I SA/Po 613/04
WyrokWSA w Poznaniu2006-01-19
Skład orzekający: Sędzia NSA Jerzy Małecki, Sędzia NSA Gabriela Gorzan, as.sąd.WSA Katarzyna Nikodem
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy może umorzyć zaległość podatkową z urzędu na podstawie porozumienia cywilnoprawnego, czy też umorzenie takie wymaga wniosku podatnika i oceny przesłanek określonych w Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi
Organ podatkowy nie może umorzyć zaległości podatkowej z urzędu na podstawie porozumienia cywilnoprawnego, nawet jeśli zawiera ono postanowienia dotyczące utrzymania zatrudnienia. Umorzenie zaległości podatkowej wymaga wniosku podatnika i oceny przesłanek określonych w art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej, takich jak ważny interes podatnika lub ważny interes społeczny. Porozumienie cywilnoprawne może być jedynie podstawą do wykazania tych przesłanek we wniosku o umorzenie, a nie samodzielną podstawą do umorzenia z urzędu.Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o umorzenie zaległości podatkowych w podatku od nieruchomości. Organ I instancji odmówił umorzenia, uznając, że spółka nie wywiązała się z warunków porozumienia z gminą dotyczącego utrzymania zatrudnienia i utworzenia nowych miejsc pracy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i niewyjaśnienie sprawy.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej kwotę 3.802,00 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wstrzymano wykonanie decyzji do chwili uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Małecki Sędziowie NSA Gabriela Gorzan/spr./ as.sąd.WSA Katarzyna Nikodem Protokolant: st.sekr.sąd. Alicja Ajnbacher po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi "A" sp. z o.o. w S. obecnie "B" sp. z o.o. w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości z tytułu X , XI i XII raty za rok [...] oraz I, II i III raty za rok [...] I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta z dnia [...]r Nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej Spółki "A" sp. z o.o. w S. obecnie "B" sp. z o.o. w S. kwotę 3. 802,00zł /trzy tysiące osiemset dwa złote / tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. wstrzymuje wykonanie decyzji wymienionych w pkt 1 do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku. /-/K.Nikodem /-/J.Małecki /-/G.Gorzan
I SA/Po 613/04
U Z A S A D N I E N I E
Po umorzeniu spółce "A" obecnie "B" sp. z o.o. w S. zaległości podatkowych w podatku od nieruchomości za okres od czerwca do września [...]r. w łącznej kwocie [...]zł Burmistrz Miasta decyzją z dnia [...]r. odmówił umorzenia tej spółce dalszych zaległości w tym podatku za okres od października do grudnia [...]r. i od stycznia do marca [...]r. w łącznej kwocie [...]zł. Decyzję tę uchyliło Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...]r., po czym, po ponownym rozpoznaniu sprawy Burmistrz Miasta decyzją z dnia [...]r. orzekł, jak w decyzji poprzednio wydanej.
W uzasadnieniu decyzji organ podatkowy I instancji dokonał oceny wykonania przez spółkę porozumienia z dnia [...]r. zawartego między spółką a zarządem gminy w zakresie utrzymania dotychczasowego zatrudnienia i utworzenia nowych miejsc pracy, a stwierdzając, że spółka nie dochowała warunków tego porozumienia, co zwalnia organ gminy od obowiązku umorzenia 80% zaległości podatkowych w podatku od nieruchomości, odmówił umorzenia zaległości podatkowych za wskazany wyżej okres.
W odwołaniu od powyższej decyzji spółka polemizowała z ustaleniami i ocenami organu I instancji, twierdząc, że wykazała wykonanie obowiązków w zakresie utrzymania zatrudnienia w spółce i utworzenia 10 nowych miejsc pracy w okresie obowiązywania porozumienia, zarzuciła także nie wyjaśnienie sprawy.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzja z dnia [...]r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
Wskazano w uzasadnieniu, że interpretacja porozumienia z dnia [...]r. prowadzi do wniosku, iż spółka nie wywiązała się z zawartych w nim obowiązków wobec władz miasta. Zobowiązana była utrzymać zatrudnienie 22 osób oraz stworzyć 10 nowych miejsc pracy, a więc zatrudniać 32 osoby przez cały czas trwania porozumienia.
Organ podatkowy I instancji prawidłowo zinterpretował art.67 § 1 Ordynacji podatkowej, a interpretacja porozumienia dokonana przez stronę jest jednostronna.
W skardze na powyższą decyzje zarzucono naruszenie art.67 § 1, art.122 i art.187 Ordynacji podatkowej przez nieuwzględnienie ważnego interesu podatnika, przemawiającego za umorzeniem zaległości podatkowych, a nadto przez niewyjaśnienie intencji stron porozumienia w drodze przesłuchania byłych członków zarządu gminy, którzy je podpisali. Skarżąca spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz orzeczenie o umorzeniu 80% zaległości w podatku od nieruchomości, a nadto zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art.1 ustawy z dnia 25.07.2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że rozpoznając skargę na decyzje administracyjne Sąd bada, czy decyzje te zostały wydane na podstawie prawidłowo zastosowanego w sprawie prawa materialnego oraz przepisów postępowania, tak w zakresie ustalenia stanu faktycznego, jak i jego prawnej oceny.
Do kompetencji sądu administracyjnego należy więc kontrola zewnętrzna, a nie załatwienie sprawy w przedmiocie w jakim została ona poddana rozstrzygnięciu organom administracji publicznej. Z tego względu o żądaniach o charakterze merytorycznym, zawartych w skardze - zmianę decyzji i udzielenie ulgi podatkowej – Sąd nie jest władny rozstrzygać, tak samo, jak przeprowadzać postępowanie dowodowe, zmierzające do wykazania przed Sądem zasadności tych żądań.
Umorzenie zaległości podatkowych następuje w formie decyzji administracyjnej o charakterze konstytutywnym, wydanej na wniosek dłużnika podatkowego, przy czym wierzyciel podatkowy może podejmować tego rodzaju działania jedynie w przypadkach, w warunkach i na zasadach przewidzianych przez ustawę. Organ podatkowy może dysponować wierzytelnością podatkową tylko na podstawie i w granicach zakreślonych przez prawo. Prawidłowo organ odwoławczy powołał w uzasadnieniu decyzji przepis art.67 § 1 Ordynacji podatkowej, w oparciu o który zaskarżona odwołaniem decyzja winna być wydana, jednak nie dostrzegł istotnego jego naruszenia przez organ I instancji co najmniej w dwojaki sposób, mianowicie:
- po pierwsze – wydanie decyzji nastąpiło bez wniosku skarżącej spółki, jako dłużnika podatkowego, na co wskazuje brak wniosku w aktach sprawy oraz jego powołania przez organ I instancji w części wstępnej decyzji ("po rozpoznaniu sprawy"),
- po drugie – wydanie decyzji bez oceny stanu faktycznego sprawy z punktu widzenia kryteriów generalnych, przewidzianych w art.67 § 1 Ordynacji podatkowej.
Wprawdzie w art.67 § 4 Ordynacji podatkowej dopuszcza się umorzenie zaległości podatkowej z urzędu, jednak żadna ze wskazanych taksatywnie w tym przepisie podstaw takiego działania w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi.
Stwierdzenie powyższego uzasadnia zarzut naruszenia przy wydaniu decyzji przez organ I instancji powołanego wyżej art.67 § 1 oraz art.120 Ordynacji podatkowej. Powoływanie się w tym względzie na treść porozumienia z dnia [...]r. mającego umożliwić orzekanie o umorzeniu zaległości podatkowych bez konieczności złożenia wniosku oznacza niedopuszczalną interpretację prawa podatkowego, w myśl której w drodze czynności cywilno-prawnej następowałoby kształtowanie obowiązków podatnika i organu, a nie w drodze ustawy. Porozumienie, na które powołuje się strona, nie cechuje się precyzją sformułowań. Jednak jego treść jest istotna o tyle, o ile na jego podstawie, z powodu jego wykonania skarżąca może dowieść we wniosku o umorzenie zaległości powstanie takiej sytuacji finansowej, która uzasadnia umorzenie zaległości podatkowej ze względu na "ważny interes podatnika lub ważny interes społeczny". W ten sposób może być jedynie rozumiana intencja stron porozumienia oraz samo porozumienie, nie zaś jako niezależna od ustawy podstawa obowiązku organu umorzenia zaległości podatkowych strony. Autonomiczna wola stron nie może zastąpić ani zmienić ustawy. Natomiast w kwestii ilości pracowników utrzymanych i miejsc pracy utworzonych informacja skarżącej winna być precyzyjna i konkretna, a nie wymijająca, przez co ustalenia organu nie budziłyby wątpliwości.
Zważywszy na przedstawione wyżej powody należało, niezależnie od wniosków i argumentacji skargi orzec jak w sentencji wyroku na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270).
/-/K.Nikodem /-/J.Małecki /-/G.Gorzan
L.Sz.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło