I SA/Po 595/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku WL o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi WL na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za lipiec 2008 r. postanawia: zwolnić skarżącego od kosztów sądowych. Skarżący WL, reprezentowany przez radcę prawnego, pismem z dnia [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] w przedmiocie nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za lipiec 2008 r. Równocześnie złożył sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podał, że z uwagi na trudną sytuację finansową nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Pismem z dnia [...] wezwano skarżącego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez wypełnienie rubryk 7.1, 7.2.1, 7.2.2, 8,9, 10, 11, 12, 13 formularza. Skarżący w odpowiedzi z dnia [...] złożył uzupełniony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy. W uzasadnieniu wniosku powtórzył, że z uwagi na trudną sytuację finansową nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wnioskodawca oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną. Podał, że nie posiada domu, mieszkania, nieruchomości rolnej, innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Skarżący oświadczył, że małżonka nie posiada ruchomości, jak i nieruchomości. Wskazał, że jego żona otrzymuje emeryturę brutto w wysokości ok. [...], t.j. po zajęciach egzekucyjnych około [...] netto, wnioskodawca z tytułu emerytury otrzymuje ok. [...] brutto, po zajęciach komorniczych [...]. Skarżący podał, że pozostaje z żoną w rozdzielności majątkowej małżeńskiej i że egzekucje komornicze pochłonęły cały jego majątek, ponadto w dalszym ciągu są wobec niego prowadzone. Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący w odpowiedzi z dnia [...] oświadczył, że nie posiada rachunków i lokat bankowych oraz kart kredytowych, nie posiada innych dochodów oprócz emerytury, działalność gospodarczą zawiesił z dniem [...], nie posiada pojazdów mechanicznych podlegających obowiązkowi rejestracji, a dom, w którym mieszka, należy do jego pasierbicy. Do pisma załączył kserokopie: informacji z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, z której wynika, że z dniem [...] wnioskodawca zawiesił prowadzoną działalność gospodarczą, wydruk z księgi wieczystej, umowy majątkowej małżeńskiej z dnia [...], z której wynika, że wnioskodawca i jego żona zawarli umowę majątkową małżeńską, poprzez którą wyłączyli obowiązującą w ich małżeństwie wspólność ustawową, zajęcia wierzytelności z dnia [...] wystawione przez Komornika Sądowego, zeznań rocznych podatkowych, z których wynika, że w [...] przychód skarżącego z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej wyniósł [...], koszty uzyskania przychodów [...] i strata [...], w [...] skarżący miał zawieszoną działalność gospodarczą i wobec tego nie uzyskał żadnego przychodu, nie poniósł również kosztów uzyskania przychodów, wnioskodawca w [...] z tytułu emerytury uzyskał dochód w wysokości [...], w [...] w wysokości [...]. Wnioskodawca do pisma załączył również kserokopie: zawiadomienia Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym z dnia [...] o wszczęciu egzekucji z nieruchomości, wezwań do zapłaty należności z dnia [...], z dnia [...], zawiadomienia o wszczęciu egzekucji z nieruchomości z dnia [...], postanowienia z dnia [...] o przyznaniu wierzycielowi kosztów zastępstwa adwokackiego, postanowienia Sądu Rejonowego z dnia [...] wydanego w sprawie zbiegu egzekucji administracyjnej i sądowej, postanowienia Sądu Rejonowego z dnia [...] odrzucającego wniosek o rozstrzygnięcie zbiegu egzekucji, obwieszczenia Komornika Sądowego z dnia [...] o pierwszej licytacji nieruchomości, pisma Sądu Rejonowego z dnia [...] zawiadamiającego o tym, że został sporządzony plan podziału przez Komornika Sądowego, postanowienia Komornika Sądowego z dnia [...] - projektu planu podziału sumy uzyskanej w egzekucji z nieruchomości, pisma Komornika Sądowego z dnia [...] o zajęciu świadczeń emerytalno-rentowych. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że ze złożonych przez skarżącego oświadczeń wynika, iż zasadnym jest zwolnienie go od kosztów sądowych, gdyż wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżący jest osobą starszą, ma [...] lata, jest emerytem i z tego tytułu po zajęciu komorniczym otrzymuje kwotę netto w wysokości ok. [...]. Wnioskodawca wcześniej prowadził działalność gospodarczą, którą zawiesił w dniu [...] i wobec tego nie uzyskuje żadnych dochodów. Skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną, która ma [...] lata i jest na emeryturze, również jej emerytura podlega zajęciu egzekucyjnemu i wobec tego otrzymuje ok. [...] netto. Skarżący i jego żona pozostają w rozdzielności majątkowej małżeńskiej, małżonkowie nie posiadają żadnych nieruchomości, ruchomości. Wnioskodawca mieszka w domu, który należy do jego pasierbicy. Skarżący wykazał zatem, że nie posiada środków na uiszczenie kosztów sądowych, nie posiada również żadnego majątku, który mógłby być źródłem finansowania tych kosztów. Ponadto zauważyć należy, że skarżący wniósł do tut. Sądu [...] skargi, w przedmiotowej sprawie wpis sądowy wynosi [...], w sprawie o sygn. akt [...] i w sprawie o sygn. akt [...], a zatem łącznie wpisy sądowe wynoszą [...]. W tych okolicznościach na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.