I SA/Po 611/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 31 lipca 2012r. na posiedzeniu niejawnym wniosku DT o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego w sprawie ze skargi DT na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów na prowadzoną egzekucję administracyjną postanawia: 1. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla skarżącego doradcę podatkowego, którego wyznaczy Krajowa Rada Doradców Podatkowych. Skarżący DT złożył sporządzony w dniu [...] na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego. W uzasadnieniu wniosku podał, że od [...] pozostaje bez pracy. Od [...] jest zarejestrowany jako bezrobotny bez prawa do zasiłku. Wnioskodawca korzysta z pomocy opieki społecznej i otrzymuje zasiłek w kwocie [...] miesięcznie. Oświadczył, ze nie pozostaje z innymi osobami we wspólnym gospodarstwie domowym. Posiada we współwłasności działkę budowlaną, nie posiada domu, mieszkania, nieruchomości rolnej, oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Skarżący nie posiada żadnych dochodów. Na wezwanie z dnia [....] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący w odpowiedzi z dnia [...] oświadczył, że jest osobą rozwiedzioną. Nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z innymi osobami, prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Podał, że nie posiada kont bankowych, lokat bankowych, rachunków bankowych i rachunków kart kredytowych. Nie uzyskuje żadnych dochodów. Otrzymuje zasiłek z pomocy społecznej, do [...] w wysokości [...], od [...] w wysokości [...]. Nie posiada samochodów osobowych. Podał, że ponosi następujące koszty utrzymania: [...]. Wyjaśnił, że nie ponosi opłat za pokój, który zajmuje oraz opłat za utrzymanie domu. W zamian pomaga dzieciom w nauce oraz pielęgnuje ogród. Oświadczył, że nie zaciągał i nie spłaca kredytów. Wyjaśnił, że dom, w którym mieści się jego pokój należy częściowo do jego dzieci, częściowo do byłej żony oraz do jej rodzeństwa. Podał, że posiada jedną działkę budowlaną we współwłasności z byłą żoną. Powierzchnia działki wynosi [...] m2, na działce ustanowiono hipotekę na rzecz Urzędu Skarbowego. Do pisma załączył decyzję Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] nr [...] o przyznaniu od dnia [...] zasiłku okresowego z powodu bezrobocia w kwocie [...] miesięcznie oraz decyzję z dnia [...] nr [...] o przyznaniu świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności /zasiłek celowy/ w ramach programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" w kwocie [...] miesięcznie od dnia [...]. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270, dalej jako p.p.s.a.) zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 p.p.s.a.). Art. 246 § 1 p.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji skarżącego wynika, iż zasadnym jest zwolnienie go od kosztów sądowych oraz ustanowienie dla niego doradcy podatkowego, gdyż wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wnioskodawca jest osobą bezrobotną, nie ma żadnych dochodów, korzysta z pomocy opieki społecznej. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.