I SA/Po 63/17

PostanowienieWSA w Poznaniu2017-12-18

Skład orzekający: Katarzyna Wolna-Kubicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zasadne jest obniżenie wynagrodzenia radcy prawnego ustanowionego z urzędu na podstawie art. 250 § 2 p.p.s.a. w sytuacji, gdy pełnomocnik nie wniósł nowych argumentów ani nie sporządził żadnych pism procesowych poza wnioskiem o uzasadnienie wyroku, a jedynie zapoznał się z aktami sprawy i był obecny na rozprawie?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że obniżenie wynagrodzenia radcy prawnego ustanowionego z urzędu na podstawie art. 250 § 2 p.p.s.a. jest zasadne, gdy czynności podjęte przez pełnomocnika (zapoznanie się z aktami, obecność na rozprawie) nie przyczyniły się do wyjaśnienia okoliczności sprawy ani nie wpłynęły na jej rozstrzygnięcie, a pełnomocnik nie wniósł nowych argumentów ani nie sporządził żadnych pism procesowych poza wnioskiem o uzasadnienie wyroku. W takiej sytuacji pomoc prawna została udzielona w niepełnym zakresie.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła sprzeciwu pełnomocnika skarżącego od postanowienia referendarza sądowego o przyznaniu mu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Pełnomocnik zarzucił naruszenie art. 250 § 2 p.p.s.a. poprzez niezasadne obniżenie jego wynagrodzenia, wskazując na obszerność akt sprawy i samodzielnie sporządzoną przez skarżącego skargę. Sąd pierwszej instancji utrzymał w mocy postanowienie referendarza, uznając obniżenie wynagrodzenia za zasadne.
Rozstrzygnięcie
Utrzymano w mocy zaskarżone postanowienie referendarza sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

I SA/ Po 63/17 POSTANOWIENIE Dnia 18 grudnia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Wolna-Kubicka po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z dnia 16 listopada 2017 r. o przyznaniu radcy prawnemu [...] kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] 2016 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do lipca 2009 r. postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. I SA/Po 63/17 Uzasadnienie Postanowieniem z dnia [...] 2017 r referendarz sądowy przyznał od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - radcy prawnemu [...] tytułem zwrotu nieopłaconej pomocy prawnej przyznanej z urzędu kwotę [...] zł ([...] zł 00/100) + [...],- zł ([...] zł 00/100) tytułem podatku VAT za udział w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji. Referendarz biorąc pod uwagę nakład pracy pełnomocnika, który polegał na przeanalizowaniu akt sprawy oraz obecności na rozprawie w dniu 6 października 2017 r. uznał za zasadne zastosowanie art. 250 § 2 p.p.s.a. i obniżenie należnego wynagrodzenia ustalonego w oparciu o rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2017 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu o 50 % do kwoty [...] zł, powiększonego na podstawie § 4 ust. 3 rozporządzenia o kwotę podatku od towarów i usług, liczoną według stawki 23 %, tj. o [...] zł. Pismem z dnia 7 grudnia 2017 r. pełnomocnik skarżącego Przemysław Dziubak wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia, w którym zarzucił zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie przepisów prawa procesowego tj art. 250 § 2 p.p.s.a. polegające na jego niezasadnym zastosowaniu, a w konsekwencji zasądzeniu wyznaczonemu z urzędu pełnomocnikowi skarżącego jednie połowy wynagrodzenia obliczonego na podstawie § 21 ust. 1 pkt 1 lit.a) w zw. z § 8 pkt. 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu , w sytuacji, gdy brak było podstaw do obniżenia należnego wynagrodzenia. Z uwagi na powyższe wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia przez przyznanie na swoją rzecz tytułem nieopłaconej pomocy prawnej kwotę [...] zł powiększonej o należny podatek VAT w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu wskazał, że w niniejszej sprawie pełnomocnik z urzędu został ustanowiony już po tym jak skarżący złożył samodzielnie sporządzoną bardzo obszerną, szczegółową skargę, zawierającą wyczerpujące uzasadnienie obejmujące rozważania prawne oraz odniesienie się do stanu faktycznego sprawy. Z tego powodu pełnomocnik nie uznawał za zasadne wnoszenie dalszych pism procesowych w sprawie. Ponadto pełnomocnik wskazał, że akta sprawy są bardzo obszerne i liczą wiele tomów. Pełnomocnik zapoznawał się z aktami przez dwa dni w czytelni sądu, a nadto sfotografował liczne karty i zapoznał się z nimi poza budynkiem sądu. Poza wskazanymi przez referendarza czynnościami pełnomocnik kontaktował się ze skarżącym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 250 § 1 p.p.s.a wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Zgodnie zaś z § 2 wspomnianego artykułu w uzasadnionych przypadkach, sąd może obniżyć wynagrodzenie, o którym mowa w § 1. Rozpoznając wniosek o przyznanie wynagrodzenia wyznaczonemu z urzędu pełnomocnikowi za zastępstwo prawne wykonywane na zasadzie prawa pomocy Sąd ocenia czy pomoc prawna została stronie rzeczywiście udzielona. Dokonując powyższego Sąd winien zbadać, czy czynności podjęte przez pełnomocnika były wystarczające do ochrony interesów strony i w jakim stopniu pomocne przy rozstrzyganiu sprawy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 września 2016 r. sygn. akt II OZ 971/16). W przedmiotowej sprawie zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu określa rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1715). Zgodnie z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia opłaty wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi: w pierwszej instancji: w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna - opłatę obliczoną na podstawie § 8. Przepis § 8 pkt 7) rozporządzenia stanowi, że opłaty wynoszą przy wartości przedmiotu sprawy: powyżej [...] zł do [...] zł – [...] zł. Na podstawie § 4 ust. 1 rozporządzenia opłatę ustala się w wysokości określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. W niniejszej sprawie skarga została sporządzona osobiście przez skarżącego [...] i dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w [...] określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do lipca 2009r r. W wyniku ustanowienia skarżącemu radcy prawnego Okręgowa Izba Radców Prawnych wyznaczyła pełnomocnikiem z urzędu radcę prawnego [...] . W ramach swoich czynności pełnomocnik dwukrotnie przeglądał akta sprawy i wykonał ich fotokopie. W dniu 6 października 2017 na rozprawie pełnomocnik substytucyjny radcy prawnego [...] adwokat [...] podtrzymał stanowisko skarżącego zawarte w skardze. Pełnomocnik skarżącego nie podniósł żadnych nowych zarzutów ani nie podał nowych argumentów w sprawie. Pełnomocnik nie sporządził również żadnego pisma procesowego (poza wnioskiem o uzasadnienie wyroku). W ocenie Sądu rację należy przyznać referendarzowi sądowemu, że w niniejszej sprawie winien mieć zastosowanie art. 250 § 2 p.p.s.a., który uprawnia do obniżenia wynagrodzenia pełnomocnika wyznaczonego z urzędu. Sąd zauważa, że w postępowaniu pierwszoinstancyjnym zakończonym wyrokiem tut. Sądu ustanowiony pełnomocnik nie wskazał okoliczności mogących rzutować na rozstrzygnięcie, nie podniósł żadnej argumentacji mogącej przemawiać za uwzględnieniem skargi, ani też w jakikolwiek inny sposób nie zajął w niniejszej sprawie stanowiska. Nie był nawet obecny podczas ogłoszenia wyroku. Z kolei zapoznanie się z aktami sprawy, choć niewątpliwie stanowi niezbędną czynność warunkującą skuteczne reprezentowanie strony, to jednak samo w sobie nie przyczyniło się do wyjaśnienia okoliczności sprawy oraz nie wywarło jakiegokolwiek wpływu na jej rozstrzygnięcie. Wobec powyższego w ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie pomoc prawna została udzielona przez pełnomocnika w niepełnym zakresie. W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że referendarz sądowy zasadnie obniżył wynagrodzenie pełnomocnika w zaskarżonym postanowieniu, zwłaszcza, że stawka minimalna opłaty za czynności radców prawnych w niniejszej sprawie wynosi [...] zł. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 260 w zw. z 250 § 1 i 2 p.p.s.a. postanowiono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło