I SA/Po 628/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont po rozpoznaniu w dniu 05 sierpnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku [...] o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] stycznia 2015 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy odroczenia zapłaty zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za VII 2014 r. wraz z odsetkami za zwłokę postanawia: oddalić wniosek [...] (dalej: "wnioskodawca", "skarżący") złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podał, że nie posiada znacznych dochodów. Utrzymuje się przede wszystkim z wynagrodzenia za pracę w wysokości [...],- zł brutto. Wcześniej był właścicielem firmy, jednakże Starosta [...] decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. zakazał mu prowadzenia działalności gospodarczej w formie stacji kontroli pojazdów. Obecnie musi obsługiwać zaciągnięte w związku z funkcjonowaniem stacji kontroli pojazdów kredyty i umowy leasingowe. Pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną we wspólności majątkowej małżeńskiej. Małżonka nie osiąga żadnych przychodów. Skarżący posiada nieruchomość rolną o pow. [...] ha. oraz budynki w których nie prowadzi już działalności gospodarczej, z uwagi na wymienioną wyżej decyzję. Spłaca zobowiązania w wysokości ok. [...],- zł z przychodów z dzierżawy części budynków, w których kiedyś wykonywał działalność gospodarczą. Mimo korzystnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, którym został uchylona decyzja z dnia [...] lipca 2010 r. , nadal nie może uruchomić obiektu w takiej formie, jak przed datą jej wydania. Z pisma skarżącego z dnia [...] czerwca 2015 r. wynika, że posiada rachunek bankowy w "[...]", jednakże rachunek ten jest od dłuższego czasu zajęty ze względu na prowadzone przeciwko wnioskodawcy postępowanie egzekucyjne, nie wykazuje żadnych obrotów i wobec tego nie otrzymuje wyciągów bankowych. Posiada następujące pojazdy mechaniczne: samochód "[...]"[...], rok prod. [...], wartość rynkowa [...],- zł, samochód "[...]"[...], rok prod. [...], wartość rynkowa [...],- zł, samochód "[...]"[...], rok prod. [...], wartość rynkowa [...],- zł, ciągnik "[...]", naczepa cysterna "[...]"[...], rok prod. [...], wartość rynkowa [...],- zł. Koszt średniomiesięcznych wydatków związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego wynosi około [...],- zł, przy czym gaz, prąd [...],- zł, woda, kanalizacja [...],- zł, koszty związane z ogrzewaniem mieszkania [...],- zł, telefon [...],- zł, ubezpieczenie na życie [...],- zł, ubezpieczenie mieszkania [...],- zł, pozostałe wydatki związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego [...],- zł. Żona nie pracuje i nie uzyskuje żadnych przychodów. Na dzień [...] maja 2015 r. miał zatrudnionych dwóch pracowników, przy czym jedna osoba od dłuższego czasu przebywa na urlopie wychowawczym. Wobec skarżącego zostały dotychczas zastosowane następujące środki egzekucyjne: zajęcie wierzytelności, blokada rachunków bankowych, wpisy hipotek. Do powyższego pisma z dnia [...] czerwca 2015 r. skarżący załączył ewidencję środków trwałych na rok 2015, kserokopie deklaracji VAT-7 za miesiące od grudnia 2014 r. do maja 2015 r., odpis z książki przychodów i rozchodów – sumy 2015 r., odpisy zeznań rocznych podatkowych za 2013 i 2014 r. oraz kserokopie: - zawiadomienia Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] o zajęciu wierzytelności z tytułu zwrotu w podatku dochodowym oraz nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku VAT na wniosek [...], - zawiadomienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. skierowanego do [...] o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną u dłużnika zajętej wierzytelności innego niż pracodawca, organ rentowy lub bank, - zawiadomienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...] marca 2014 r. o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną u dłużnika zajętej wierzytelności innego niż pracodawca, organ rentowy lub bank skierowanego do Urzędu Miejskiego w [...], - zawiadomienia Zastępcy Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] z dnia [...] września 2013 r. o wszczęciu egzekucji na wniosek [...] Skarżący poinformował, że [...] wynajmuje od niego część pomieszczeń, które w przeszłości służyły mu do prowadzenia działalności gospodarczej. Z tytułu wynajmu tych pomieszczeń uzyskuje przychód w wysokości [...] zł brutto miesięcznie. Obecnie mieszka w domu, który należał do jego matki i prowadzi działalność rolniczą w zakresie uprawy zbóż, przy czym na [...] ha uprawia pszenżyto, na [...] ha pszenicę. W 2014 r. poniósł koszty prowadzenia działalności rolniczej w wysokości [...],- zł, przy czym zasiew [...],- zł, zbiory [...],- zł, uprawa [...],- zł, środki ochrony roślin [...],- zł, ubezpieczenie [...],- zł, podatki rolny i od nieruchomości [...],- zł. W 2015 r. poniósł natomiast koszty w wysokości [...],- zł, przy czym: zasiew [...],- zł, uprawa [...],- zł, środki ochrony roślin [...],- zł, ubezpieczenie [...],- zł, podatki rolny i od nieruchomości [...],- zł. Postanowieniem z dnia 29 czerwca 2015 r. referendarz sądowy oddalił wniosek z uzasadnieniem, że na podstawie złożonych przez skarżącego oświadczeń i dokumentów nie wykazał przesłanek do zwolnienia go od kosztów sądowych. Skarżący złożył sprzeciw podnosząc, że jego obecna sytuacja finansowa znacznie odbiega od przedstawionej w postanowieniu referendarza. Podniósł, że nie ma możliwości sądowego dochodzenia praw w sytuacji, w której nie stać go na opłacenie kosztów sądowych. Ponadto wskazał, że jego sytuacja finansowa uległa znacznemu pogorszeniu z powodu wypadku, a obecnie przebywa na rencie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w zważył, co następuje: Wniosek nie mógł być uwzględniony . W świetle art. 245 § 1 i § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a, prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli w zakresie częściowym, może być przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy ma służyć najuboższym, a więc osobom, dla których konieczność poniesienia kosztów postępowania oznaczałaby faktyczne ograniczenie lub pozbawienie dostępu do sądu. Rozstrzygnięcie wniosku zależy więc od tego, co zostało udowodnione przez stronę. Sąd, dokonując oceny przedłożonych przez skarżącego dokumentów i oświadczeń, doszedł do przekonania, że skarżący nie wykazał przesłanek do zwolnienia go od kosztów sądowych. Skarżący posiada liczne źródła dochodu. Prowadzi działalność gospodarczą w zakresie najmu pomieszczeń (osiąga dochód w wysokości [...] zł brutto), prowadzi gospodarstwo rolne , ponadto jest zatrudniony na umowę o pracę (osiąga dochód w wysokości [...] zł brutto), a także otrzymuje świadczenie rentowe. Ponadto wnioskodawca posiada liczny majątek ruchomy w postaci maszyn rolniczych i samochodów, a także posiada nieruchomość rolną o łącznej pow. [...] ha. Wprawdzie z oświadczeń skarżącego wynika, że w 2014 r. jego gospodarstwo rolne było deficytowe, to pomimo wezwania nie wyjaśnił jednak, czy otrzymuje dopłaty unijne , a jeżeli tak , to w jakiej wysokości. Z podatkowej księgi przychodów i rozchodów wynika, że w 2013 r. uzyskał przychód w wysokości [...] zł, poniósł koszty uzyskania przychodów w wysokości [...] zł i poniósł stratę w wysokości [...] zł, w 2014 r. przychód z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej wyniósł [...] zł, koszty uzyskania przychodów [...] zł i strata [...] zł. Ponadto z zeznań rocznych podatkowych wynika, że z tytułu wynagrodzenia za pracę dochód skarżącego w 2013 r. wyniósł [...] zł, z innych źródeł [...] zł, w 2014 r. dochód skarżącego z tytułu wynagrodzenia za pracę wyniósł [...] zł, z tytułu emerytury - renty oraz innych krajowych świadczeń [...] zł, z innych źródeł [...] zł. Z kolei z okazanych deklaracji VAT-7 wynika, że z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w okresie od [...] stycznia do [...] maja 2015 r. przychód skarżącego wyniósł [...] zł, koszty uzyskania przychodów [...] zł i strata [...] zł. Jednak strata w prowadzonej działalności gospodarczej jest wynikiem bilansowym kosztów nad przychodami, co prowadzi do braku dochodu, jako podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym. Strata nie uzasadnia więc potrzeby kredytowania należnych opłat sądowych, związanych z wniesioną przez skarżącego skargą. Sądowi z urzędu wiadomym jest, że skarżący we wnioskach o przyznanie prawa pomocy złożonych w innych sprawach wykazywał, że: 1) posiada liczne nieruchomości. Z postanowienia WSA w Poznaniu z dnia 16 czerwca 2015 r., sygn. akt I SA/Po 470/15, publ. orzeczenia nsa.gov.pl, wynika, że skarżący posiada nieruchomości: - w [...]: grunt o pow. [...] m2, budynki o pow. [...] m2, budynki stacji paliw - nieruchomość nieużywana, pozostałe budynki dzierżawione przez [...], - nieruchomość rolną o pow. [...] ha pod uprawę roślinną oraz las o pow. [...] ha, - nieruchomość w [...] przy ul. [...] nie jest jego własnością, należała do nieżyjącej już matki skarżącego, wnioskodawca w niej zamieszkuje. 2) Obciążony jest licznymi kredytami. Z postanowienia WSA w Poznaniu z dnia 26 czerwca 2015 r., sygn. akt I SA/Po 938/14, publ. orzeczenia nsa.gov.pl, wynika, że skarżący ma zaciągnięte następujące kredyty: - kredyt obrotowy w "[...]" S.A. - wysokość kapitału do spłaty [...] zł, - pożyczka w "[...]" S.A. - wysokość kapitału do spłaty na [...] r. [...] zł, obciążenie miesięczne [...] zł, - kredyt obrotowy nieodnawialny w "[...]" - wysokość kapitału do spłaty na [...] r. [...] zł, spłata kredytu - wymagalny na [...] r. Odnośnie [...] wiadomo od skarżącego , że jest pracownikiem i prokurentem tej spółki, w której [...] % udziałów należy do jego syna (por. postanowienia WSA w Poznaniu z dnia 5 marca 2015 r. sygn. akt I SA/Po 780/13; z dnia 18 marca 2015 r., sygn. akt I SA/Po 545/14 publ. orzeczenia.nsa.gov.pl). Spółka ta prowadzi działalność gospodarczą w części budynków, w których w przeszłości wykonywał działalność gospodarczą. Z tego tytułu wnioskodawca uzyskuje przychód w wysokości [...] zł brutto miesięcznie. Utworzenie [...] (porównując przychody za 2010 r. z przychodami za 2009 r.), zbiega się z umniejszeniem przychodów osobistych skarżącego osiąganych z pozarolniczej działalności gospodarczej o [...] zł (por. postanowienie dotyczące prawa pomocy wydane w sprawie prowadzonej pod sygn. akt III SA/Po 33/11 publ. orzeczenia.nsa.gov.pl). Wskazanych powyżej rozbieżności skarżący nie wyjaśnił na etapie sprzeciwu, pomimo, że w kwestionowanym przez niego postanowieniu referendarza sądowego zostały one szczegółowo wykazane. Okoliczność ta, w opinii sądu, wysoce uprawdopodabnia, że złożone przez skarżącego oświadczenia są nierzetelne i niepełne. Sąd stwierdza, że sytuacja rodzinna i majątkowa skarżącego nie uzasadnia stanowiska, że uiszczenie przez niego kosztów sądowych w niniejszej sprawie spowoduje zachwianie sytuacji materialnej i bytowej skarżącego w taki sposób, że nie będzie on w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Skarżący, zdaniem sądu, nie wykazał bowiem, że nie jest w stanie ponieść stosownych kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego, co zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. uzasadniałoby przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym, według art. 245 § 3 p.p.s.a., m. in. zwolnienie od kosztów sądowych. W opinii sądu wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych opiera się na subiektywnej oceny sytuacji materialnej przez skarżącego. Możliwości finansowe skarżącego pozwalają na poniesienie kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla skarżącego. Dlatego sąd na podstawie art. 254 § 1 i art. 260 oraz art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 16 § 2 p.p.s.a., orzekł , jak w sentencji postanowienia.