I SA/Po 624/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 13 sierpnia 2013r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A Sp. z o.o. w P o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od gier na automatach o niskich wygranych za okres od marca 2010r. do września 2012r. postanawia: oddalić wniosek. Skarżąca Spółka, reprezentowana przez adwokata, pismem z dnia [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od gier na automatach o niskich wygranych za okres od marca 2010r. do września 2012r. Równocześnie złożyła sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podała, że w chwili wejścia w życie ustawy o grach hazardowych znajdowała się w fazie rozwoju. W celu uruchomienia działalności zakupiła [...] automatów do gier o niskich wygranych. W następstwie wejścia w życie ustawy o grach hazardowych oraz zwiększeniu ryczałtowego podatku od gier z kwoty 180 euro do kwoty 2.000 zł ilość automatów do gier o niskich wygranych, wykorzystywanych przy działalności gospodarczej prowadzonej przez wnioskodawczynię, musiała zostać ograniczona do [...] sztuk. Pozostała część automatów, poza kilkoma wyjątkami, utraciła swoją przydatność. W następstwie powyższego, w stosunku do [...], koszty prowadzenia działalności gospodarczej przez skarżącą wzrosły w stopniu nieproporcjonalnym do wzrostu przychodów osiąganych przez spółkę. Wskazała, że ponoszenie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego jest dla niej w znacznym stopniu utrudnione, gdyż nie posiada środków na opłacenie wpisu od skargi. Środki trwałe spółki to w większości automaty do gier o niskich wygranych, których w obecnej sytuacji nie da się zbyć ani w Polsce, ani za granicą. Skarżąca oświadczyła, że kapitał zakładowy spółki wynosi [...], wartość środków trwałych według bilansu za ostatni rok [...], zysk netto za ostatni rok obrotowy według bilansu [...]. Stan rachunku bankowego prowadzonego w B na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosił [...]. Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca w odpowiedzi przedłożyła odpisy zeznań rocznych podatkowych za [...], wyciągi z rachunków bankowych prowadzonych w B i w C, informację na temat przychodów i kosztów w [...], informację w zakresie deklaracji VAT-7, informację w sprawie pracowników, wykaz środków trwałych, raporty kasowe, informację na temat utrzymania siedziby spółki. Spółka złożyła oświadczenie, z którego wynika, że nie sporządza zestawienia zmian w kapitale własnym. Z oświadczenia skarżącej wynika również, że nie prowadziła i nie prowadzi, poza działalnością w zakresie gier na automatach o niskich wygranych, żadnej innej działalności, która podlegałaby opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług i wobec tego nie składa deklaracji VAT-7. Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270, dalej jako "P.p.s.a.") strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zatem obowiązującą zasadą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest, że strony ponoszą koszty tego postępowania. Od tej zasady ustawa przewiduje wyjątek – możliwość przydzielenia stronie skarżącej prawa pomocy. Przepis art. 245 § 1 P.p.s.a. stanowi, iż prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 P.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (por. art. 245 § 3 i § 4 P.p.s.a.). Na podstawie art. 246 § 2 P.p.s.a. osobie prawnej prawo pomocy może być przyznane: 1) w zakresie całkowitym – gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Skarżąca spółka wystąpiła o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podała, że nie posiada środków na opłacenie wpisu od skargi. Wobec tego wniosek spółki podlega rozpoznaniu w oparciu o przesłanki wynikające z przepisu art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. Z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. wynika, że prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane osobie prawnej, "gdy osoba ta wykaże", że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z treści tego przepisu wynika wprost, że ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy. W ocenie rozpoznającego wniosek referendarza sądowego, w świetle złożonych przez Spółkę oświadczeń i dokumentów wynika, że skarżąca nie wykazała, że nie posiada środków na uiszczenie wpisu od skargi. Z oświadczeń zawartych we wniosku i w piśmie uzupełniającym ten wniosek wynika, że skarżąca prowadzi działalność gospodarczą i brak jest informacji, żeby utraciła płynność finansową. Spółka ponosi miesięcznie koszty związane z utrzymaniem siedziby w wysokości [...]. Kwota ta zawiera koszty utrzymania biura, obsługi korespondencji i księgowości. Usługi telekomunikacyjne są zmienne i wynoszą [...]. Koszty finansowane są ze środków obrotowych firmy. Spółka zatrudnia [...] osoby na umowę o pracę. Wynagrodzenia brutto wynoszą [...]. W umowach dopuszcza się możliwość wypłaty premii uznaniowych. Prezes zarządu otrzymuje wynagrodzenie na podstawie powołania, które wynosi [...]. Z bilansu Spółki sporządzonego na dzień [...] wynika, że wartość netto aktywów trwałych Spółki wynosi [...], aktywów obrotowych [...], razem [...]. Spółka na dzień [...] ma zobowiązania na kwotę [...], przy czym z tytułu dostaw i usług w okresie wymagalności do 12 miesięcy na kwotę [...], z tytułu podatków, ceł, ubezpieczeń i innych świadczeń [...], inne w wysokości [...]. Z załączonego rachunku zysków i strat za okres [...] wynika, że zysk z działalności gospodarczej wyniósł [...], w spółce nie odnotowano zysków i strat nadzwyczajnych, zysk brutto spółki wyniósł [...], zysk netto [...]. Ze sprawozdania zarządu z działalności spółki w [...] wynika, że udziałowcom wypłacono zaliczki na poczet dywidendy w kwocie [...]. Zarząd zaproponował pozostały po wypłacie zaliczek zysk za [...] przeznaczyć na dywidendę. Zarząd prognozuje również, że spółka w [...] osiągnie ponownie zysk. Z kalkulacyjnego rachunku zysków i strat na dzień [...] wynika, że zysk z działalności gospodarczej wyniósł [...], zysk netto [...]. Z załączonych zeznań rocznych podatkowych wynika, że w [...] przychody spółki wyniosły [...], koszty uzyskania przychodów [...] i wobec tego dochód spółki wyniósł [...], w [...] natomiast przychody spółki wyniosły [...], koszty uzyskania przychodów [...] i dochód [...]. Z przedłożonego przez spółkę obliczenia należnej zaliczki dla podatnika podatku dochodowego od osób prawnych za okres [...] wynika, że przychody spółki wyniosły [...], koszty uzyskania przychodów [...] i dochód [...]. Spółka załączyła również niepełne wyciągi z rachunków bankowych, z których wynika, że posiada [...] rachunki bankowe w B. W tym miejscu wskazać należy, że we wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca podała tylko jeden numer rachunku bankowego prowadzonego przez B. Spółka posiada również w C lokatę, której również nie wykazała we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Z załączonych wyciągów wynika, że saldo dostępne na rachunku, który podała we wniosku o przyznanie prawa pomocy, wynosi na dzień [...], [...], [...], [...], [...] i na dzień [...], saldo na drugim rachunku bankowym na dzień [...], [...], [...], [...], [...], [...]. Z załączonego wyciągu z C wynika, że skarżąca posiada lokatę w tym banku, saldo końcowe na dzień [...] wynosi [...], na dzień [...], na dzień [...]. W dniu [...] wpłacono na lokatę [...]. Z wyciągu łączonego za okres [...] wynika, że suma oszczędności wynosi [...]. Z wyciągu z C z dnia [...] wynika, że saldo końcowe wynosi [...]. Z wyciągu tego wynika, że w dniu [...], [...] i [...] przelano odsetki na ROR (nie wiadomo czy rachunek ten należy do Spółki). Skarżąca posiada również środki pieniężne w kasie, na dzień [...] w wysokości [...], na dzień [...] w wysokości [...], na dzień [...], na dzień [...], na dzień [...] w wysokości [...] i na dzień [...] w wysokości [...]. Skarżąca spółka posiada zatem środki finansowe na uiszczenie kosztów sądowych, które na obecnym etapie postępowania wynoszą [...] (wpis od skargi). Stan rachunków bankowych, w tym lokata i stan kasy na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy wynosił łącznie [...], na dzień [...] i na dzień [...] (bez salda ze stanu kasy) [...]. Zgromadzone przez skarżącą środki na lokacie i rachunkach bankowych wielokrotnie przewyższają kwotę wpisu od skargi. Pamiętać również należy, że pomoc finansowa w ramach prawa pomocy nie ma na celu "wspierania" danego podmiotu w jego przedsięwzięciach gospodarczych, nie służy tez ochronie jego majątku, a ma jedynie charakter "ratunkowy" i stosowana być może tylko w wyjątkowych sytuacjach. Taka jednak w rozpatrywanym przypadku, biorąc pod uwagę w.w okoliczności, nie zachodzi. Stąd też, przyznanie prawa pomocy skarżącej spółce poprzez częściowe zwolnienie jej od kosztów sądowych byłoby niezasadne. Nadto wskazać należy, że opłaty sądowe są rodzajem daniny publicznej i zasadą jest obowiązek ich ponoszenia. Przyznanie prawa pomocy jest zatem rodzajem szczególnej formy dofinansowania ze strony budżetu państwa, które winno mieć wyjątkowe zastosowanie w sytuacjach, w których strona nie może obiektywnie uzyskać środków finansowych w postępowaniu sądowym. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i 3, art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.