I SA/Po 609/15

PostanowienieWSA w Poznaniu2015-07-13

Skład orzekający: Violetta Mielcarek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżąca wykazała, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania. Analiza jej dochodów, wydatków (w tym raty kredytu hipotecznego i opłat za media) oraz braku znaczącego majątku potwierdziła jej trudną sytuację materialną, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych na podstawie przepisów P.p.s.a.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki. Jednocześnie wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu podała swoje dochody, wydatki na utrzymanie i spłatę kredytu, a także informacje o swoim majątku. Po wezwaniach uzupełniła dane dotyczące swoich finansów i sytuacji osobistej.
Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił zwolnić skarżącą od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 13 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku MS o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi MS na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności byłego członka zarządu za zaległości spółki w podatku od towarów i usług za miesiące: czerwiec, lipiec, wrzesień, październik 2009 r. wraz z odsetkami i kosztami egzekucyjnymi postanawia: zwolnić skarżącą od kosztów sądowych. Skarżąca MS pismem z dnia [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności byłego członka zarządu za zaległości spółki w podatku od towarów i usług za miesiące: czerwiec, lipiec, wrzesień, październik 2009 r. wraz z odsetkami i kosztami egzekucyjnymi. Następnie złożyła sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podała, że jej miesięczny dochód netto wynosi [...], ponadto z wynagrodzenia spłaca kredyt. Po potrąceniu wszystkich opłat środki, które jej pozostają, nie pozwalają na opłacenie kosztów sądowych. Skarżąca oświadczyła, że nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z innymi osobami, posiada dom jednorodzinny o pow. [...] m2 na działce gruntu o pow. [...] m2, obciążony kredytem hipotecznym na [...] lat. Wnioskodawczyni nie posiada innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych oraz przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Dochody skarżącej z tytułu umowy o pracę wynoszą [...] brutto. Skarżąca podała, że na opłaty za media przeznacza [...], na kredyt [...]. Na wezwanie z dnia [...] skarżąca w odpowiedzi z dnia [...] przedłożyła podpisany wniosek o przyznanie prawa pomocy. Na wezwanie z dnia [...] skarżąca w odpowiedzi z dnia [...] oświadczyła, że na opłaty za media przeznacza ok. [...], przy czym [...]. Podała, że ma zaciągnięty kredyt hipoteczny, rata kredytu wynosi [...] miesięcznie. Skarżąca podała, że nie posiada żadnych udziałów w spółkach z o.o., nie pełni funkcji członka zarządu ani prokurenta w żadnej spółce, nie posiada pojazdów mechanicznych podlegających obowiązkowi rejestracji. Wnioskodawczyni nie pozostaje w związku małżeńskim. Do pisma załączyła zeznania roczne podatkowe za [...], z których wynika, że w [...] dochód skarżącej wyniósł [...], w [...] oraz wyciągi z rachunku bankowego za ostatnie [...] miesięcy. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że ze złożonych przez skarżącą oświadczeń wynika, iż zasadnym jest zwolnienie jej od kosztów sądowych, gdyż wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Skarżąca ma [...] lat, nie pozostaje w związku małżeńskim, nie prowadzi również z innymi osobami wspólnego gospodarstwa domowego. Wnioskodawczyni pracuje, z tytułu wynagrodzenia za pracę otrzymuje kwotę netto w wysokości [...] miesięcznie, z wynagrodzenia za pracę ponosi opłaty za media w wysokości ok. [...], spłaca kredyt hipoteczny zaciągnięty na [...] lat w wysokości [...] miesięcznie. Po opłaceniu wszystkich opłat pozostała kwota nie pozwala jej na uiszczeniu kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Wnioskodawczyni nie ma zatem środków na uiszczenie kosztów sądowych. Skarżąca posiada dom o pow. [...] m2 na działce gruntu o pow. [...] m2 obciążony kredytem hipotecznym. Poza w.w nieruchomością nie posiada innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych, przedmiotów o wartości pow. 3.000 euro, pojazdów mechanicznych podlegających obowiązkowi rejestracji, udziałów w spółkach z o.o., a zatem nie ma również majątku, który mógłby stanowić źródło finansowania tych kosztów. Ponadto zauważyć należy, że skarżąca do tut. Sądu wniosła [...] sprawy, w każdej z nich wpis wynosi [...]. W tych okolicznościach na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło