I SA/Po 617/19

WyrokWSA w Poznaniu2019-11-21

Skład orzekający: Waldemar Inerowicz, Katarzyna Nikodem, Barbara Rennert

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy może odmówić udostępnienia kopii dokumentów zawierających dane osobowe dotyczące zdrowia osoby trzeciej, powołując się na interes publiczny?
Ratio decidendi
Organ podatkowy może odmówić udostępnienia kopii dokumentów zawierających dane osobowe dotyczące zdrowia osoby trzeciej, powołując się na interes publiczny. Ochrona tych danych jest przejawem dbałości o interes publiczny, który nakazuje respektowanie wartości wspólnych dla społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo i zaufanie obywateli do organów władzy publicznej, a także dobro osób trzecich. Odmowa taka nie narusza zasad jawności postępowania podatkowego ani czynnego udziału strony.
Stan faktyczny
Skarżący domagał się udostępnienia kopii dokumentów (oświadczenia i notatek służbowych) wyłączonych z akt postępowania odwoławczego przez organ pierwszej instancji ze względu na ochronę danych osobowych dotyczących stanu zdrowia świadka. Organy podatkowe odmówiły udostępnienia tych dokumentów, powołując się na interes publiczny i ochronę danych osobowych. Po utrzymaniu w mocy postanowienia o odmowie przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i błędne rozumienie interesu publicznego.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Waldemar Inerowicz Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Nikodem Sędzia WSA Barbara Rennert (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 listopada 2019 r. sprawy ze skargi [...] na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia kopii dokumentów oddala skargę. W dniu [...] czerwca 2019 r. M. P. wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z [...] maja 2019 r. nr [...], którym utrzymano w mocy postanowienie tego samego organu z [...] stycznia 2019 r. nr [...], [...], wydane w przedmiocie odmowy udostępnienia kopii dokumentów. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło na tle stanu faktycznego sprawy, w której Dyrektor [...], prowadzi postępowania w związku ze złożonymi przez skarżącego odwołaniami od dwóch wydanych [...] lutego 2018 r. przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] decyzji: 1. określającej skarżącemu zobowiązania podatkowe w podatku od towarów i usług za III i IV kwartał 2012 r., I i II kwartał 2013 r. oraz kwotę podatku do zapłaty na podstawie art. 108 u.p.t.u. za grudzień 2012 r. i styczeń 2013 r.; 2. określającej skarżącemu nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym za III kwartał 2013 r. oraz kwotę podatku do zapłaty na podstawie art. 108 u.p.t.u. za wrzesień 2013 r. W powyższych postępowaniach odwoławczych organ drugiej instancji pozyskał od organu pierwszej instancji dodatkowe materiał dowodowe, zgromadzone przez ten organ w trybie art. 229 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r. poz. 800 ze zm.; dalej: "Ordynacja podatkowa"). Postanowieniami z [...] listopada 2018 r. organ odwoławczy włączył do akt obu spraw odwoławczych dowody zgromadzone przez organ pierwszej instancji, z wyłączeniem oświadczenia L. B. z [...] sierpnia 2018 r. oraz notatek służbowych sporządzonych przez pracowników Urzędu Skarbowego w [...] z [...] września i [...] października 2018 r., wyjaśniając że wyłączone dokumenty dotyczą okoliczności stanu zdrowia świadka, podlegając tym samym ochronie jako dane osobowe, a nadto nie zawierają żadnych informacji dotyczących transakcji ze skarżącym. W dniu [...] listopada 2018 r. skarżący, wskazując sygnatury obu postanowień z [...] listopada 2018 r., wniósł o przekazanie mu kopii dokumentów wyłączonych tymi postanowieniami (pkt 2 do 4), zwracając uwagę, że informacje o stanie zdrowia świadka mogą być istotne dla obu spraw ze względu na wiarygodność wcześniejszych