I SA/Po 623/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku [...] o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z [...] Nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za II kwartał 2013 r. wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami postępowania egzekucyjnego postanawia: 1. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla skarżącego radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...]. Skarżący [...] pismem z dnia [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na wskazaną w sentencji decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w [...]. Równocześnie złożył sporządzony na urzędowym formularzu w dniu 02 maja 2017 r. wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego. Zakres wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący rozszerzył w piśmie procesowym z dnia 21 czerwca 2016 r., w którym wniósł również o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podał, że nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku dla utrzymania siebie i mamy, na której pozostaje utrzymaniu. Skarżący podał, że obecnie jest osobą bezrobotną i nie posiada żadnego dochodu. Wnioskodawca i jego mama utrzymują się z jej emerytury. Skarżący oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z matką. Wnioskodawca nie posiada domu, mieszkania, nieruchomości rolnej, innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych, innych praw majątkowych, wierzytelności, przedmiotów o wartości powyżej [...] zł. Skarżący we wniosku powtórzył, że obecnie nie osiąga żadnego dochodu, jest na utrzymaniu mamy, z którą mieszka. Jedyny dochód rodziny to kwota [...] zł. W związku z tym to matka skarżącego spłaca za niego wszystkie zobowiązania. Z uwagi na niski dochód proszą o pomoc rodzinę. Skarżący oświadczył, że matka z tytułu emerytury uzyskuje dochód w wysokości [...] zł netto. Zobowiązania i stałe wydatki wynoszą: rata 110,- zł – grzywna nałożona przez Sąd Okręgowy w [...] – II Wydział Karny sygn. akt II [...] – do spłaty pozostały 34 raty, rata [...] zł – pożyczka w KRUK-u – do spłaty pozostało 21 rat, rata 116,- zł [...] spłata istniejącego zadłużenia w kwocie 2.088,- zł, 40,- zł składka miesięczna na ubezpieczenie, lekarstwa dla matki 300,- zł, czynsz za mieszkanie 200,- zł, energia elektryczna 90,- zł, wyżywienie 400,- zł. Zadłużenie u rodziny wynosi 1.000,- zł. Na wezwanie z dnia 9 czerwca 2017 r. do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący w odpowiedzi z dnia 21 czerwca 2017 r. oświadczył, że na jego rachunku bankowym nie ma wpływów, ponieważ gdy pracował wypłatę otrzymywał do ręki, na konto nie było przelewów. Wnioskodawca podał, że kart kredytowych ani lokat nie mają. Skarżący oświadczył, że on i jego mama nie posiadają pojazdów mechanicznych podlegających obowiązkowi rejestracji. Skarżący wyjaśnił, że nadal pełni funkcje w zarządzie spółki [...], lecz tylko na papierze, nigdy z tego tytułu żadnego dochodu nie osiągnął, został zwerbowany jako "słup", do dokumentów spółki nigdy nie miał wglądu i nie ma, ciągle pisze o wykreślenie go z rejestru spółki, lecz do tej pory nie udało mu się wyjść z tej spółki, został za to skazany prawomocnym wyrokiem Sądu w [...], sygn. akt [...]. Skarżący podał, że mieszkanie jest własnością jego mamy, on na razie z mamą mieszka, postawiony ma warunek, że jeżeli nie będzie płacił to dalej mieszkać nie będzie. Skarżący podał, że nie jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy, gdyż został zwolniony z pracy dyscyplinarnie. Skarżący wskazał, że w czerwcu zarobił [...],- zł żeby opłacić swoje długi, które ma rozłożone na raty, ponieważ mama odmówiła jemu pomocy, gdyż jej samej nie starcza i co miesiąc musi prosić rodzinę o pomoc. Wnioskodawca podał, że korzystają z pomocy MOPS-u. Skarżący podał, że opłaty wynoszą: zlecenie stałe [...],- zł, czynsz [...],- zł, [...],- zł energia elektryczna co drugi miesiąc, gaz [...],- zł, RTV [...],- zł, telefon [...],- zł, leki [...],- zł, środki czystości [...],- zł, to co zostanie przeznaczają na wyżywienie, często pomaga im rodzina. Skarżący oświadczył, że nie pozostaje w związku małżeńskim i podał, że nie posiada żadnych oszczędności, nieruchomości, przedmiotów do [...],- zł i ponad [...],- zł. Do pisma załączył kserokopie: zeznań rocznych podatkowych za 2015 i 2016 r., druki PIT-40A za 2015 i 2016 r., wyciągi z rachunków bankowych, decyzji MOPS w [...] z dnia [...] o przyznaniu matce skarżącego świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności w kwocie [...],- zł miesięcznie od dnia 1 listopada 2016 r. do dnia 31 grudnia 2016 r., decyzji MOPS w [...] z dnia [...] o przyznaniu świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności w kwocie [...] zł miesięcznie od dnia 1 kwietnia 207 r. do dnia 30 kwietnia 2017 r., świadectwa pracy z dnia 27 marca 2017 r., decyzji MOPS w [...] z dnia [...] o przyznaniu dodatku mieszkaniowego w wysokości [...] zł od dnia 01.06.2017 do 30.11.2017 r., decyzji MOPS w [...] z dnia 02 czerwca 2017 r. o przyznaniu dodatku energetycznego w wysokości [...] zł miesięcznie od dnia 01.06.2017 do 30.11.2017 r., faktury za energię elektryczną, rozliczenia – naliczenie czynszu i opłat za mieszkanie z dnia 19 czerwca 2017 r. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej jako: "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji skarżącego wynika, iż zasadnym jest zwolnienie jego od kosztów sądowych oraz ustanowienie dla niego radcy prawnego, gdyż wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z oświadczeń skarżącego wynika, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z matką, która jest emerytką. Wnioskodawca nie uzyskuje żadnych dochodów poza dochodami z pracy dorywczej, w czerwcu z tego tytułu uzyskał kwotę [...],- zł, którą przeznaczył na spłatę zobowiązań. Matka skarżącego otrzymuje emeryturę w wysokości [...],- zł netto, korzysta z pomocy opieki społecznej. Matka skarżącego posiada mieszkanie o pow. 38 m2, skarżący i jego matka nie posiadają innego majątku. Ze złożonych przez wnioskodawcę oświadczeń wynika, że nie ma on środków pieniężnych na opłacenie kosztów sądowych i kosztów zastępstwa procesowego w niniejszej sprawie, nie posiada również żadnego majątku, który mógłby stanowić źródło finansowania tych kosztów. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.