I SA/Po 61/10

PostanowienieWSA w Poznaniu2010-02-17

Skład orzekający: Violetta Mielcarek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który zlikwidował działalność gospodarczą z powodu blokady konta i braku środków na leczenie, zatrudniony na niepełny etat z niskim wynagrodzeniem, żyjący na utrzymaniu rodziców emerytów i mający zaległości finansowe, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata)?
Ratio decidendi
Skarżący, który znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, wykazując brak możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Instytucja prawa pomocy ma na celu zapewnienie dostępu do sądu osobom w ciężkich warunkach materialnych, stanowiąc wyjątek od zasady ponoszenia kosztów przez strony.
Stan faktyczny
Skarżący PN wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej dotyczące środków egzekucyjnych. Jednocześnie złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, argumentując trudną sytuacją materialną wynikającą z likwidacji działalności gospodarczej, zatrudnienia na niepełny etat, choroby i zaległości finansowych. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, skarżący przedstawił szczegółowe informacje o swoich dochodach, wydatkach i sytuacji rodzinnej, wskazując na brak środków na pokrycie kosztów sądowych i zastępstwa procesowego.
Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych. 2. Ustanowiono dla skarżącego adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2010r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku PN o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie orzeczenia o oddaleniu zarzutu zbyt uciążliwych środków egzekucyjnych w postaci egzekucji z rachunku bankowego oraz o pozostawieniu bez rozpatrzenia zarzutu zastosowania zbyt uciążliwych środków egzekucyjnych w postaci egzekucji z innej wierzytelności pieniężnej postanawia: 1. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. /-/V. Mielcarek Wpis sądowy od skargi wynosi [...]. Skarżący PN pismem z dnia [...] wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej. Następnie złożył sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu podał, że [...] zlikwidował prowadzoną działalność gospodarczą z powodu blokady konta oraz należności za wykonywane usługi w 100% przez Urząd Skarbowy. Od [...] jest zatrudniony na [...] etatu z wynagrodzeniem [...] brutto. Skarżący oświadczył, że choruje na [...]. Choroba jest poważnie zaawansowana z powodu braku środków na systematyczne leczenie. Wskazał, że ma zaległości wobec ZUS, Urzędu Skarbowego i banku. Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy PN w odpowiedzi z dnia [...] oświadczył, że nie posiada innych dochodów, nie korzysta z pomocy opieki społecznej, otrzymuje wypłatę w wysokości [...] netto, co wystarcza na opłacenie zasądzonych alimentów w wysokości [...]. Pozostaje jemu [...] na utrzymanie i w tej sytuacji pozostaje na utrzymaniu rodziców emerytów, mieszka u ojca i nie ponosi żadnych opłat. Wskazał, że ma kredyt na mieszkanie w banku [...] w wysokości [...] + odsetki, którego nie spłaca, gdyż nie ma środków pieniężnych. Nie posiada samochodu osobowego. Mieszkanie, w którym mieszka jest mieszkaniem komunalnym, a głównym najemcą jest jego ojciec. Do pisma załączył kopie: zeznań podatkowych za [...], wyciągów z rachunku bankowego, umowy o pracę oraz aneksu do umowy. Wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata zasługuje na uwzględnienie. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 cyt. ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 ustawy). Art. 246 § 1 wyżej powołanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Instytucja prawa pomocy stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie są w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że argumentacja skarżącego odnosząca się co do braku środków finansowych na pokrycie kosztów sądowych i kosztów zastępstwa procesowego w rozpatrywanej sprawie jest wiarygodna. Skarżący uzyskuje wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę na [...] etatu w wysokości [...] brutto i wobec tego korzysta z pomocy rodziców, którzy są emerytami, ojciec wnioskodawcy ma [...] lat, matka [...]. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji. /-/V.Mielcarek

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło