I SA/Po 594/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Walentyna Długaszewska po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. K. i J. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 27 stycznia 2026 r., nr [...] w przedmiocie uznania ponaglenia za nieuzasadnione postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącym 100 (słownie: sto) złotych tytułem uiszczonego wpisu od skargi. Pismem datowanym na 04.03.2026 r. Skarżący wnieśli skargę na wskazane w sentencji postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie uznania ponaglenia za nieuzasadnione. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie. Wskazał, że na postanowienie w przedmiocie rozpatrzenia ponaglenia nie przysługuje zażalenie ani skarga do sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143, dalej w skrócie "p.p.s.a.") sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego (§ 1 pkt 1). Sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym (§ 3). Zakres kognicji sądu administracyjnego określa art. 3 § 2 p.p.s.a. Kontrola sądowoadministracyjna obejmuje postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, jak również postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie (art. 3 § 2 pkt 2 i 3 p.p.s.a.), a nadto orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.). Przedmiotem skargi jest postanowienie wydane na podstawie art. 37 § 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691, dalej w skrócie "k.p.a."), w którym organ uznał ponaglenie strony za nieuzasadnione. Stosownie do art. 37 § 1 pkt 1-2 i § 3 pkt 1 k.p.a. na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych, czy w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1, stronie służy prawo wniesienia ponaglenia do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie. Organ rozpatrujący ponaglenie, zgodnie z art. 37 § 6 k.p.a. wydaje postanowienie, w którym wskazuje, czy organ rozpatrujący sprawę dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, stwierdzając jednocześnie, czy miało ono miejsce z rażącym naruszeniem prawa (pkt 1) albo w przypadku stwierdzenia bezczynności lub przewlekłości zobowiązuje organ rozpatrujący sprawę do załatwienia sprawy, wyznaczając termin do jej załatwienia, jeżeli postępowanie jest niezakończone (pkt 2 lit. a) bądź zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych bezczynności lub przewlekłości, a w razie potrzeby także podjęcie środków zapobiegających bezczynności lub przewlekłości w przyszłości (pkt 2 lit. b). Stanowisko organu wyrażone na gruncie art. 37 k.p.a. przyjmuje formę postanowienia, na które nie służy zażalenie (art. 141 § 1 w zw. z art. 37 k.p.a.). Jak bowiem stanowi art. 141 § 1 k.p.a., na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi, a w przypadku postanowienia podejmowanego w trybie art. 37 k.p.a. przepisu takiego nie ma. Postanowienie to ma charakter wpadkowy, nie kończy postępowania w sprawie i nie zawiera rozstrzygnięcia co do istoty sprawy. Jest to rozstrzygnięcie mające na celu likwidację bezczynności organu administracyjnego w trybie administracyjnym i stanowi warunek formalny wystąpienia ze skargą do sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania (art. 52 p.p.s.a.). Nie jest to więc postanowienie podlegające zaskarżeniu do sądu administracyjnego, o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 2 bądź pkt 3 p.p.s.a. (postanowienia WSA w Gliwicach z 5 czerwca 2009 r., IV SAB/Gl 21/09; WSA w Warszawie z 12 grudnia 2022 r., sygn. akt V SA/Wa 2751/22, postanowienie WSA w Łodzi z 1 kwietnia 2026 r., sygn. akt: II SA/Łd 189/26, CBOSA). Zaskarżone postanowienie ma więc charakter wpadkowy (incydentalny), nie kończy postępowania w sprawie i nie zawiera rozstrzygnięcia co do jej istoty - nie jest zatem postanowieniem podlegającym kontroli sądu administracyjnego w myśl art. 3 § 2 p.p.s.a. Tym samym skarga, jako niepodlegająca kognicji sądów administracyjnych, podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., o czym Sąd orzekł w pkt 1. sentencji orzeczenia. O zwrocie uiszczonego wpisu od skargi (pkt 2. sentencji) Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 p.p.s.a.