I SA/Po 59/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2011r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A sp. z o.o. w S o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2005r. postanawia: oddalić wniosek. /-/ Violetta Mielcarek Wpis od skargi wynosi [...]. A sp. z o.o. w S pismem z dnia [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Następnie złożyła sporządzony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy, przy czym nie podała o co wnosi. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że znajduje się w bardzo trudnej sytuacji finansowej. Zaprzestała prowadzenia jakiejkolwiek działalności gospodarczej. Od kilku lat pogłębiają się straty. Spółka nie dysponuje żadnym majątkiem do spieniężenia. Przeciwko spółce toczą się postępowania egzekucyjne na łączną kwotę ponad [...]. Kapitał zakładowy spółki wynosi [...]. Wartość środków trwałych wnioskodawcy według bilansu na ostatni rok [...]. Wysokość zysku za ostatni rok obrotowy według bilansu wynosi [...]. Stan [...] rachunków bankowych na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku prowadzonych w [...] wynosi [...]. Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez wskazanie o co skarżąca wnosi, spółka oświadczyła, że wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zatem obowiązującą zasadą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest, że strony ponoszą koszty tego postępowania. Od tej zasady ustawa przewiduje wyjątek – możliwość przydzielenia stronie skarżącej prawa pomocy. Przepis art. 245 § 1 p.p.s.a. stanowi, iż prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (por. art. 245 § 3 i § 4 p.p.s.a.). Na podstawie art. 246 § 2 p.p.s.a. osobie prawnej prawo pomocy może być przyznane: 1) w zakresie całkowitym – gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Zauważyć jednak należy, że mający zastosowanie w przedmiotowej sprawie wyżej cyt. art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. nakłada na osobę prawną ubiegającą się o przyznanie prawa pomocy obowiązek uprawdopodobnienia przesłanek w tym przepisie określonych. Z omawianej regulacji wynika bowiem wprost, że prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane osobie prawnej, "gdy osoba ta wykaże", że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z uwagi na to, że w.w przepis formułuje nieostre kryteria ocenne, szczególnie istotne jest możliwie najbardziej dokładne ustalenie rzeczywistej kondycji finansowej i majątkowej wnioskodawcy. Przyznanie prawa pomocy stanowi bowiem, jak już wyżej wskazano, w istocie odstępstwo od generalnej zasady wynikającej z przepisu art. 199 p.p.s.a. W tym stanie rzeczy argumentacja służąca uprawdopodobnieniu, że spółka nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, musi być dokładna i wyczerpująca. Skoro podstawą ustaleń faktycznych, pozwalających na podjęcie rozstrzygnięcia w przedmiocie prawa pomocy są zawsze okoliczności wskazane przez wnioskodawcę, to powinna być to informacja kompletna, pozwalająca na zobrazowanie realnej sytuacji majątkowej i finansowej strony. Pismem z dnia [...] (karta nr [...] akt sądowych) wezwano skarżącą spółkę do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez: 1. złożenie odpisów zeznań rocznych podatkowych za [...], 2. złożenie odpisów bilansów, rachunku zysków i strat, sprawozdań finansowych za [...], 3. złożenie odpisów z kont bankowych, lokat bankowych i rachunków bankowych należących do spółki za ostatnie sześć miesięcy, 4. złożenie wykazu środków trwałych, 5. podanie kosztów jakie ponosi spółka w ciągu miesiąca w związku z utrzymaniem siedziby (czynsz, energia elektryczna, gaz, woda, ogrzewanie, telefon stacjonarny, telefony komórkowe itp.), 6. podanie ilu skarżąca spółka zatrudnia pracowników i jakie z tytułu pracy wypłaca wynagrodzenia, 7. złożenie odpisów deklaracji VAT-7 złożonych przez skarżącą spółkę za ostatnie sześć miesięcy. W odpowiedzi skarżąca przedłożyła jedynie kserokopie zeznania rocznego podatkowego za [...], bilans za [...], rachunek zysków i strat za [...]. W tym miejscu zauważyć należy, że wraz z kserokopiami w.w dokumentów spółka przesłała pismo z dnia [...], w treści którego wskazano, że "... w związku z wezwaniem do uzupełnienia wniosku o zwolnienie od wpisu sądowego w załączeniu przedkładamy żądane dokumenty", przy czym pismo to nie było podpisane. Wobec tego pismem z dnia [...] wezwano skarżącą do podpisania pisma z dnia [...] pod rygorem rozpoznania wniosku o dotychczas zgromadzony materiał dowodowy. W odpowiedzi spółka przesłała podpisane przez prezesa zarządu pismo z dnia [...], jednakże pismo to nie zostało podpisane zgodnie ze sposobem reprezentacji określonym w KRS. Skarżąca spółka nie przedłożyła natomiast, pomimo wezwania, zeznania rocznego podatkowego za [...], bilansów, rachunku zysku i start za [...], nie złożyła wykazu środków trwałych, nie wyjaśniła czy ponosi, a jeżeli tak to w jakiej wysokości, koszty związane z utrzymaniem siedziby, nie złożyła deklaracji VAT-7 za ostatnie sześć miesięcy i nie wyjaśniła, czy w tym czasie takie deklaracje składała, nie podała czy zatrudnia pracowników, jeżeli tak to ilu i jakie z tego tytułu wypłaciła wynagrodzenia, nie przedłożyła również wyciągów z rachunków bankowych za ostatnie sześć miesięcy. W tych okolicznościach należy stwierdzić, że skarżąca nie uprawdopodobniła wniosku o przyznanie prawa pomocy. Spółka bowiem, pomimo wezwania, nie dostarczyła wszystkich dokumentów i nie udzieliła dodatkowych wyjaśnień, które pozwoliłyby na dokonanie rzetelnej oceny jej stanu majątkowo-finansowego. Tymczasem przyznanie prawa pomocy jest dopuszczalne tylko wtedy, jeżeli skarżąca spółka wnosząc o przyznanie prawa pomocy przedstawi w sposób wyczerpujący informacje dotyczące jej sytuacji materialnej i finansowej. To właśnie na skarżącej ciążył obowiązek wykazania zasadności złożonego przez nią wniosku w kontekście ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji. /-/ Violetta Mielcarek