I SA/Po 618/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Maciej Jaśniewicz po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. Z. w przedmiocie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi R. Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług za II, III, IV kwartał 2004r. oraz I kwartał 2005r. postanawia oddalić wniosek /-/ M. Jaśniewicz R. Z. pismem z dnia 10 września 2008 r. wniósł zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 19 sierpnia 2008 r., sygn. akt I SA/Po 618/06. Jednocześnie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Zarządzeniem z dnia 15 września 2008 r. R. Z. został wezwany do uzupełnienia braków niniejszego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez jego złożenie na urzędowym formularzu w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania stosownie do treści art.252 w zw. z art.257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm.; dalej p.p.s.a.). Skarżący w wykonaniu zarządzenia złożył wniosek na urzędowym formularzu w dniu 8 października 2008 r., z którego wynika, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną M. i trójką dzieci : osiemnastoletnią B., osiemnastomiesięczną Z. i dziewięciomiesięcznym A.. Oświadczył, że posiada dom w budowie o powierzchni około 180m- oraz nieruchomość stanowiącą własność małżonków o powierzchni 746 m -- obręb D.. We wniosku skarżący podał, że obecnie trwa spłata jego zobowiązań, a sam prowadzi działalność gospodarczą - Firma [...] R. Z., podobnie jak jego żona. Wskazał, że działalność gospodarcza małżonki jest na początkowym etapie rozwoju (data rozpoczęcia 19 październik 2007r.), natomiast osiągane z niej dochody będą również przeznaczane na spłatę jego zobowiązań. Wskazał również, że dzieci nie zarobkują. Wnioskodawca nie podał jakie uzyskuje dochody, zaznaczył, że informacja w tym zakresie mieści się w załącznikach wcześniej składanego wniosku (zestawienie z księgi przychodów i rozchodów za 2007r., PIT- 36 za 2005r. i za 2006r.). Na wezwanie z dnia 19 listopada 2008 r. R.Z. w odpowiedzi wskazał, że miesięczne koszty utrzymania w tym najem, czynsz, woda, energia elektryczna, abonament TV, kablówka wynosi około [...], wydatki na telefon komórkowy około [...], koszty obsługi pojazdu w tym paliwo około [...], koszty ubezpieczenia ZUS i koszty leczenia średnio około [...], spłata raty leasingowej około [...] (spłata rat leasingowych kończy się w grudniu 2009 r.). Innych dodatkowych dochodów nie posiada i nie korzysta z pomocy opieki społecznej. Ponadto podał, że obecnie nie płaci zaliczek na podatek dochodowy, gdyż wykorzystuje nadpłatę w podatku dochodowym za lata ubiegłe. W zakresie posiadanych rachunków bankowych oświadczył, że nie obsługuje takowych, nie posiada również lokat bankowych, rezerw dewizowych podobnie jak pozostali członkowie jego rodziny. Pozostaje w rozdzielności majątkowej z żoną i nie posiada wiedzy na temat stanu jej kont. W dalszej części pisma podał, że nie posiada zarejestrowanych samochodów osobowych, żona natomiast posiada dwa samochody firmowe : Audi A4 rok produkcji 2007 o wartości około [...] oraz Volkswagen Golf , rok produkcji 2003, wartość około [...]. Dodał, że pozostała jeszcze czynna umowa leasingowa, która dotyczy samochodu ciężarowego marki MAN rok produkcji 1999 o wartości około [...]. Dodatkowo skarżący zaznaczył, że ułamkowa część dokonywanych wpłat na spłaty zaległości podatkowych wynosi po przeliczeniu na miesiące [...] a zaplanowana kwota jednorazowej wpłaty na poczet zaległości podatkowych przewidziana jest w kwocie [...], która to zostanie dokonana na konto Urzędu Skarbowego P. - J. najpóźniej do dnia 10 stycznia 2009 r. Z załączonego zeznania podatkowego za 2007 r. (PIT-36) oraz z zestawienia rocznego podatkowej księgi przychodów i rozchodów za 2007 r. wynika, że skarżący osiągnął z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej przychód w wysokości [...] i dochód w kwocie [...]. Natomiast z zestawienia podatkowej księgi przychodów i rozchodów R. Z. za miesiące od stycznia do października 2008 r. wynika, że przychód za ten okres wyniósł [...] (dochód [...]), a z zestawienia księgi przychodów i rozchodów żony skarżącego za miesiące od stycznia do października 2008 r. wynika, że przychód za ten okres wyniósł [...] (dochód [...]). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: W ocenie Sądu skarżący nie wykazał w sposób przekonywujący, iż nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowoadministarcyjnego, które w obecnej chwili sprowadzają się do obowiązku poniesienia opłaty wpisu od zażalenia w kwocie 100,- zł. Bezspornym jest fakt, iż R. Z. posiada majątek nieruchomy ( dom w budowie, działkę) a z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej skarżący uzyskiwał i nadal uzyskuje przychody i dochód. Dochodem wykazuje się również małżonka skarżącego, co zdaniem Sądu świadczy o sile majątkowej gospodarstwa domowego, w którym uczestniczy R. Z. Wobec tego brak jest podstaw do uznania, że nie dysponuje on żadnymi środkami finansowymi. Jako przedsiębiorca, a więc podmiot profesjonalny, powinien on uwzględnić możliwość uczestnictwa w postępowaniach sądowych czy też sądowoadministarcyjnych i w z związku z tym czynić konieczne oszczędności, a nie oczekiwać na zastosowanie zwolnienia przez Skarb Państwa, które jest instytucją o charakterze wyjątkowym. R. Z. pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną i z trójką dzieci. Koszty miesięcznego utrzymania jego samego oraz osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym wynoszą około [...]. Zdaniem Sądu skarżący powinien w pierwszej kolejności poczynić oszczędności w bieżących wydatkach, tym bardziej , że suma jego dochodów i jego małżonki to w bieżącym roku [...] a zatem przeciętnie miesięcznie daje to kwotę [...]. Dopiero zatem gdyby poczynione przez niego oszczędności były niewystarczające na pokrycie wymaganych kosztów, mógłby się on skutecznie ubiegać o przyznanie prawa pomocy, zważywszy że wpis od przedmiotowego zażalenia wynosi zaledwie 100,00 zł. W ocenie Sądu w rozpatrywanej sprawie dodatkowo na uwagę zasługuje także fakt, że skarżący jest w stanie dokonać spłaty zobowiązania podatkowego w wysokości [...] i do dnia 10 stycznia 2009 r., natomiast niemożliwym jest w jego ocenie uiszczenie wpisu w kwocie 100,00 zł. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. warunkiem koniecznym do przyznania prawa pomocy osobie fizycznej jest wykazanie że nie jest ona w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla siebie i dla rodziny. Takie zwolnienie powinno być stosowane jedynie wyjątkowo i to w szczególnie uzasadnionych przypadkach, w których to zdobycie przez stronę środków pieniężnych na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest obiektywnie niemożliwe. Z tej przyczyny, Sąd badając niniejszą sprawę wziął pod uwagę aktualną sytuację finansową strony, która to nie uprawnia skarżącego do zwolnienia z obowiązku zapłaty wpisu sądowego w wymiarze 100,- zł. Udzielenie stronie prawa pomocy jest bowiem formą dofinansowania skarżącego przez Skarb Państwa, wobec czego wnioskodawca w pierwszej kolejności powinien poczynić oszczędności we własnych wydatkach, aż do granic zabezpieczenia kosztów utrzymania siebie i rodziny. Mając na uwadze poczynione ustalenia faktyczne i uwagi Sąd stwierdza, że brak podstaw do wnioskowania, iż skarżący nie posiada środków finansowych na pokrycie pełnego wpisu, że nie jest w stanie ponieść wpisu bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z akt sprawy wynika, że skarżący jest od lat aktywnym przedsiębiorcą, a uiszczenie wpisu od zażalenia jest kwestią woli skarżącego. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na podstawie art.245 § 1 p.p.s.a., art.246 § 1 pkt.1) i 2) p.p.s.a. w zw. z art.160 p.p.s.a i art.16 § 2 p.p.s.a. /-/ M.Jaśniewicz