I SA/Po 586/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Jaśniewicz po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2010r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia płatnika z obowiązku pobrania podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010r. postanawia: 1. zwolnić skarżącą od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla skarżącej doradcę podatkowego, którego wyznaczy Krajowa Rada Doradców Podatkowych. /-/ M.Jaśniewicz L. W. pismem z dnia 18 sierpnia 2010r. wniosła o przyznanie prawa pomocy. Następnie po wezwaniu złożyła sporządzony w dniu 2 września 2010r. na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego. W uzasadnieniu podała, że otrzymuje emeryturę w wysokości [...] brutto, t.j. [...] netto i jest inwalidką I grupy. Oświadczyła, że mieszka w altanie ogrodowej, rozbudowa altany trwa od 2001r. i wciąż jest nieskończona, nie posiada innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Wskazała, że jest osobą samotną. Dzieci są dorosłe i mieszkają osobno. Wnioskodawczyni pozostaje z mężem w separacji, która została orzeczona przez Sąd w 2005r. Postanowieniem z dnia 11 października 2010r. referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zwolnił skarżącą od kosztów sądowych oraz ustanowił dla skarżącej doradcę podatkowego, którego wyznaczy Krajowa Rada Doradców Podatkowych. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że wniosek skarżącej zasługuje na uwzględnienie, gdyż wnioskodawczyni nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. L. W. pismem z dnia 14 października 2010r. wniosła sprzeciw, jak wskazała, do punktu 2 w.w postanowienia. W uzasadnieniu podała, że we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz w piśmie z dnia 24 września 2010r. wniosła o powołanie biegłego sądowego eksperta d.s. podatkowych. Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej jako p.p.s.a.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie. Wniosek skarżącej o udzielenie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie zauważyć należy, że L. W. złożyła na urzędowym formularzu wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i o powołanie biegłego sądowego eksperta d.s. podatkowych. Referendarz sądowy pismem z dnia 8 września 2010r. zwrócił się do skarżącej o podanie, czy wnosi o ustanowienie radcy prawnego, ustanowienie adwokata, ustanowienie doradcy podatkowego. Wskazał, że zgodnie z art. 244 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy obejmuje m.in. ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego. Nie jest natomiast możliwe w ramach prawa pomocy "powołanie biegłego sądowego eksperta d.s. podatkowych". Skarżąca w piśmie z dnia 24 września 2010r. wskazała, że nie wnosi o ustanowienie adwokata, natomiast co do ustanowienia radcy prawnego lub doradcy podatkowego podała, że cyt. "doradca podatkowy czy też radca prawny w Sądzie Administracyjnym, kiedy to powierzyłam popełnione uchybienie i błędy organów podatkowych, pod rozwagę Sądu jest niezasadne, gdyż Sąd Administracyjny to nie Biuro Doradcze, którego jednak w urzędach skarbowych zwykły obywatel nie uświadczy". Jak już wyżej wskazano, zgodnie z art. 244 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Wobec tego zarządzeniem Przewodniczącego z dnia 5 października 2010r. uznano, że wniosek dotyczy ustanowienia doradcy podatkowego. Instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Zapewnia ona osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możliwość obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego (por. art. 245 § 1 i § 2 p.p.s.a.). Przesłanki udzielenia prawa pomocy osobie fizycznej uregulowane zostały w art. 246 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem osobie fizycznej prawo pomocy może być przyznane: 1) w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W ocenie Sądu skarżąca spełnia warunki uprawniające do udzielenia jej prawa pomocy w zakresie całkowitym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego z urzędu, gdyż uprawdopodobniła, iż nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. i art. 245 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 160 p.p.s.a. i art. 16 § 2 p.p.s.a. . /-/ M.Jaśniewicz