zeznań świadka w trakcie trwania obu postępowań. Podatnik stwierdził, że ma pełne prawo znać rzeczywisty stan zdrowia kluczowego w jego ocenie świadka, szczególnie w sytuacji wcześniejszych jego wniosków dowodowych (o powołanie grafologa, przesłuchanie księgowego spółki, sprawdzenie stanu faktycznego spraw w [...] i Gminie [...]), które dotychczas nie zostały wykonane. Konkretyzując powyższy wniosek, skarżący powołał się na przepis art. 178 Ordynacji podatkowej, żądając dodatkowo przekazania kopii dokumentów: pisma z [...] września 2018 r. do [...] w [...] oraz odpowiedzi [...] w [...] z [...] października 2018 r. Dyrektor [...] postanowieniem z [...] stycznia 2019 r. odmówił udostępnienia kopii dokumentów wyłączonych postanowieniami z [...] listopada 2018 r. (pkt 2 do 4) oraz dokonał udostępnienia kopii pisma do [...] w [...] i odpowiedzi na nie. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ, powołując się na przepisy art. 178 § 3 oraz art. 179 § 1, 2 i 3 Ordynacji podatkowej, a także ustawę z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 412 ze zm.), art. 1 ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1000 ze zm.: dalej: "u.o.d.o.") oraz art. 2, art. 3, art. 4 i art. 9 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (Dz. Urz. UE L 119 z dnia 4 maja 2016, str. 1; dalej: "rozporządzenie UE"), wskazał że dane osobowe dotyczące zdrowia osoby trzeciej podlegają ochronie, a realizacja tej ochrony skutkuje koniecznością wyłączenia dokumentów zawierających dane z tego zakresu ze względu na interes publiczny. W toku postępowania odwoławczego organ pierwszej instancji przekazał organowi odwoławczemu, zgromadzone w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 229 Ordynacji podatkowej, oświadczenie sporządzone przez L. B. z [...] sierpnia 2018 r., skierowane do Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...], w którym występuje ona o odstąpienie od przesłuchania małżonka jako świadka z uwagi na jego stan zdrowia; notatkę z [...] września 2018 r., sporządzoną z rozmowy telefonicznej pracownika Urzędu Skarbowego w [...] z L. B., w toku której osoba ta opisała stan zdrowia małżonka; notatkę z [...] października 2018 r., sporządzoną przez pracowników Urzędu Skarbowego w [...] z podjętej w tym dniu próby przesłuchania świadka w jego miejscu zamieszkania, z której wynika niemożność przesłuchania spowodowana stanem zdrowia świadka. W ocenie organu, dowody te zawierają informacje obejmujące dane osobowe dotyczące zdrowia osoby trzeciej, które organ obowiązany jest poddać ochronie. Realizacja tej ochrony jest przejawem dbałości o interes publiczny, który nakazuje respektowanie takich wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy publicznej, dobro osób trzecich. Organ podkreślił, że powyższe dokumenty nie zawierają żadnych danych, które dotyczą zdarzeń zaistniałych pomiędzy stroną postępowania a świadkiem w okresie objętym postępowaniami podatkowym. Brak w nich również informacji, które dowodziłyby braku wiarygodności zeznań świadka składanych w postępowaniu, odnoszą się one do kwestii sytuacji zdrowotnej świadka na moment realizowania przez organ pierwszej instancji czynności wyjaśniających na podstawie art. 229 Ordynacji podatkowej. Organ nie stwierdził natomiast przeszkód do udostępnienia pisma do [...] i odpowiedzi na nie. W zażaleniu na powyższe postanowienie w części odmawiającej udostępnienia dokumentów, wnosząc o jego zmianę, skarżący zarzucił przepisów postępowania, które miały wpływ na rozstrzygnięcie, tj. art. 179 § 1 w zw. z art. 121 § 1, art. 123 § 1 i art. 129 Ordynacji podatkowej przez odmowę udostępnienia dokumentów, mimo że w sprawie nie występuje interes publiczny, który uzasadniałby takie rozpatrzenie wniosku. Po rozpatrzeniu zażalenia, Dyrektor [...] postanowieniem z [...] maja 2019 r. o numerze [...], utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie, powielając ustalenia poczynione przez organ pierwszej instancji. Powołując przepisy art. 178, art. 179 § 1, art.121 § 1, art. 123 § 1 i art. 129 Ordynacji podatkowej, organ odwoławczy wskazał, że strona ma prawo do dostępu do dokumentów zgromadzonych w postępowaniu, jednak ogranicza się to m. in. w sytuacji potrzeby ochrony interesu publicznego. W ocenie organu dane osobowe dotyczące zdrowia osoby trzeciej podlegają ochronie, a realizacja tej ochrony skutkuje koniecznością wyłączenia dokumentów zawierających dane z tego zakresu ze względu na interes publiczny. Zarzuty skarżącego uznał za niezasadne z uwagi na to, że wyłączone dokumenty zawierają informacje obejmujące dane osobowe dotyczące zdrowia osoby trzeciej, które organ pierwszej instancji obowiązany był poddać ochronie. Realizacja tej ochrony jest przejawem dbałości o interes publiczny, który nakazuje respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy publicznej i dobro osób trzecich. Zdaniem organu sporne dokumenty nie zawierają żadnych danych, które dotyczą zdarzeń zaistniałych pomiędzy skarżącym a świadkiem w okresie objętym postępowaniami podatkowym. Brak w nich również informacji, które dowodziłyby braku wiarygodności zeznań świadka składanych w postępowaniu, odnoszą się one do kwestii sytuacji zdrowotnej świadka na moment realizowania czynności wyjaśniających przez organ pierwszej instancji. W skardze na powyższe rozstrzygnięcie podatnik wniósł o jego uchylenie oraz uchylenie poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji w części dotyczącej odmowy udostępnienia dokumentów i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miały wpływ na rozstrzygnięcie, tj. art. 179 § 1 w zw. z art. 121 § 1, art. 123 § 1 i art. 129 Ordynacji podatkowej przez odmowę udostępnienia dokumentów, mimo że w sprawie nie występuje interes publiczny, który uzasadniałby takie rozpatrzenie wniosku. Skarżący nie zgodził się z rozumieniem interesu publicznego przez organ pierwszej instancji, wskazując że utożsamia on interes publiczny z prywatnym interesem świadka, którego można postrzegać jako osobę zainteresowaną w sprawie i silnie z nią powiązaną. Ustalenia dotyczące stanu zdrowia świadka, a zwłaszcza jego zdolności do pojmowania i rozumienia przedsiębranych czynności, a także pamięć, są bardzo istotne z punktu widzenia oceny wiarygodności jego zeznań. Tym bardziej, że informacje przez niego podawane są rażąco sprzeczne z innymi dowodami, a także wewnętrznie sprzeczne. Zatem organy podatkowe powinny pozwolić stronie postępowania na zapoznanie się z dokumentami, które umożliwiają ocenę zeznań świadka. Wzajemnie sprzeczne i niewiarygodne zeznania świadka obciążają skarżącego, są głównym dowodem, na którym organ oparł swoje decyzje wiążące się z finansowymi kwestiami dla skarżącego. W istocie odmowa udostępnienia dokumentów narusza interes publiczny, jakim jest prawo strony do należytej oceny materiału dowodowego oraz odtworzenia oceny dokonane przez organ. Przetwarzanie danych osobowych, które mogą mieć wpływ na prawidłową ocenę zeznań świadka z całą pewnością jest niezbędne do obrony przed roszczeniami organu podatkowego. Skarżący nie jest w stanie zweryfikować, czy sporne dokumenty nie zawierają żadnych danych, które dotyczą zdarzeń zaistniałych pomiędzy nim a świadkiem w okresie objętym postępowaniami podatkowymi, bez ich przejrzenia, a ocena tych dokumentów i wgląd do nich wyłącznie przez organy podatkowe daje nieuzasadnioną przewagę w toczącym się postępowaniu podatkowym. Nawet jeśli dokumentacja dotyczy wcześniejszych schorzeń świadka, to i tak może mieć to duży wpływ na zdolność składania przez niego wiarygodnych zeznań obecnie i w ostatnim czasie (może to być konsekwencją wcześniejszej choroby), o czym świadczy zasłanianie się przez świadka niepamięcią, czy składanie wzajemnie sprzecznych zeznań. Skarżący zaznaczył, że nie można zapominać o zasadach jawności postępowania podatkowego, czynnego udziału strony w tym postępowaniu oraz budowaniu zaufania do organów podatkowych, które zaskarżonym postanowieniem zostały w sposób rażący naruszone. Z uwagi na ważny interes w niniejszym postępowaniu, jak również celem zapoznania się z nimi w spokojny sposób, żądane dokumenty powinny zostać udostępnione skarżącemu. W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Sąd zważył, co następuje: Skarga okazała się bezzasadna. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny legalności zaskarżonego postanowienia o odmowie umożliwienia skarżącemu zapoznania się z dokumentami wyłączonymi z akt sprawy ze względu na interes publiczny. Jednakże przed przystąpieniem do rozważań związanych z istotą sporu kontrolowanej sprawy należy zauważyć, że organ pierwszej instancji jednym, wydanym [...] stycznia 2019 r. postanowieniem o numerze [...], [...], rozstrzygnął złożony [...] listopada 2018 r. wniosek skarżącego o wydanie dokumentów. Wniosek ten dotyczył wydania dokumentów w obu prowadzonych w trybie odwoławczym postępowaniach – w sprawie odwołania od decyzji nr [...] oraz w sprawie odwołania od decyzji nr [...] Na postanowienie z [...] stycznia 2019 r. skarżący złożył zażalenie. Natomiast organ drugiej instancji, rozpatrując to zażalenie, wydał dwa postanowienia tożsamej treści lecz o różnych numerach, tj. nr [...], od którego skargę podatnika rozpoznano w niniejszej sprawie oraz nr [...], od którego skargę rozpoznano w sprawie I SA/Po [...]. Zatem Sąd uznał, że kontrolowane w niniejszej sprawie postanowienie dotyczy postępowania odwoławczego prowadzonego w sprawie decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z [...] marca 2018 r. nr [...] Przystępując do rozpoznania istoty sporu w pierwszej kolejności należy wskazać, że zasadą jest, iż w każdym stadium postępowania organ podatkowy obowiązany jest udostępnić stronie akta sprawy. Korzystając z tego prawa, strona może przeglądać te akta oraz sporządzać z nich notatki, kopie lub odpisy (art. 178 § 1 Ordynacji podatkowej). Może też żądać uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów (art. 178 § 3 Ordynacji podatkowej). Akta sprawy są udostępniane w lokalu organu podatkowego i w obecności pracownika tego organu (art. 178 § 2 Ordynacji podatkowej). Z treści art. 178 Ordynacji podatkowej nie wynika jednak dla organu bezwzględny nakaz udostępniania akt sprawy zawsze, gdy strona wystąpi z takim żądaniem. Zgodnie bowiem z art. 179 § 1 Ordynacji podatkowej, cytowanych wyżej przepisów art. 178 (dających stronie uprawnienie wglądu do akt sprawy) nie stosuje się do znajdujących się w aktach sprawy dokumentów zawierających informacje niejawne, a także do innych dokumentów, które organ podatkowy wyłączy z akt sprawy ze względu na interes publiczny. W myśl § 2 tego artykułu odmowa umożliwienia stronie zapoznania się z dokumentami, o których mowa w § 1, sporządzania z nich notatek, kopii i odpisów, uwierzytelniania odpisów i kopii lub wydania uwierzytelnionych odpisów następuje w drodze postanowienia. Natomiast zgodnie z § 3 na postanowienie, o którym mowa w § 2 służy zażalenie. Podkreślenia wymaga, że wyrażone w cyt. wyżej art. 178 § 1 Ordynacji podatkowej prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów stanowi jeden z aspektów zasady jawności postępowania podatkowego (art. 129 Ordynacji podatkowej) i zasady czynnego udziału strony w tym postępowaniu (art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej). Przepis ten nie ma jednak charakteru absolutnego i doznaje określonych ograniczeń, o których mowa w art. 179 § 1 Ordynacji podatkowej (por. wyroki NSA z: [...] listopada 2015 r., II FSK [...]; [...] września 2018 r., II FSK [...] oraz wyroki WSA w [...] z [...] kwietnia 2018 r., I SA/Ol [...]; WSA w [...] z [...] kwietnia 2018 r., III SA/Gl [...] – wszystkie przytaczane w niniejszej sprawie orzeczenia sądów administracyjnych dostępne w bazie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Uregulowano nim dwie różne sytuacje prawne – pierwsza, gdy mocy samego prawa nie przysługuje stronie prawo do zapoznania się ze znajdującymi się w aktach sprawy dokumentami zawierającymi informacje niejawne oraz druga, w której prawo strony do wglądu w akta sprawy w odniesieniu do innych niż zawierające informacje niejawne dokumentów, zostaje ograniczone przez organ podatkowy, który wyłączy je z akt sprawy ze względu na interes publiczny. Z analizy przepisów art. 178 i 179 Ordynacji podatkowej wynika, że na postanowienie wydane na podstawie art. 179 § 1 Ordynacji podatkowej, wyłączające z akt sprawy dokumenty ze względu na interes publiczny, nie przysługuje zażalenie. Natomiast w przypadku, gdy strona postępowania oświadczy organowi chęć zapoznania się z dokumentami wyłączonymi z akt, organ w drodze postanowienia odmawia umożliwienia stronie dokonania tej czynności, co wynika z treści art. 179 § 2 Ordynacji podatkowej, ale jest to postanowienie odrębne od postanowienia o wyłączeniu dokumentów z akt sprawy. Przysługuje jednak na to postanowienie – w myśl art. 179 § 3 Ordynacji podatkowej - zażalenie, w konsekwencji czego zgodnie z art. 217 § 2 Ordynacji podatkowej postanowienie to powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne. Należy przy tym podkreślić, że obowiązkiem organu podatkowego jest wnikliwe i pełne wskazanie jakimi względami kierował się, stwierdzając - w realiach konkretnej sprawy - wystąpienie interesu publicznego, obligującego go do wyłączenia dokumentów, których udostępnienia – mimo wyłączenia – strona żąda. W dalszej kolejności, od ostatecznego postanowienia wydanego w zakresie omawianej wyżej odmowy służy stronie postępowania podatkowego skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego, którego obowiązkiem jest zbadanie, czy organ podatkowy, odmawiając stronie zapoznania się z dokumentami, prawidłowo zdefiniował pojecie "interesu publicznego", o którym mowa w art. 179 § 1 Ordynacji podatkowej. Od wyżej przedstawionej kontroli postanowienia wydanego w trybie art. 179 § 2 Ordynacji podatkowej, należy odróżnić kontrolę instancyjną lub sądową niezaskarżalnego postanowienia, wyłączającego z akt sprawy poszczególne dokumenty zawierające informacje niejawne lub ze względu na interes publiczny. Kontrola ta odbywa się w ramach badania prawidłowości decyzji kończącej postępowanie w danej sprawie i Sąd zgadza się w tym zakresie ze stanowiskiem panującym w judykaturze (por. wyroki WSA: w L. z [...] lutego 2008 r., I SA/Lu [...]; w O. z [...] grudnia 2014 r., I SA/Op [...] i z [...] października 2015 r., I SA/Op [...]; w W. z [...] listopada 2010 r., III SA/Wa [...]; w G. z [...] sierpnia 2016 r., III SA/Gl [...]; w Łodzi z [...] marca 2013 r., I SA/Łd [...] oraz wyrok NSA z [...] lipca 2012 r., II FSK [...]). Należy też dodać, że użyte w treści art. 179 § 1 Ordynacji podatkowej pojęcie "interesu publicznego" nie zostało zdefiniowane w tej ustawie i jest ono pojęciem nieostrym. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że należy przez nie rozumieć korzyść służącą ogółowi, dyrektywę postępowania, nakazującą respektowanie takich ogólnych wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, jak : sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy publicznej. (zob. wyrok WSA w [...] z [...] lipca 2011 r., I SA/Gd [...]). Pod tym pojęciem mieści się także dobro osób trzecich, które nie są stroną postępowania, a których dotyczą informacje zawarte w znajdujących się w aktach sprawy dokumentach, bowiem zawierają istotne dane o tych podmiotach (por. wyroki NSA z: [...] marca 2012 r. , II FSK [...] i [...] grudnia 2013 r., II FSK [...]). Konfrontując powyższe uwagi z aktami sprawy i zaskarżonym rozstrzygnięciem, należy stwierdzić, że zarówno postanowienie organu pierwszej instancji, odmawiające umożliwienia skarżącemu zapoznania się z dokumentami wyłączonymi z akt sprawy postanowieniem z [...] listopada 2018 r. (pkt 2-4), jak też rozstrzygnięcie organu odwoławczego, utrzymujące w mocy postanowienie pierwszoinstancyjne, spełniają wymogi formalne wynikające z art. 217 Ordynacji podatkowej. Organy obu instancji szczegółowo i wyczerpująco uzasadniły swoje rozstrzygnięcia, zasadnie podając i wyjaśniając jego podstawy prawne, odnosząc je jednocześnie do realiów sprawy rozpatrywanej w postępowaniu odwoławczym i charakteru wyłączonych dokumentów. Podstawą odmowy udostępnienia dokumentów wyszczególnionych w pkt 2-4 postanowienia z [...] listopada 2018 r. była - według organów podatkowych - realizacja interesu publicznego, rozumianego jako ochrona dóbr osób trzecich, niebędących stroną w toczącym się postępowaniu, których dotyczą informacje zawarte w dokumentach znajdujących się aktach sprawy, odnoszące się m.in. do ich danych osobowych. Były to informacje dotyczące stanu zdrowia świadka, który uniemożliwiał jego przesłuchanie (w lokalu organu, jak i w miejscu jego zamieszkania) w trakcie prowadzonego przez organ pierwszej instancji w trybie art. 229 Ordynacji podatkowej uzupełniającego postępowania dowodowego. Zasadnie zatem organ wskazał, że ochrona tych danych jest m.in. wyrazem realizacji zasady zaufania obywateli do organów władzy publicznej. Niewątpliwie dbanie o nienaruszanie ochrony tych danych jest dla organów podatkowych ważne, pożądane i konieczne, również z uwagi na wymogi wynikające z regulacji unijnych i krajowych przepisów dotyczących tej sfery. Zasadnie również organy podatkowe powołały się na przepisy u.o.d.o. oraz rozporządzenia UE. Stosownie bowiem do art. 1 u.o.d.o., przepisy tej ustawy znajdują zastosowanie do danych osobowych w zakresie określonym w art. 2 i art. 3 rozporządzenia UE. Zgodnie z pkt 15 art. 4 tego rozporządzenia "dane dotyczące zdrowia" oznaczają dane osobowe o zdrowiu fizycznym lub psychicznym osoby fizycznej - w tym o korzystaniu z usług opieki zdrowotnej - ujawniające informacje o stanie jej zdrowia. W myśl art. 9 ust. 1 rozporządzenia UE, zabrania się natomiast przetwarzania danych osobowych (...) dotyczących zdrowia osoby. W kontrolowanej sprawie organ wyłączył oświadczenie L. B. z [...] sierpnia 2018 r., w którym występuje ona o odstąpienie od przesłuchania jej małżonka jako świadka w sprawie z uwagi na jego stan zdrowia. Wyłączył też notatkę służbową sporządzoną przez pracowników Urzędu Skarbowego z [...] września 2018 r. z rozmowy przeprowadzonej z L. B., która opisała stan zdrowia małżonka, a także notatkę z [...] października 2018 r., z której wynika niemożność przesłuchania świadka w miejscu jego zamieszkania, spowodowana stanem jego zdrowia. Powyższe dokumenty dotyczą stanu zdrowia świadka w chwili podejmowania przez pracowników organu prób jego przesłuchania, tj. w sierpniu, wrześniu i październiku 2018 r. Tym samym mając na uwadze, że zawarte w nich dane w oparciu o wskazane wyżej przepisy podlegają ochronie, należy podzielić pogląd organów podatkowych, że realizacji tej ochrony wymaga zasada zaufania obywateli do organów władzy publicznej i w tym przejawia się interes publiczny, o którym mowa w art. 179 § 1 Ordynacji podatkowej, skutkujący konicznością ich wyłączenia z akt sprawy. Ponadto, wbrew zarzutom skargi, odmowa dostępu do wskazanych w postanowieniu dokumentów nie stanowiła naruszenia zasady jawności postępowania podatkowego, czynnego udziału strony w tym postępowaniu oraz zaufania do organów podatkowych. W myśl art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Jednakże, zasada ta nie może być utożsamiana z postulatem rozstrzygnięcia sprawy zgodnie z wolą strony - w kontrolowanej sprawie z uwzględnieniem żądania skarżącego udostępnienia mu dokumentów wyłączonych z akt ze względu na interes publiczny, w sytuacji, gdy zarówno to żądanie skarżącego, jak i zarzuty podniesione przez niego w zażaleniu, okazały się niezasadne. Ochrona informacji uzyskanych przez organ podatkowy w wyniku czynności służbowych przez wydanie rozstrzygnięcia o odmowie umożliwienia zapoznania się z ich treścią, służyła realizacji szeroko pojętego interesu publicznego, wyrażającego się w takim działaniu, które nie narusza zaufania obywateli do organów podatkowych. W niniejszej sprawie organ chronił bowiem informacje, które dotyczą osób trzecich. Działanie takie stanowiło zatem wyraz dbałości o interes publiczny, który należy rozumieć jako nienaruszalny interes tych osób, których dotyczą wyłączone z akt sprawy dokumenty i dane w nich zawarte. W stosunku do skarżącego zasada wyrażona w art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej nie została naruszona. Art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej obliguje organy podatkowe do zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji do umożliwienia im wypowiedzenia się co do zebranych dowodów oraz zgłoszonych żądań. Odmowa umożliwienia skarżącemu zapoznanie się z wyłączonymi dokumentami nie narusza powyższej zasady, gdyż nie uniemożliwienia mu wypowiedzenie się w sprawie zebranych w postępowaniu podatkowym dowodów, ani nie pozbawia go czynnego udział w tym postępowaniu. To właśnie w prowadzonym postępowaniu odwoławczym skarżący ma możliwość wypowiedzenia się co do zebranych w nim dowodów, w tym ewentualnych wcześniejszych zeznań świadka, którego stanu zdrowia dotyczą wyłączone dokumenty. Może w nim również podnosić argumenty dotyczące ewentualnego wpływu stanu zdrowia skarżącego na zebrane w sprawie dowody, a zastrzeżenia te badane będą – jak już wyżej wspomniano - w toku instancji przez organ odwoławczy, a w razie złożenia skargi od decyzji tego organu – przez sąd administracyjny. Na marginesie można jedynie dodać, że organ podatkowy powinien w decyzji uzasadnić związek przyczynowy wyłączonego dokumentu ze sprawą, w przypadku gdy będzie wywodził z tego dokumentu wnioski dla strony postępowania. Z wyrażonej w art. 129 Ordynacji podatkowej zasady wynika, że postępowanie podatkowe jest jawne wyłącznie dla stron, co oznacza, że organ podatkowy nie może udostępnić akt sprawy, jak również dopuścić do udziału w czynnościach postępowania wyjaśniającego innych osób, jak tylko strony i należycie umocowanych pełnomocników. Zasada ta wyznacza granice jawności postępowania przez przyznanie tego prawa wyłącznie stronie. Niemniej jednak przepisy art. 179 Ordynacji podatkowej i wydane w oparciu o nie postanowienie odmawiające umożliwienia stronie zapoznanie się z wyłączonymi dokumentami, w przypadku zasadności tej odmowy, powyższej zasady nie naruszają. Nieuprawniony był też zarzut o utożsamianiu przez organy podatkowe pojęcia interesu publicznego z interesem prywatnym. Wręcz przeciwnie, organy podatkowe od samego początku konsekwentnie wskazywały na naruszenie interesu publicznego oraz precyzyjnie i logicznie wyjaśniały w jakim kontekście naruszenie to mogłoby nastąpić. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia dokładnie i trafnie wyjaśniły, co należy rozumieć pod pojęciem "interes publiczny", o którym mowa art. 179 § 1 Ordynacji podatkowej. Mając na uwadze przytoczone powyżej argumenty, w ocenie Sądu, ustalenia faktyczne poczynione przez organy w kontrolowanej sprawie są kompletne i prawidłowe, a rozważania prawne w pełni zasadne, znajdujące oparcie w powołanych w nich przepisach. Z tych też powodów brak jest podstaw prawnych do nakazania organom udostępnienia wyłączonych z akt dokumentów. W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło