniami budowlanymi w rozumieniu u.p.b. nie są instalacje.
Zaznaczono przy tym, że nie jest wykluczone, że o statusie poszczególnych obiektów i urządzeń współdecydować będą również inne przepisy rangi ustawowej, uzupełniające, modyfikujące czy doprecyzowujące prawo budowlane.
Organy nie powołały żadnych przepisów u.p.o.l., na tle których wyrażono pogląd o braku znaczenia przy wymiarze podatku od nieruchomości funkcjonowania w obrocie prawnym decyzji w przedmiocie rozbiórek obiektu budowlanego. Nie wskazano również na tle jakich przepisów powołanego ostatnio aktu sformułowano pogląd o nieistotności braku pozwolenia na użytkowanie obiektu przy określaniu wysokości zobowiązania podatkowego.
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja jak również decyzja organu pierwszej instancji nie odpowiadają prawu. W konsekwencji zidentyfikowanych uchybień za przedwczesne należało uznać czynienie definitywnych rozważań w przedmiocie tego czy decyzje organów są zgodne z przepisami u.p.o.l. Rozważania w tym zakresie muszą zostać poprzedzone przeprowadzeniem dwuinstancyjnego postępowania podatkowego zgodnego z wymogami O.p.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy obowiązkiem organów, w tym zwłaszcza SKO [...] będzie w pierwszej kolejności pełne wywiązanie się ze wskazań, co do dalszego postępowania sformułowanych w wyroku WSA w Poznaniu z 17 marca 2021 r., I SA/Po 758/20 oraz zniwelowanie dodatkowych mankamentów decyzji stwierdzonych w niniejszym wyroku. Pierwszorzędnym obowiązkiem organów będzie sporządzenie uzasadnień decyzji odpowiadających wymogą art. 210 § 4 O.p. Na organach spoczywać będzie w szczególności ciężar dokonania oceny zgromadzonych w sprawie dowodów oraz przedstawienie przekonywującego uzasadnienia tej oceny. Obowiązkiem organów będzie przedstawienie odpowiadającego wskazaniom wiedzy, logiki oraz doświadczenia życiowego wywodu uzasadniającego przyznanie bądź też odmowę przyznania poszczególnym dowodom mocy dowodowej. Obowiązkiem organów będzie również wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia wraz z przytoczeniem przepisów prawa. Organy przytoczą wszystkie istotne z punktu widzenia ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego przepisy u.p.o.l., w tym zwłaszcza przepisy definiujące pojęcia budynku, budowli oraz gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, jak również postanowienia art. 1a ust. 2a wskazanego aktu. W kontekście postanowień wskazanego ostatnio przepisu obowiązkiem organów będzie pozyskanie do akt sprawy kopii decyzji w przedmiocie rozbiórki budynków skarżącego oraz ustalenie czy decyzje te są ostateczne. Obowiązkiem organów będzie uwzględnienie wskazań sformułowanych w wyrokach TK z 24 lutego 2021 r., SK 39/19 i z 13 września 2011 r., P 33/09.
Konkludując całokształt powyższych rozważań należy stwierdzić, że zaskarżone decyzje nie odpowiadają prawu.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z § 2 i art. 135 p.p.s.a. należało orzec, jak w pkt I. sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 powołanego ostatnio aktu. Na kwotę zasądzonych kosztów postępowania składa się: wpis od skargi w kwocie [...]zł, równowartość opłaty skarbowej od dokumentu pełnomocnictwa procesowego w kwocie [...]zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego w kwocie [...]zł. Miarkując wysokość wynagrodzenia Sąd kierował się treścią art. 206 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, sąd może w szczególnie uzasadnionych przypadkach odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części. Zasądzając wynagrodzenie pełnomocnika Sąd wziął pod uwagę, że reprezentował on również skarżącego w analogicznej sprawie pod sygnaturą I SA/Po 578/22. Zarzuty oraz argumentacja wniesionych skarg są zbieżne, co wynika z powtarzalności spraw. Z uwagi na powyższe okoliczności sporządzenie skargi w niniejszej sprawie wymagało od pełnomocnika mniejszego niż przeciętny nakładu pracy, co uzasadnia przyznanie wynagrodzenia w wysokości ˝ opłaty wskazanej § 2 pkt 6 w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 265 z późn. zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło