I SA/Po 629/13
PostanowienieWSA w Poznaniu2013-08-02
Skład orzekający: Violetta Mielcarek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, samotnie wychowująca chore dziecko i uzyskująca niskie dochody, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i syna, co uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Jej sytuacja materialna, obejmująca samotne wychowywanie chorego dziecka i niskie dochody, przemawia za zastosowaniem przepisów dotyczących prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej odmawiające zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Jednocześnie wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując na samotne wychowywanie chorego syna, brak alimentów od ojca dziecka, niskie dochody z pracy oraz brak majątku. Sąd wezwał do uzupełnienia wniosku na urzędowym formularzu, który został złożony. Skarżąca przedstawiła szczegółowe dane dotyczące swojej sytuacji materialnej i rodzinnej.Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącą od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 2 sierpnia 2013r. na posiedzeniu niejawnym wniosku MK o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 29 kwietnia 2013r., Nr EA-1/724-0134/13/MNW w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego postanawia: zwolnić skarżącą od kosztów sądowych.
Skarżąca MK pismem z dnia [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Równocześnie wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych.
Na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia [...] pismem z dnia [...] wezwano Skarżącą do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy przez złożenie oświadczenia na urzędowym formularzu.
Skarżąca złożyła sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, co wynika z treści skargi [por. karta nr [...] akt sądowych]. Z uzasadnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że Skarżąca jest matką samotnie wychowującą dziecko, które choruje. Wnioskodawczyni nie otrzymuje alimentów ani żadnej innej pomocy od ojca dziecka. Z wynagrodzenia za pracę musi utrzymać siebie i syna, a także mieć środki na jego leczenie. Skarżąca wskazała, że nie posiada żadnego majątku, ani żadnych oszczędności. Podała, że pieniądze z nadpłaty zawsze przeznaczała na turnus rehabilitacyjny dla dziecka, w tym roku syn nie będzie mógł wziąć udziału w takim turnusie, co spowoduje nawrót choroby. Skarżąca oświadczyła, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z 10-letnim synem. Nie posiada domu, mieszkania, nieruchomości rolnej, innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Z tytułu wynagrodzenia za prace uzyskuje dochód miesięczny brutto w kwocie 2.300,- zł. Z akt sprawy o sygn. I SA/Po 156/13 wynika, że Skarżąca mieszka u rodziców, wspólnie ponoszą opłaty za energię elektryczną, wodę i kanalizację, wywóz śmieci, podatek od nieruchomości.
W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje :
1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;
2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji Skarżącej wynika, iż zasadnym jest zwolnienie jej od kosztów sądowych, gdyż wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wnioskodawczyni pracuje, z tytułu umowy o pracę otrzymuje wynagrodzenie w wysokości 2.300,- zł brutto. Skarżąca samotnie wychowuje 10-letniego syna i ponosi koszty jego rehabilitacji i leczenia. Skarżąca mieszka w domu rodziców. Wnioskodawczyni wykazała zatem, że nie posiada środków pieniężnych na poniesienie kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie. Nie posiada również żadnego majątku, który mógłby stanowić źródło finansowania kosztów sądowych.
Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło