I SA/Po 618/10
PostanowienieWSA w Poznaniu2010-11-08
Skład orzekający: Sędzia WSA Maciej Jaśniewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ skarżący nie wykazał w sposób wiarygodny swojej trudnej sytuacji materialnej. Nie uprawdopodobnił, że osoby udzielające mu pomocy finansowej są w stanie ponosić takie koszty, ani nie wyjaśnił wszystkich okoliczności dotyczących jego sytuacji majątkowej i dochodowej, w tym związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą.Stan faktyczny
Skarżący T. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w podatku od towarów i usług. W uzasadnieniu podał trudną sytuację materialną, wynikającą m.in. z problemów z prowadzeniem działalności gospodarczej i postępowaniami celnymi. Wnioskodawca wskazał na otrzymywanie pomocy finansowej od ojca i teściów, jednak nie przedstawił wystarczających dowodów na potwierdzenie swojej sytuacji oraz możliwości finansowych osób udzielających mu wsparcia.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Jaśniewicz po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2010r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w podatku od towarów i usług postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy /-/ M.Jaśniewicz
T. K. złożył sporządzony w dniu 26 sierpnia 2010r. na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu podał, że sytuacja, w jakiej znalazł się od momentu wszczęcia postępowań celnych przez organ celny do momentu wydania decyzji obciążających go kwotą należności celno-podatkowych, ulega ciągłemu pogorszeniu. Zakończenie części postępowań administracyjnych uniemożliwiło jemu dalszą działalność gospodarczą i postawiło w obliczu bankructwa, a liczne nieprawidłowości podniesione w skardze dowodzą o zbyt pobieżnym potraktowaniu przez organ celny, nie tylko podstaw do wydania zaskarżonych decyzji, ale przede wszystkim wskazują na nieprawidłowe zastosowanie przepisów prawa, co w efekcie doprowadziło do wydania decyzji niezgodnie z obowiązującym prawem. Wyjaśnił, że jego rodzina egzystuje dzięki finansowej pomocy ojca i teściów. Wskazał, że w 2006r. przez dłuższy czas przebywał w areszcie z uwagi na prowadzone postępowanie prokuratorskie, które do chwili obecnej ciągle trwa, a podjęte próby zatrudnienia z uwagi na tę okoliczność kończą się fiaskiem, utrzymywanie zaś działalności gospodarczej stanowi podstawę do dalszej obrony jego interesów w trwających sporach z organami celnymi i skarbowymi. Skarżący oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i z synami. Nie posiada żadnych nieruchomości, oszczędności i wartościowych przedmiotów. Pomiędzy skarżącym a jego małżonką w dniu 31 lipca 2002r. ustanowiona została rozdzielność majątkowa, jednak ona również nie ma żadnego majątku. Wnioskodawca podał, że z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej nie osiąga żadnego dochodu. Żona otrzymuje z tytułu wynagrodzenia [...] brutto, zatrudniona została na czas określony, t.j. do dnia 30 kwietnia 2012r. Skarżący wskazał, że koszty miesięcznego utrzymania wynoszą około [...], przy czym mieszkanie, media, RTV, telefon [...], wyżywienie [...], inne opłaty [...]. Następnie T.K. w odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy podał, że z uwagi na rozdzielność majątkową nie jest w stanie przedłożyć zeznań podatkowych żony. Skarżący nie posiada rachunków bankowych, lokat oraz kont bankowych, małżonka również nie posiada żadnych rachunków bankowych, kont oraz lokat bankowych. Oświadczył, że nie posiada samochodu osobowego i nie uzyskuje dodatkowych dochodów. W dniu 5 listopada 2009r. P. Centrum Świadczeń przyznało zasiłki rodzinne na uczące się dzieci. Koszty miesięcznego utrzymania wynoszą [...], przy czym [...] koszty dzierżawy mieszkania (....), RTV (....), telefon (....), leki (...), energia elektryczna (...), gaz (...), [...] wyżywienie, [...] inne opłaty (m.in. kształcenie dzieci – opłata zajęć sportowych dla dzieci). T.K. oświadczył, że środki przeznaczane na konieczne utrzymanie rodziny otrzymuje od teściów i od ojca. Jest to kwota w wysokości [...] zł. Środki te otrzymuje jako pomoc bezzwrotną i z tego też powodu nie posiada żadnej formy pisemnego ich udokumentowania. Pieniądze otrzymuje co miesiąc od 2006r., kiedy to rodzina z powodu jego aresztowania została pozbawiona środków do życia. Wskazał, że darczyńcy uzyskują dochody z emerytur, o ewentualnych innych źródłach dochodów nie posiada wiedzy. Oświadczył, że zarówno teściowie jak i ojciec odmówili złożenia pisemnych oświadczeń w kwestii udzielanej jemu pomocy. Wnioskodawca podał, że nie osiąga dochodów z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, a jej dalsze prowadzenie podyktowane jest tym, iż w dalszym ciągu jest w sporze z organami celnymi i podatkowymi i z tego powodu działalność gospodarcza nie została zlikwidowana. Oświadczył, że zatrudnia jednego pracownika. Podał, że nie jest właścicielem lokalu i nie wynajmuje lokalu w P. przy ul. .... od 2003r. Do pisma załączył kopię zeznania podatkowego za 2008r., z której wynika, że nie uzyskał przychodu ani dochodu, poniósł zaś stratę w wysokości [...] oraz za 2009r., z którego wynika, że przychody, koszty uzyskania przychodów i dochód/strata wyniosły [...]. Załączył także kopię umowy o pracę zawartą z J. C. w dniu 4 stycznia 2010r. na czas określony, z której wynika, że J.C. został zatrudniony na 1/8 etatu za wynagrodzeniem w wysokości [...]. Skarżący dołączył także kopię decyzji P. Centrum Świadczeń z dnia 5 listopada 2009r. nr [...] o przyznaniu zasiłku rodzinnego na syna A.K. w wysokości po [...] miesięcznie na okres od1.10.2009r.do 31.10.2009r., na syna M. K. w wysokości po [...] miesięcznie na okres od 1.10.2009 do 31.10.2009r., dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 2009/2010 w wysokości po [...] jednorazowo na okres od 1.10.2009 do 31.10.2009r., dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu podjęcia przez dziecko nauki w szkole poza miejscem zamieszkania – internat, bursa w wysokości po [...] miesięcznie na okres od 1.10.2009 do 31.10.2009r.
Postanowieniem z dnia 5 października referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego oddalił wniosek skarżącego. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że argumentacja skarżącego odnosząca się co do braku jakichkolwiek środków finansowych na pokrycie wpisu należnego od skargi w rozpatrywanej sprawie nie jest wiarygodna. Skarżący wprawdzie nie posiada żadnego majątku nieruchomego, oszczędności i wartościowych przedmiotów, oraz nie uzyskuje żadnego dochodu, to jednak na miesięczne utrzymanie przeznacza kwotę około [...], którą - jak oświadczył - otrzymuje od ojca i teściów. Skarżący nie wskazał jaką część kwoty otrzymuje od teściów, a jaką od ojca, jak również nie uprawdopodobnił, że rzeczywiście taką pomoc od tych osób od 2006r. otrzymuje. Nie podał także, mimo wezwania, w jakiej wysokości otrzymują dochody wspomagający go finansowo teściowie oraz ojciec, przez co nie uwiarygodnił, że osoby te są w stanie łożyć na utrzymanie rodziny skarżącego łącznie kwotę [...] miesięcznie. Istotne w sprawie jest również to, że skarżący twierdzi, iż nie osiąga żadnych dochodów z prowadzonej działalności gospodarczej, gdyż zaprzestał jej prowadzenia oraz, że nie wynajmuje lokalu przy ul. .... w P. od 2003r., natomiast ze złożonej przez skarżącego kserokopii umowy o pracę wynika, że została zawarta w dniu 4 stycznia 2010r. pomiędzy: F.H. "X" K. T., .... 26, .... P. z p. J.C., również w pieczęci nagłówkowej pracodawcy wskazano w.w adres. Umowę o pracę T. K. zawarł z p. J. C. na czas określony, t.j. od 4 stycznia do 31 grudnia 2010r. na 1/8 etatu za wynagrodzeniem w wysokości [...].
Od tego rozstrzygnięcia T. K. złożył sprzeciw.
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy podnieść, że na obecnym etapie postępowania skarżący zobowiązany jest jedynie do uiszczenia wpisu w kwocie [...].
Prawo pomocy stanowi w istocie pomoc Państwa dla osób, które ze względu na trudną sytuację materialną nie mogą uiścić opłat sądowych bez uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. Nie oznacza to jednak, że instytucja ta pełni funkcję kredytu dla strony wiodącej spór, która na miesięczne utrzymanie przeznacza kwotę [...]. Wprawdzie skarżący oświadczył, że w.w kwotę otrzymuje jako bezzwrotną pomoc od teściów i od ojca, to jednak nie wyjaśnił, jaką część kwoty otrzymuje od teściów, a jaką od ojca. Skarżący nie uprawdopodobnił również, że osoby te uzyskują dochody, z których są w stanie od 2006r. nieprzerwanie łożyć na utrzymanie jego i rodziny w.w kwotę. Nadto zauważyć należy, że skarżący w sprzeciwie w ogóle nie ustosunkował się do faktu, że pomimo, iż nie jest właścicielem i nie wynajmuje od 2003r. lokalu przy ul. .... w P., to jednak z załączonej przez niego umowy o pracę wynika, że została zawarta w dniu 4 stycznia 2010r. pomiędzy F.H. "X" K. T., ul. .... 26, P. z J. C. na czas określony.
Z tego względu Sąd przyjął, że skarżący nie wykazał, by nie był w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, a jego sytuacja pozwoli mu na poniesienie kosztów opłaty od skargi w niniejszej sprawie w kwocie [...].
Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 246 § 1 pkt 2) ustawy z dnia 30.08.2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej p.p.s.a.) i art. 245 §3 p.p.s.a. w zw. z art. 160 p.p.s.a. i art. 16 § 2 p.p.s.a.
/-/ M.Jaśniewicz
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło