I SA/Po 603/13
PostanowienieWSA w Poznaniu2013-09-03
Skład orzekający: Violetta Mielcarek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżącemu można przyznać prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej odmowy umorzenia zaległości podatkowej z tytułu podatku od środków transportowych?Ratio decidendi
Sąd przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, ponieważ wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Skarżący przedstawił dowody na trudną sytuację materialną i zdrowotną, brak oszczędności oraz majątku, które mogłyby pokryć koszty sądowe.Stan faktyczny
Skarżący PS złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą odmowy umorzenia zaległości podatkowej z tytułu podatku od środków transportowych za lata 2007-2010. Wnioskował o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując na trudną sytuację materialną, chorobę oraz brak oszczędności i majątku. Skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i córką, które są na utrzymaniu, a dochody rodziny są niskie i przeznaczane na bieżące wydatki.Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 3 września 2013r. na posiedzeniu niejawnym wniosku PS o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi PS na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej z tytułu podatku od środków transportowych za lata 2007-2010 postanawia: zwolnić skarżącego od kosztów sądowych.
Skarżący PS pismem z dnia [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej z tytułu podatku od środków transportowych za lata 2007-2010.
Na wezwanie z dnia [...] do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie [...] Skarżący w odpowiedzi złożył sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że dysponuje skromnym dochodem, od dłuższego czasu przebywa na zwolnieniu lekarskim i ze względu na zły stan zdrowia stara się o świadczenie rehabilitacyjne. Również jego żona otrzymuje świadczenie chorobowe. Skarżący podał, że uzyskiwane przez nich środki przeznaczane są na bieżące wydatki i wobec tego nie miał możliwości zaoszczędzenia środków finansowych na poniesienie opłat sądowych. Skarżący oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i z [...] córką. Posiada we współwłasności dom o pow. [...] m2, nie posiada mieszkania, nieruchomości, rolnej, innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Córka studiuje i pozostaje na ich utrzymaniu. Skarżący otrzymuje świadczenie chorobowe w wysokości [...], jego żona natomiast w wysokości [...].
Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący w odpowiedzi z dnia [...] wyjaśnił, że jego żona nie posiada rachunku bankowego. Skarżący podał, że posiada samochód osobowy marki F, rok prod. [...], wartość rynkowa ok. [...]. Oświadczył, że on i osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym nie uzyskują żadnych dodatkowych dochodów i nie korzystają z pomocy opieki społecznej. Podał, że jego żona była na zwolnieniu lekarskim od [...], a następnie od [...], obecnie jest bezrobotna. Wnioskodawca natomiast przebywał na zwolnieniu lekarskim od [...] oraz od [...]. Skarżący podał, że koszty miesięcznego utrzymania rodziny wynoszą ok. [...], przy czym [...]. Do pisma załączył kserokopie: pisma Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym z dnia [...] o zajęciu wierzytelności jego żony należnej jej od Naczelnika Urzędu Skarbowego, zeznań rocznych podatkowych za [...], z których wynika, że w [...] dochód małżonki wyniósł [...], w [...], natomiast dochód skarżącego w [...] wyniósł [...], w [...]. Z wyciągu z rachunku bankowego należącego do skarżącego wynika, że na dzień [...] saldo końcowe wynosiło [...]. Skarżący załączył również kserokopię karty rejestracyjnej, z której wynika, że małżonka jest zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna i w okresie od [...] przysługuje jej prawo do zasiłku dla bezrobotnych. Z załączonych kserokopii deklaracji VAT-7 wynika, ze w [...] podstawa opodatkowania wyniosła [...], w miesiącach od [...] wnioskodawca nie wykazał podstawy opodatkowania, w [...] natomiast podstawa opodatkowania z tytułu dostawy towarów oraz świadczenia usług na terytorium kraju, opodatkowana stawką 23% wyniosła [...].
W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje :
1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;
2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji Skarżącego wynika, iż zasadnym jest zwolnienie go od kosztów sądowych, gdyż wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wnioskodawca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i z córką Skarżący w okresie od [...] i w okresie od [...] przebywał na zwolnieniu lekarskim i stara się o świadczenie rehabilitacyjne. Małżonka skarżącego również w okresie od [...], a następnie od [...] przebywała na zwolnieniu lekarskim. Aktualnie jest zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna i przysługuje jej prawo do zasiłku dla bezrobotnych. Córka skarżącego natomiast studiuje i pozostaje na utrzymaniu rodziców. Skarżący we współwłasności posiada dom o pow. [...] m2 oraz samochód osobowy marki F, rok prod. [...] o wartości ok. [...], nie posiada natomiast innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Z oświadczenia skarżącego wynika, że wszystkie uzyskiwane do tej pory dochody przeznaczane były na bieżące wydatki, z uzyskiwanych środków nie był w stanie poczynić oszczędności na uiszczenie opłat sądowych. Skarżący wykazał zatem, że on i osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym nie posiadają żadnych środków, z których choć w części można pokryć koszty sądowe w przedmiotowej sprawie. Nie posiadają również żadnego majątku, który mógłby stanowić źródło finansowania w.w kosztów.
Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło