I SA/Po 610/21
WyrokWSA w Poznaniu2021-10-29
Skład orzekający: Katarzyna Nikodem, Izabela Kucznerowicz, Karol Pawlicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zasadne jest przedłużenie terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług, jeżeli organ podatkowy powziął wątpliwości co do zasadności zwrotu w związku z podejrzeniem udziału podatnika w tzw. "karuzeli podatkowej" i transakcjami z podmiotami powiązanymi?Ratio decidendi
Sąd uznał, że istniały uzasadnione przesłanki do przedłużenia terminu zwrotu podatku VAT, ponieważ organ podatkowy powziął wątpliwości co do zasadności zwrotu w związku z podejrzeniem udziału podatnika w tzw. "karuzeli podatkowej" oraz transakcjami z podmiotami powiązanymi osobowo i adresowo. Wystąpienie takich powiązań i wątpliwości co do charakteru transakcji uzasadnia potrzebę dodatkowej weryfikacji, zgodnie z art. 87 ust. 2 ustawy o VAT.Stan faktyczny
Spółka A Sp. z o.o. złożyła deklarację VAT za październik 2020 r. z nadwyżką podatku naliczonego do zwrotu. Organ I instancji, w ramach czynności sprawdzających, wezwał spółkę do przedłożenia szeregu dokumentów dotyczących transakcji z powiązanymi podmiotami (Biuro Turystyczne B, firma D, firma C). Po analizie części dokumentów organ powziął wątpliwości co do rzeczywistego charakteru transakcji, ich ekonomicznego uzasadnienia oraz roli spółki w łańcuchu dostaw, co doprowadziło do przedłużenia terminu zwrotu podatku. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie o przedłużeniu terminu, wskazując na podejrzenie "karuzeli podatkowej". Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o VAT.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Nikodem (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz Sędzia WSA Karol Pawlicki po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 października 2021 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. w [...] na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie przedłużenia terminu dokonania zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług za październik 2020 r. oddala skargę.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej postanowieniem z dnia [...] maja 2021 r., nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z dnia [...] stycznia 2021 r., nr [...] przedłużające firmie A Sp. z o.o. z siedzibą w P. termin dokonania zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym na rachunek bankowy podatnika za miesiąc październik 2020 r.
Organ I instancji w uzasadnieniu postanowienie wskazał, że [...] listopada 2020 r. Spółka złożyła do Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] plik JPK_V7M za październik 2020 r., w którym wykazała nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy w terminie 60 dni w wysokości [...] zł. Termin zwrotu wyznaczono na dzień 25 stycznia 2021 r.
W ramach czynności sprawdzających organ badał zasadność zwrotu różnicy podatku od towarów i usług za ww. miesiąc w zadeklarowanej kwocie. W dniu [...] grudnia 2020 r. skontaktowano się telefonicznie oraz drogą elektroniczną z osobą prowadzącą dokumentację dla podatku od towarów i usług w ww. spółce z prośbą o przekazanie organowi I instancji dokumentów dotyczących rozliczeń podatku od towarów i usług za miesiąc październik 2020 r. Ponadto, pismem z [...] grudnia 2020 r. wezwano Spółkę do przedłożenia faktur zakupu od kontrahenta Biuro Turystyczne B R. W., firmy C Sp. z o. o., firmy D Sp. z o. o., firmy E, za miesiąc październik 2020 r. oraz faktur sprzedaży za miesiąc październik 2020 r. wraz z dołączonymi umowami i dowodami zapłat za ww. faktury. Część z ww. dokumentów przekazano organowi I instancji drogą elektroniczną [...] grudnia 2020 r. Po analizie otrzymanego materiału dowodowego stwierdzono, że strona nie przedłożyła potwierdzeń zapłat do faktur wystawionych [...] października 2020 r. przez Biuro Turystyczne B oraz faktury wystawionej przez firmę E. Organ [...] grudnia 2020 r. ponownie zwrócił się za pośrednictwem poczty elektronicznej o przekazanie brakujących dokumentów oraz o przesłanie faktury sprzedaży z [...] października 2020 r. wystawionej na rzecz firmy F D. S., dowodów zapłat do faktur sprzedaży wraz z umowami, informacji o liczbie zatrudnianych pracowników oraz w jakim charakterze są zatrudnieni, wyjaśnienia jakich faktur dotyczą dwa przelewy wykonane w dniu [...] grudnia 2020 r. W dniach [...] i [...] grudnia 2020 r. Naczelnik otrzymał część z ww. dokumentów i wyjaśnień. Po ich weryfikacji stwierdzono, że nadal nie przedłożono faktury sprzedaży z dnia [...] października 2020 r., wystawionej na rzecz firmę F D. S. wraz z dowodem zapłaty, umów do faktur sprzedaży.
Na podstawie przekazanych przez spółkę dowodów, Naczelnik ustalił, że spółka dokonała sprzedaży na rzecz firmy D usług w zakresie przewozu osób na terytorium RP i poza terytorium RP na łączną kwotę netto [...] zł, VAT [...] zł oraz nabyła od niej usługi logistyczne dotyczące serwisu tabletów, naprawy systemu komputerowego na łączną kwotę netto [...] zł, VAT [...] zł. Od Biura Turystycznego B wynajęła autokary, bazę w K. i nabyła usługi związane z prawidłowym wykorzystaniem taboru na łączną kwotę netto [...] zł, VAT [...] zł, a od firmy C nabyła usługi księgowe, marketingowe oraz audyt księgowy na łączną kwotę netto [...] zł, VAT [...] zł. Ponadto na podstawie przeprowadzonej analizy organ stwierdził, że spółka dokonuje transakcji z podmiotami powiązanymi osobowo przez R. W. (Prezesa Zarządu) i B. S. (Członka Zarządu) oraz przez wspólny adres siedziby dla: Biura Turystycznego B R. W., firmy D oraz firmy C. Naczelnik podkreślił, że R. W. jest Prezesem Zarządu w firmy A i w firmie D oraz prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą pod nazwą Biuro Turystyczne B R. W..
Na podstawie danych z pliku JPK_V7M ustalono, że w październiku 2020 r. do głównych dostawców spółki należały Biuro Turystyczne B (netto [...] zł, VAT [...] zł), firma D (netto [...] zł, VAT [...] zł), firma C (netto [...] zł, VAT [...] zł). Z kolei firma D jest także największym jej odbiorcą (netto [...] zł, VAT [...] zł).
W ocenie Naczelnika z uwagi na powyższe powiązania, transakcje zawarte przez stronę z Biurem Turystycznym B R. W., firma D i firmą C budzą wątpliwości co do ich rzeczywistego charakteru. Organ I instancji uznał, że wyjaśnienia wymaga wynajem przez stronę autobusów turystycznych od Biura Turystycznego B i świadczenie usług przewozowych dla firmy D w sytuacji, gdy Biuro Turystyczne B R. W. mogłoby świadczyć usługi przewozowe bezpośrednio na rzecz firmy D - bez pośrednictwa podmiotu powiązanego, tj. firmę A.
Z kolei w toku czynności sprawdzających dotyczących weryfikacji zasadności zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za miesiąc wrzesień 2020 r., Naczelnik ustalił, że spółka wynajmuje autobusy turystyczne od Biura Turystycznego B R. W. za cenę netto [...] zł miesięcznie. Do każdej z umów zawarto aneks na podstawie którego zwiększenia uległa kwota czynszu za najem autobusów turystycznych odpowiednio do [...] zł netto, do [...] zł netto i do [...] zł netto. Z powyższych umów wynika, że spółka zobowiązana jest do ponoszenia wszelkich kosztów bieżącej obsługi (przeglądów) i napraw pojazdów, a także kosztów związanych z ich używaniem (w tym kosztów paliwa, ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej i autocasco oraz podatku drogowego). Jedynie w przypadku zwiększonej awaryjności pojazdów, strony umów mogą ustalić, że część związanych z tym kosztów poniesie również Biuro Turystyczne B R. W..
Zdaniem Naczelnika biorąc pod uwagę obecnie obowiązującą cenę najmu jednego autobusu turystycznego wynoszącą [...] zł oraz stwierdzony najem co najmniej czterech takich pojazdów - opłacalnym dla strony powinien być np. leasing tych pojazdów, zamiast najmu od podmiotu, który je leasinguje. Przedsiębiorstwo powinno dążyć do maksymalizacji zysków i minimalizacji kosztów prowadzonej działalności. W działaniach Spółki zachodzi sytuacja odwrotna, co - w ocenie organu - wskazuje na możliwe zawyżenie wartości transakcji, dotyczących najmu autobusów turystycznych przez stronę od Biura Turystycznego B R. W..
Wątpliwości organu wzbudziły również nabyte przez spółkę od firmy D usługi logistyczne, serwisu tabletów i naprawy systemu komputerowego, z powodu posiadania wspólnego adresu przez ww. podmioty, powiązania poprzez osoby R. W. (Prezesa Zarządu) i B. S. (Członka Zarządu) oraz rozbieżności pomiędzy przedmiotem tych usług, a informacjami wynikającymi z wpisu do Rejestru Przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym firmy D. Ustalono bowiem, że spółka ta nie ma w zakresie przedmiotu działalności usług logistycznych, serwisu tabletów i naprawy systemów komputerowych.
Ponadto organ I instancji poddał w wątpliwość usługi księgowe, marketingowe i audytu księgowego nabyte przez Spółkę od firmy C. Naczelnik wskazał, że spółki posiadają wspólny adres oraz stwierdził rozbieżność pomiędzy przedmiotem tych usług a informacjami wynikającymi z wpisu do Rejestru Przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym Spółki C Spółka ta nie ma bowiem w zakresie przedmiotu działalności usług księgowych, marketingowych i audytu księgowego.
Naczelnik zauważył również, że strona posiada minimalny kapitał zakładowy w wysokości [...] zł, który jest niewspółmiernie niski w porównaniu do deklarowanych przez spółkę obrotów.
Mając na uwadze całokształt zgromadzonego materiału dowodowego, organ uznał, że na tym etapie prowadzonych czynności sprawdzających powstały wątpliwości, co do zasadności przedmiotowego zwrotu, które stanowiły uzasadnienie do prowadzenia dalszych działań zmierzających do ustalenia stanu faktycznego. Tym samym wydał postanowienie z dnia [...] stycznia 2021 r., w którym przedłużył termin zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym na rachunek bankowy podatnika za październik 2020 r. w kwocie [...]zł do dnia [...] kwietnia 2021 r. Powyższe rozstrzygnięcie zostało doręczone stronie w dniu 20 stycznia 2021 r.
Pismem z dnia [...] stycznia 2021 r. Spółka złożyła zażalenie, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz o umorzenie postępowania w sprawie. W jego treści wskazała na naruszenie: art. 120,art. 191, art. 217 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2020r. poz. 1325 ze zm. dalej O.p.) oraz art. 87 ust. 2 ustawy z dnia 11.03.2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2020 r., poz. 106 ze zm. dalej u.p.t.u.) w związku z art. 1, art. 167 i art. 168 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28.11.2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej, poprzez nieuzasadnione przedłużenie terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym.
Dyrektor IAS, po przeanalizowaniu zebranego w sprawie materiału dowodowego postanowieniem z [...] maja 2021 r., utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Przywołując przepisy art. 87 ust. 1, ust. 2, ust. 6 i art. 6a u.p.t.u., dokonał ich interpretacji, a następnie analizując sprawę na tle tych przepisów, stwierdził, że Naczelnik wystarczająco uzasadnił przyczyny przedłużenia zwrotu podatku, wskazując na podjęte czynności sprawdzające mające na celu weryfikację rozliczenia podatnika za październik 2020 r. W postanowieniu zwrócono uwagę na nieprzedłożenie przez spółkę wszystkich żądanych dowodów, co uniemożliwiało dokonanie pełnej weryfikacji zwrotu na dzień wydania zaskarżonego postanowienia. Na etapie czynności sprawdzających powstały przede wszystkim wątpliwości w zakresie roli pełnionej przez spółkę w łańcuchu dostaw pomiędzy podmiotami powiązanymi. Dotychczas zebrany materiał dowodowy wskazuje, że spółka dokonuje transakcji z podmiotami powiązanymi osobowo oraz mającymi wspólny adres siedziby, co budzi wątpliwości do ich rzeczywistego charakteru. Wyjaśnienia wymagał także fakt wynajmu autokarów turystycznych i świadczenie usług przewozowych w sytuacji, gdy Biuro Turystyczne B mogłoby świadczyć usługi przewozowe bezpośrednio na rzecz firmy D, bez pośrednictwa podmiotu powiązanego. Organ bada, czy nie doszło do zawyżenie wartości najmu autobusów oraz rzetelność usług logistycznych, serwisu tabletów i naprawy systemu komputerowego od firmy D, która nie ma w zakresie przedmiotu działalności powyższych usług. Dyrektor stwierdził, że ustalenia Naczelnika dokonywane na poszczególnych etapach czynności sprawdzających mogą wskazywać na ryzyko wystąpienia oszustwa "karuzelowego" i próbę wyłudzenia podatku od towarów i usług przez podmioty uczestniczące w łańcuchu dostaw. W przypadku podejrzenia "karuzeli podatkowej" oraz badania, czy w danej sprawie ona wystąpiła, postępowanie dowodowe nie może być prowadzone poprzez sprawdzanie jedynie okoliczności, które wynikają z dokumentacji prowadzonej przez podatnika bądź jego kontrahentów oraz ich twierdzeń dotyczących prawidłowości dokonanych rozliczeń. Dopiero bowiem ujawnienie wszystkich podmiotów uczestniczących w łańcuchu dostaw i ustalenie ich roli w tym systemie umożliwi dokonanie oceny rzeczywistego charakteru całego obrotu i poszczególnych transakcji. W przypadku podejrzenia istnienia "karuzeli podatkowej", dla ustalenia rzeczywistego charakteru transakcji, konieczne jest zweryfikowanie nie tylko dokumentów podatnika ubiegającego się o zwrot, ale również kontrahentów występujących w łańcuchu transakcji oraz innych podmiotów, np. przewoźników, dostawców i ich dostawców oraz wzajemnych powiązań. To dopiero pozwoli na przeanalizowanie wszystkich transakcji (występujących w łańcuchu dostaw) oraz umożliwi wykluczenie lub potwierdzenie istnienia tzw. "karuzeli podatkowej" i świadomości udziału w "karuzeli podatkowej" poszczególnych podmiotów. Dyrektor zgodził się zatem z organem I instancji, że ocena zasadności zwrotu wymagała dalszego, dodatkowego zweryfikowania rzetelności zawartych transakcji gospodarczych i prawidłowości deklarowanych kwot podatku naliczonego i należnego.
W skardze Spółka wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji oraz o zasądzenie od organu kosztów sądowych, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, zarzucając mu:
-art. 233 § 1 pkt 1 oraz 2 w zw. z art. 127 O.p. poprzez utrzymanie w mocy oraz nieuchylenie w całości postanowienia organu I instancji przedłużającego do 30 kwietnia 2021 r. termin zwrotu na rachunek bankowy podatnika nadwyżki podatku od towarów i usług naliczonego nad należnym, wykazanej w pliku JPK_V7 za październik 2020 r. w kwocie [...]zł,
-art. 191 O.p. poprzez wydawanie ocen na podstawie części materiału dowodowego,
-art. 217 § 2 O.p. poprzez nieumieszczenie w wydanym postanowieniu spójnego i logicznego uzasadnienia faktycznego oraz prawnego,
-art. 87 ust. 2 u.p.t.u. poprzez jego błędną interpretację polegającą na uznaniu, iż wystąpiły przesłanki uzasadniające konieczność dodatkowego zweryfikowania zasadności zwrotu różnicy podatku VAT naliczonego nad należnym,
-art. 121 § 1 O.p. poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania do organów podatkowych.
W uzasadnieniu strona podniosła, że przekazała Naczelnikowi wszystkie żądane dokumenty oraz złożyła dodatkowe wyjaśnienia, co w jej ocenie, powinno skutkować zakończeniem czynności sprawdzających i dokonaniem zwrotu nadpłaty podatku VAT w ustawowym terminie, tj. 25 stycznia 2021 r. Ponadto organ nie wskazał w treści postanowienia, w jaki sposób fakt posiadania przez spółkę oraz niektórych jej kontrahentów wspólnego adresu ma negatywnie wpływać na świadczone oraz nabywane przez podatnika towary i usługi. Spółka również podniosła, że organ podatkowy w żaden sposób nie uprawdopodobnił związku wysokości kapitału zakładowego z nabywanymi usługami. Zarzuciła, że organ nie jest powołany do działalności w zakresie doradztwa gospodarczego. W ocenie spółki w zaskarżonym postanowieniu organ nie wskazał istotnych wątpliwości ani okoliczności, które przemawiają za potrzebą dodatkowej weryfikacji. Z postanowienia nie wynika, na jakiej podstawie Naczelnik powziął wątpliwości, co do przebiegu transakcji dokonanych przez spółkę za badany okres.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Niniejsza sprawa została rozpoznana przez Sąd w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej: "P.p.s.a.").
Istota sporu dotyczy zasadności przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym wykazanej przez skarżącą za październik 2020 r. w oparciu o art. 87 ust. 2 u.p.t.u. Zgodnie z tym przepisem (w brzmieniu obowiązującym w 2020 r.) zwrot różnicy podatku następuje w terminie 60 dni od dnia złożenia rozliczenia przez podatnika na rachunek bankowy podatnika (...). Jeżeli zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania, naczelnik urzędu skarbowego może przedłużyć ten termin do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika dokonywanej w ramach czynności sprawdzających, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej lub postępowania podatkowego. Jeżeli przeprowadzone przez organ czynności wykażą zasadność zwrotu, o którym mowa w zdaniu poprzednim, urząd skarbowy wypłaca należną kwotę wraz z odsetkami w wysokości odpowiadającej opłacie prolongacyjnej stosowanej w przypadku odroczenia płatności podatku lub jego rozłożenia na raty. W świetle zatem ww. przepisu warunkiem, od którego uzależniona jest możliwość przedłużenia terminu zwrotu podatku, jest potrzeba dodatkowego zweryfikowania zasadności zwrotu, przy czym wymóg dodatkowego zweryfikowania powinien opierać się na odpowiednich przesłankach wynikających ze stanu faktycznego danej sprawy.
Mając powyższe na uwadze, Sąd stwierdza, że w okolicznościach faktycznych sprawy, wbrew stanowisku Spółki, istniały przesłanki uzasadniające powstanie wątpliwości co do zasadności zwrotu podatku, a tym samym do wydania postanowienia o przedłużeniu terminu jego zwrotu. Za dodatkową weryfikacją zasadności zwrotu podatku VAT przemawiał przedstawiony przez organ przebieg transakcji pomiędzy spółką a jej kontrahentami. W toku czynności sprawdzających stwierdzono transakcje z podmiotami powiązanymi ze sobą osobowo oraz adresowo, których analiza budzi wątpliwości w zakresie faktycznych celów oraz ekonomicznego uzasadnienia ich zawarcia, roli podmiotów uczestniczących w łańcuchu transakcji zawieranych pomiędzy podmiotami powiązanymi oraz ewentualnych negatywnych skutków tych transakcji dla budżetu państwa.
W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie zawiera tym samym wystarczające wskazanie przyczyn zastosowania instytucji przedłużenia terminu zwrotu. Dyrektor IAS stosując art. 87 ust. 2 u.p.t.u. wyartykułował zarówno wątpliwości uzasadniające przedłużenie terminu do zwrotu podatku, jak również okoliczności wymagające jeszcze wyjaśnienia. Nie ograniczył się do powołania się na prowadzone czynności sprawdzające oraz do ogólnego stwierdzenia, że zebrany materiał dowodowy wymaga dalszej szczegółowej analizy oraz zbadania prawidłowości i rzetelności przebiegu transakcji. W uzasadnieniu jednoznacznie zaznaczył, że organ pierwszej instancji dokonał szczegółowej analizy danych dotyczących rozliczenia podatku VAT za październik 2020 r., w trakcie której stwierdził prawdopodobieństwo udziału spółki w obrocie w tzw. "karuzeli podatkowej". Zwrócił uwagę na wątpliwości dotyczące roli pełnionej przez skarżącą w łańcuch dostaw pomiędzy Biurem Turystycznym B R. W. oraz firmą D. Ponadto zaznaczył, że spółka dokonuje transakcji z podmiotami powiązanymi osobowo przez R. W. (Prezesa Zarządu) i B. S. (Członka Zarządu) oraz podmiotami mającymi wspólny adres siedziby z Biurem Turystycznym B R. W., firmy D i firmy C.
Należy zauważyć, że transakcje dokonywane przez podmioty powiązane kapitałowo, osobowo i biznesowo, niejednokrotnie przeprowadzane są z wykorzystaniem przepisów prawa podatkowego w celu niezgodnym z ich przeznaczeniem. Wystąpienie tego rodzaju powiązań oznacza konieczność zbadania, czy transakcje nie odbywały się w warunkach nadużycia prawa do odliczenia podatku, czy podmioty powiązane nie stworzyły mechanizmu obrotu towarami bądź usługami, którego głównym celem było uzyskanie przysporzenia majątkowego w postaci nienależnego zwrotu podatku od towarów i usług. Organ w zaskarżonym postanowieniu wskazał, jakie okoliczności jest obowiązany ustalić. Wskazał, jakie dokumenty nie zostały przedłożone przez podatnika. Ponadto samo podejrzenie, że skarżący może być uczestnikiem "karuzeli podatkowej" zobowiązuje organ do wnikliwego zbadania tej kwestii, zwłaszcza poprzez wyjaśnienie rzeczywistego przebiegu transakcji prowadzonych przez podmiot objęty postępowaniem. Z tych względów istniała uzasadniona konieczność przeprowadzania dalszej weryfikacji zwrotu podatku.
Mając powyższe na uwadze nie można podzielić zarzutów skargi dotyczących naruszenia art. 87 ust. 2 u.p.t.u. przez jego błędną interpretacje, skutkującą przedłużeniem terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w sytuacji braku przesłanek do takiego przedłużenia. Podkreślenia wymaga, że organ podatkowy ma prawo do weryfikacji rozliczenia podatnika (zbadania zasadności zwrotu podatku) w ramach procedur wymienionych w tym przepisie, a jeżeli taka weryfikacja jest przeprowadzana, to wówczas Naczelnik może przedłużyć termin zwrotu różnicy podatku. Rozwiązanie to ma służyć zabezpieczeniu interesów budżetu Państwa i unikaniu dokonywania zwrotów, które w wyniku późniejszych działań administracji podatkowej (jednoznacznego ustalenia stanu faktycznego) mogłyby okazać się nienależnymi. Postanowienie w przedmiocie przedłużenia terminu do dokonania zwrotu podatku wydawane jest na etapie prowadzenia nieukończonej, sformalizowanej weryfikacji okoliczności wzbudzających wątpliwości organu co do dokonania zwrotu nadwyżki podatku. Na tym etapie postępowania organ decyduje wyłącznie o konieczności dalszego badania zasadności zwrotu, a nie o samej zasadności zwrotu. Istotne jest to, że zwłoka w zwrocie podatku musi być usprawiedliwiona koniecznością przeprowadzenia określonych czynności w ramach podjętej procedury. Postępowanie dotyczące prawidłowości przedłożonego rozliczenia w podatku VAT, gdy wchodzi w grę zwrot podatku VAT, na ogół jest czasochłonne, ponieważ często konieczne jest ustalenie łańcucha dostaw, z szeregiem transakcji. Czas prowadzenia postępowania może być też determinowany przez długie terminy odpowiedzi innych organów skarbowych, czy też konieczność wyczekiwania na efekty postępowań prowadzonych wobec kontrahentów podatnika. Samo przeświadczenie strony o prawidłowości i kompletności przedłożonej dokumentacji nie przesądza o braku podstaw do powzięcia wątpliwości w zakresie prawidłowości rozliczeń podatkowych. Gdy organ będzie dysponował materiałem dowodowym pozwalającym na jednoznaczne zaakceptowanie lub zakwestionowanie wnioskowanego zwrotu, to uzyskuje podstawę do wydania decyzji bądź też dokonania czynności materialno-technicznej wnioskowanego zwrotu podatku
W tym postępowaniu nie chodzi o wykazanie, że zwrot jest niezasadny ani o wykazanie, że istnieją dowody przemawiające za niezasadnością zwrotu. W postępowaniu w sprawie przedłużenia terminu zwrotu chodzi natomiast o wykazanie, że istnieją okoliczności przemawiające za potrzebą dodatkowej weryfikacji zasadności zwrotu podatku. Zdaniem Sądu zaskarżone postanowienie powyższe kryteria wypełnia, ponieważ organ odwoławczy prawidłowo ocenił wskazane przez Naczelnika okoliczności uzasadniające wymóg dodatkowej weryfikacji zasadności zwrotu podatku, co zostało przedstawione w uzasadnieniu postanowienia.
W związku z powyższym Sąd uznał, że organy podatkowe nie naruszyły zarówno wskazanych w skardze przepisów prawa materialnego, jak i przepisów ustawy Ordynacja podatkowa. Dopuszczone prawem przedłużenie terminu zwrotu podatku i prowadzenie weryfikacji rozliczenia podatnika w toku postępowania kontrolnego nie może być odbierane jako naruszenie zasady zaufania podatnika do organów podatkowych (art. 121 § 1 O.p.). Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia jest wyczerpujące i jasne, organ odwoławczy wskazał okoliczności, które uzasadniały istnienie wątpliwości, co do zasadności zwrotu. Z tego powodu należało uznać, że zarzut naruszenia art. 217 § 2 O.p jest niezasadny Wbrew zarzutom skargi organy nie naruszyły również reguł rządzących postępowaniem dowodowym. Wyrażona w art. 191 O.p. zasada swobodnej oceny dowodów polega na pozostawieniu organom prowadzącym postępowanie swobody w ocenie materiału dowodowego i samodzielności w ocenie wagi oraz mocy poszczególnych dowodów.
Z powyższych względów wobec braku uzasadnionych podstaw skargi z mocy art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło