I SA/Po 63/18
WyrokWSA w Poznaniu2018-04-19
Skład orzekający: Monika Świerczak, Izabela Kucznerowicz, Waldemar Inerowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy doręczenie zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego jest warunkiem koniecznym do skutecznego wszczęcia egzekucji administracyjnej, nawet jeśli wcześniej doręczono dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienie o zajęciu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że doręczenie zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego jest konieczne dla skutecznego wszczęcia egzekucji administracyjnej. Jednakże, zgodnie z art. 26 § 5 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, doręczenie dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeśli nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego, również skutkuje wszczęciem egzekucji. W analizowanej sprawie, czynności zajęcia rachunków bankowych dokonano przed doręczeniem tytułów wykonawczych, co oznaczało skuteczne wszczęcie postępowania egzekucyjnego.Stan faktyczny
Naczelnik Urzędu Skarbowego wszczął postępowanie egzekucyjne w sprawie zaległości w podatku od towarów i usług. Zobowiązany wniósł zarzuty dotyczące m.in. braku doręczenia upomnienia, niedopuszczalności egzekucji, błędu co do osoby oraz wadliwości doręczenia tytułów wykonawczych. Organy obu instancji uznały zarzuty za niezasadne. Zobowiązany złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, podtrzymując swoje argumenty. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Świerczak Sędziowie Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz Sędzia WSA Waldemar Inerowicz (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi [...] na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie oddalenia zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej. oddala skargę
Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. na podstawie własnych tytułów wykonawczych z dnia [...] lutego 2017 r., o nr [...] do [...], obejmujących zaległości w podatku od towarów i usług w łącznej kwocie należności głównej [...] zł wszczął egzekucję skierowaną do majątku S. F. (dalej jako: "zobowiązany", "strona" lub "skarżący").
P. z dnia 24 i [...] lutego 2017 r., [...] marca 2017 r. i [...] kwietnia 2017 r. zobowiązany wniósł o zbadanie dopuszczalności egzekucji, o umorzenie postępowania egzekucyjnego. W pismach tych zawarł także zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne, a jako ich podstawę wskazał art. 33 § 1 pkt 1, 4, 6 i 7 ustawy z dnia [...] czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1201 ze zm. - w skrócie: "u.p.e.a."), tj. zarzut nieistnienia obowiązku, błędu co do osoby, niedopuszczalności egzekucji i braku uprzedniego doręczenia upomnienia.
Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. postanowieniami z dnia [...] maja 2017 r., nr [...] i nr [...], oddalił powyższe zarzuty. W wyniku uwzględnienia zażaleń zobowiązanego, Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniami z dnia [...] lipca 2017 r., nr [...] i nr [...], uchylił zaskarżone postanowienia i przekazał sprawę organowi I instancji, wskazując, że przy ponownym rozpoznaniu należy uwzględnić konieczność rozpoznania wszystkich zarzutów złożonych przez stronę w różnych pismach oraz wydania jednego rozstrzygnięcia, zawierającego wyczerpujące ustosunkowanie się do wszystkich podniesionych przez stronę zarzutów.
Kierując się powyższymi wytycznymi, Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. ponownie rozpoznał sprawę i postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2017 r., nr [...], oddalił wniesione przez zobowiązanego zarzuty, uznając je za niezasadne.
W zażaleniu z dnia [...] września 2017 r. zobowiązany wniósł o zmianę powyższego postanowienia i uchylenie tytułów wykonawczych oraz o umorzenie postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu ponownie zarzucił wadliwość doręczenia tytułów wykonawczych (w jednej kopercie), wcześniejsze zajęcie rachunków bankowych mimo braku doręczenia zobowiązanemu zawiadomienia o egzekucji oraz samego odpisu tytułu wykonawczego, a także rozpoznanie przez organ egzekucyjny zarzutów formułowanych osobnymi pismami bez wydania postanowienia o połączeniu spraw do wspólnego rozpoznania.
Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] listopada 2017 r., nr [...], utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy w pełni podzielił ustalenia i rozważania Naczelnika Urzędu Skarbowego w S.. Odnosząc się do zarzutu z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. wskazano, że na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] lutego 2017 r., o nr [...] do [...], organ egzekucyjny dochodzi od zobowiązanego obowiązków, które: wynikają z mocy prawa i istnieją (zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług); nie wygasły z powodu wykonania (okoliczność faktyczna) lub z innych przyczyn wynikających wprost z przepisów prawa (przedawnienie) lub czynności prawnych (uchylenie lub stwierdzenie nieważności decyzji o nałożeniu obowiązku); w stosunku do których nie została wydana decyzja odraczająca termin ich wykonania, czy rozkładająca na raty ich spłatę. Uznając za chybiony zarzut z art. 33 § 1 pkt 4 u.p.e.a., stwierdzono, że ww. tytuły wykonawcze prawidłowo wskazują osobę (Stanisława Figlerowicza), wobec której ma być prowadzona egzekucja. W zakresie zarzutu z art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a. wskazano, że weryfikacja dopuszczalności prowadzenia egzekucji nie wykazała uchybień w tym zakresie, w szczególności organ egzekucyjny uczynił zadość dyspozycji art. 29 § 1 u.p.e.a. Odnośnie zarzutu z art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a. podniesiono, że w tytułach wykonawczych podano podstawę prawną braku obowiązku doręczenia upomnienia, tj. § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia [...] października 2014 r. w sprawie określenia należności pieniężnych, których egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 131 - w skrócie: "rozporządzenie MF z 2014 r.").
Ponadto organ II instancji wskazał, że dopuszczalność prowadzenia przez organ egzekucyjny jednego postępowania na podstawie wielu tytułów wykonawczych wynika z całokształtu uregulowań zawartych w u.p.e.a. Czynności i rozstrzygnięcia, kształtujące sytuację zobowiązanego w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym podejmowane są przez organ egzekucyjny łącznie w odniesieniu do tytułów wykonawczych, w zakresie których zachodzi tożsamość stanu faktycznego i prawnego. W rozpoznawanej sprawie fakt formułowania przez stronę zarzutów w odrębnych pismach nie pozbawia organu egzekucyjnego możliwości łącznego ich rozpoznania.
Organ odwoławczy podkreślił także, że żaden obecnie obowiązujący przepis prawa nie obliguje organu egzekucyjnego do doręczania każdego egzemplarza odpisu tytułu wykonawczego w odrębnej kopercie. W tym kontekście zaznaczono, że doręczone zobowiązanemu odpisy tytułów wykonawczych zostały umieszczone w jednej kopercie z uwagi na jednocześnie prowadzone postępowania egzekucyjne na podstawie tych tytułów wykonawczych. Zatem wysłanie do zobowiązanego w jednej kopercie zarówno odpisów tytułów wykonawczych, jak i zawiadomień o zajęciach w jednej kopercie, nie budzi żadnych zastrzeżeń, zwłaszcza, że do przesyłki dołączone zostało zwrotne potwierdzenie odbioru, które zostało prawidłowo i wyczerpująco opisane.
Odnosząc się natomiast do zarzutu wcześniejszego zajęcia rachunków bankowych mimo braku doręczenia zawiadomień o zajęciu oraz tytułów wykonawczych, wskazano, że w myśl art. 26 § 5 pkt 2 u.p.e.a. za datę wszczęcia egzekucji uznaje także doręczenie dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego. Dotyczy to sytuacji, gdy data doręczenia zawiadomienia jest wcześniejsza (lub ta sama) niż data doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Przepis ten w istocie rozstrzyga, którą z dat należy uznać za datę wszczęcia egzekucji.
Konsekwencją braku uznania za zasadne zgłoszonych zarzutów była odmowa umorzenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego.
W skardze z dnia [...] grudnia 2017 r. złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. S. Figlerowicz, reprezentowany przez adwokata, wniósł o uchylenie powyższego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej, a także o zasądzenie kosztów postępowania.
Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił, że zostało ono wydane z naruszeniem oceny materiału dowodowego na skutek nieuwzględnienia, że:
1) nie doręczono upomnienia przed wszczęciem egzekucji;
2) skarżący dowiedział się o wszczęciu egzekucji dopiero z momentem zajęcia rachunków bankowych, zamiast z faktu doręczenia mu odpisu tytułu wykonawczego;
3) odpis tytułu wykonawczego został doręczony już po tym, jak zajęto rachunki bankowe (wszczęto egzekucję);
4) wydano kilka tytułów wykonawczych, a mimo to nie doręczono każdego z nich z osobna, jedynie pewną liczbę włożono do jednej koperty;
5) doręczono odpis tytułu wykonawczego dorosłemu domownikowi, choć wymagane jest doręczenie bezpośrednio skarżącemu.
W uzasadnieniu skargi skarżący powielił argumentację uprzednio podniesioną w zażaleniu na postanowienie organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W toku sądowej kontroli zaskarżonego postanowienia, przeprowadzonej na podstawie kryterium zgodności z prawem, w kontekście zarzutów sformułowanych w skardze, kluczową i najistotniejszą sporną kwestią w niniejszej sprawie, jest ocena zasadności stanowiska organu egzekucyjnego w kwestii uznania za nieuzasadnione zarzutów dotyczących postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec skarżącego.
Na wstępie należy zaznaczyć, że procedura ustanowiona w ustawie z dnia [...] czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, co do zasady nie służy ustaleniu bądź określeniu obowiązków zobowiązanego, a przymusowemu wykonaniu tych obowiązków w drodze egzekucji. Postępowanie egzekucyjne jest szczególnym typem postępowania administracyjnego, mającego własne instytucje procesowe i środki zaskarżenia. Zgodnie z art. 18 u.p.e.a. w postępowaniu egzekucyjnym przepisy K.p.a. mają odpowiednie zastosowanie, co oznacza, że zakres ich stosowania uzależniony jest od konkretnej kwestii powstałej w toku postępowania egzekucyjnego i w sytuacji, która nie jest wprost, bądź odmiennie uregulowana w ustawie egzekucyjnej (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 9 maja 2013 r., I SA/Ol 152/13, wyrok ten oraz orzeczenia powołane w dalszej części uzasadnienia dostępne są na stronie internetowej:orzeczenia.nsa.gov.pl). Podkreślić też należy, że w postępowaniu tym, przy pewnej ochronie praw zobowiązanego, dominuje jednak interes wierzyciela.
Podstawowym środkiem ochrony zobowiązanego przed niezasadnym bądź niezgodnym z prawem wszczęciem i prowadzeniem egzekucji są zarzuty, których katalog ma charakter zamknięty i zawarty został w przepisie art. 33 u.p.e.a. Zarzuty zgłaszane są organowi egzekucyjnemu i do tego organu należy ostateczne rozstrzygnięcie o zasadności bądź bezzasadności czy też niedopuszczalności zarzutów. Zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej są sformalizowanym środkiem prawnym, a ich wniesienie wszczyna postępowanie zmierzające do rozpoznania sprawy i wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie zarzutów na postępowanie egzekucyjne. Zarzuty te można składać tylko z przyczyn enumeratywnie wymienionych w art. 33 u.p.e.a. Obowiązuje przy tym siedmiodniowy termin na zgłoszenie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym (art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a.). Zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym są środkiem zaskarżenia, który służy zobowiązanemu w fazie wszczęcia tego postępowania. Oznacza to, że nie można podnosić nowych zarzutów na dalszych etapach postępowania. Postępowanie w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym może toczyć się jedynie w ramach nakreślonych przez zgłaszającego te zarzuty w terminie otwartym na ich wniesienie. Na skutek wniesionych zarzutów uruchamiane jest postępowanie przewidziane w art. 34 u.p.e.a. Obowiązkiem zobowiązanego jest wskazanie podstawy zarzutu, a więc faktu lub prawa mieszczącego się w dyspozycji przepisu art. 33 u.p.e.a. Wskazanie podstawy zarzutu wiąże organ egzekucyjny (wyrok NSA z dnia 16 lutego 2016 r., II FSK 3862/13, i powołane tam orzecznictwo).
Wobec przedstawionej wyżej charakterystyki postępowania egzekucyjnego i odrębnego trybu rozpoznawania zarzutów zobowiązanego, szczególnie podkreślić należy, że w ramach tego postępowania co do zasady nie podlegają rozpoznaniu zarzuty, które winny być podniesione w ramach zwykłej procedury odwoławczej, realizowanej poza postępowaniem egzekucyjnym. Postępowanie wywołane zarzutami w trybie art. 33 tej ustawy nie może bowiem prowadzić do podważenia ostatecznych rozstrzygnięć organów podatkowych, wydanych w toku postępowania podatkowego – jako postępowania rozpoznawczego, a więc poza postępowaniem egzekucyjnym, które ma charakter postępowania wykonawczego, zmierzającego do realizacji tytułu wykonawczego.
Odnosząc się do pierwszego zarzutu dotyczącego nie doręczenia skarżącemu upomnienia przed wszczęciem egzekucji (art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a.), Sąd uznał, że nie jest on zasadny. Przede wszystkim należy wskazać, że co do zasady wierzyciel przed wszczęciem egzekucji powinien wystosować do zobowiązanego upomnienie, w którym wezwie go do wykonania obowiązku. Wynika powyższe z przepisu art. 15 § 1 u.p.e.a., według którego egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Z przepisu tego wyprowadza się zasadę ogólną postępowania egzekucyjnego, zwaną zasadą zagrożenia egzekucją. Celem stosowania tej zasady jest dążenie do dobrowolnego wykonania już istniejącego obowiązku poprzez uświadomienie zobowiązanemu następstw jego niezrealizowania. Zasada zagrożenia egzekucją jest odpowiednikiem zasady przekonywania sformułowanej w art. 11 K.p.a. Przesłanie upomnienia ma na celu przypomnienie zobowiązanemu o ciążącym na nim obowiązku, oraz o rozmiarze zobowiązania, a tym samym umożliwienie mu dobrowolnego wykonania obowiązku bez konieczności uruchomiania postępowania egzekucyjnego. Upomnienie ma uświadomić zobowiązanemu następstwa niewykonania obowiązku, wykazuje bowiem konieczność i nieuchronności realizacji obowiązku, ma służyć także ekonomice postępowania przez umożliwienie uniknięcia wysokich kosztów egzekucji zarówno wierzycielowi, organowi egzekucyjnemu jak i zobowiązanemu (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 29 stycznia 2016 r., I SA/Lu 746/15 i powołane tam piśmiennictwo).
Z treści art. 15 § 1 u.p.e.a. wynika, że ustawodawca przewiduje wyjątki od zasady zagrożenia, dopuszczając, że przepisy szczególne mogą stanowić inaczej. Takie wyjątki przewidziane są w art. 15 § 3a ustawy oraz w przepisach rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 30 października 2014 r. w sprawie określenia należności pieniężnych, których egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia. Rozporządzenie zostało wydane na podstawie upoważnienia ustawowego zawartego w art. 15 § 5 u.p.e.a., według którego minister właściwy do spraw finansów publicznych określi, w drodze rozporządzenia, inne niż określone w § 3a należności pieniężne, których egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia, kierując się celowością doręczenia upomnienia oraz potrzebą zapewnienia efektywności czynności wierzyciela zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych. Według treści wytycznych ustawodawcy dotyczących treści aktu wykonującego ustawę, określenie należności pieniężnych, których egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia, powinno uwzględniać celowość doręczenia upomnienia oraz potrzebą zapewnienia efektywności czynności wierzyciela zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych.
Według § 2 pkt 2 cytowanego Rozporządzenia egzekucja administracyjna może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia między innymi w przypadku, gdy dotyczy należności pieniężnych, których obowiązek uiszczenia powstaje z mocy prawa, a wysokość tych należności została określona w ostatecznym orzeczeniu. Takie sformułowanie przytoczonego przepisu oznacza, że w zakresie którego dotyczy omawiany przepis Rozporządzenia egzekucja administracyjna może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia jeżeli spełnione są trzy warunki. Po pierwsze, egzekucja musi dotyczyć należności pieniężnych, których obowiązek uiszczenia powstaje z mocy prawa; po drugie musi być wydane ostateczne orzeczenie (decyzja) dotycząca tych należności; a po trzecie – w tym ostatecznym orzeczeniu musi być określona wysokość tych należności. Obecnie zatem brak obowiązku uprzedniego doręczenia upomnienia dotyczy tych należności pieniężnych, których wysokość została określona w orzeczeniu deklaratoryjnym. Egzekucja orzeczeń konstytuujących zobowiązanie pieniężne powinna być poprzedzona doręczeniem upomnienia.
Bezsporną w sprawie okolicznością jest, że podstawę wystawienia tytułów wykonawczych w rozpoznawanej sprawie stanowiły: decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...] stycznia 2017 r. (nr [...]), utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w P., z dnia [...] kwietnia 2016 r. (nr [...]).
Z powyższego wynika, że wierzyciel nie miał obowiązku poprzedzenia egzekucji administracyjnej przesłaniem skarżącemu upomnienia, wskazując w poz. E pkt 9 tytułów wykonawczych stosowną podstawę prawną (§ 2 pkt 2 powołanego Rozporządzenia).
W ocenie Sądu za bezzasadne uznać należy kolejne zarzuty, w których skarżący stwierdza, że dowiedział się o wszczęciu egzekucji dopiero z momentem zajęcia rachunków bankowych, zamiast z faktu doręczenia mu odpisu tytułu wykonawczego, a odpis tytułu wykonawczego został doręczony już po tym, jak zajęto rachunki bankowe (zarzuty z punktów 2 i 3 petitum skargi).
Ustosunkowując się do tych zarzutów Sąd zwrócił uwagę, że czynności egzekucyjne mogą być podejmowane skutecznie w ramach egzekucji, a tę wszczyna się stosownie do art. 26 § 1 u.p.e.a. w ten sposób, że organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. Jeżeli wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym, przystępuje z urzędu do egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego przez siebie wystawionego (§ 4). Wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą: doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego lub doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego (§ 5). Z kolei egzekucja następuje w ramach postępowania egzekucyjnego.
Podkreślić ponadto należy, że kwestia prawidłowości doręczenia tytułu wykonawczego podlega badaniu na każdym etapie postępowania egzekucyjnego i powinna być brana pod uwagę z urzędu. Stwierdzenie przez organ braku doręczenia tytułu wykonawczego musi prowadzić do umorzenia postępowania egzekucyjnego w każdym jego stadium – i to niezależnie czy nastąpi to w wyniku uwzględnienia zarzutów (art. 33 u.p.e.a.), czy w wyniku analizy podstaw umorzenia postępowania egzekucyjnego (art. 59 u.p.e.a.). W jednym i w drugim przypadku kwalifikacja prawna takiego stanu rzeczy jest ta sama – niedopuszczalność egzekucji administracyjnej. Brak doręczenia tytułu wykonawczego oznacza, że egzekucja nie została wszczęta, czego następstwem jest z kolei brak podstaw prawnych do podejmowania jakichkolwiek działań, które mogą być podejmowane wyłącznie w toku postępowania egzekucyjnego.
Sąd zauważa, że wprawdzie art. 26 § 5 pkt 2 u.p.e.a. za datę wszczęcia egzekucji uznaje także doręczenie dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, ale dotyczy to sytuacji, gdy data doręczenia zawiadomienia jest wcześniejsza niż data doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Przepis ten w istocie rozstrzyga, którą z dat należy uznać za datę wszczęcia egzekucji. Nie ulega natomiast wątpliwości, że doręczenie odpisu tytułu wykonawczego zobowiązanemu jest konieczne dla skuteczności wszczęcia egzekucji. Wszczęcie egzekucji w dacie doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu jest skuteczne, jeżeli poprzedza doręczenie zobowiązanemu (podatnikowi) odpisu tytułu wykonawczego. Innymi słowy, wszczęcie egzekucji zawsze wymaga doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Omawiany przepis różnicuje jedynie datę wszczęcia egzekucji w zależności od tego, czy wcześniej doręczono zawiadomienie o zajęciu, czy też odpis tytułu wykonawczego. P. to przyjąć, że o ile doręczono zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego – dokonane wcześniej zajęcie wierzytelności (prawa majątkowego) uczynione zostało w ramach egzekucji administracyjnej. W orzecznictwie sądów administracyjnych zwraca się także uwagę, że doręczenie dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu nie oznacza, że organ egzekucyjny jest zwolniony z doręczenia odpisu tytułu wykonawczego zobowiązanemu. Podkreśla się także, że art. 26 § 5 stwarza alternatywę rozłączną i oznacza, że spełnienie jednego tylko warunku prowadzi do wszczęcia postępowania egzekucyjnego (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 27 kwietnia 2017 r., I SA/Po 1450/16 oraz powołane tam piśmiennictwo i judykatura; wyrok NSA z dnia 16 stycznia 2013 r., II FSK 1043/11).
Jak wynika z akt sprawy przed doręczeniem skarżącemu tytułów wykonawczych dokonano czynności zajęcia rachunków bankowych, a zatem doszło do skutecznego wszczęcia postępowania egzekucyjnego w dacie doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego (art. 26 § 5 pkt 2 u.p.e.a). Stanowisko organu odwoławczego i przedstawiona w zaskarżonej decyzji argumentacja są zasadne, a przeciwny pogląd skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie.
Za chybione uznać należy zarzuty dotyczące sposobu doręczenia skarżącemu odpisów tytułów wykonawczych. Bezsporne w sprawie jest, że skarżący osobiście odebrał w dniu 13 marca 2017 r. przesyłkę zawierającą tytuły wykonawcze i zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego. Wynika to wprost z treści zwrotnego potwierdzenia odbioru (Tom I, k.28 akt admin.). Adnotacja na zwrotnym potwierdzeniu odbioru nie budzi wątpliwości co do jej zawartości, podano bowiem numery tytułów wykonawczych oraz numery zawiadomień o dokonaniu zajęć. Zauważyć należy, że skarżący nie wskazał, który z tytułów wykonawczych doręczono bezpośrednio dorosłemu domownikowi (żonie skarżącego), a nie skarżącemu. Ze znajdujących się w aktach sprawy kopii potwierdzeń odbioru wynika, że dorosły domownik odebrał postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego (Tom I, k. 30 i 31 akt admin.) oraz postanowienie o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego (Tom I, k. 32 i 33), a zatem orzeczenia wydane już w toku egzekucji. Stanowiska skarżącego nie może skutecznie wspierać powołane orzecznictwo, albowiem judykaty te dotyczą oceny skuteczności wszczęcia postepowania egzekucyjnego w przypadku doręczenia tytułu wykonawczego bezpośrednio pełnomocnikowi, ustanowionemu wcześniej w postępowaniu administracyjnym (podatkowym). W takiej sytuacji w pierwszej kolejności doręczyć należy tytuł wykonawczy bezpośrednio zobowiązanemu, a dopiero po skutecznym wszczęciu postępowania egzekucyjnego może on ustanowić pełnomocnika w tym postępowaniu. Stany faktyczne będące przedmiotem oceny sądów, w powołanych przez skarżącego orzeczeniach, nie są zatem tożsame ze bezspornymi okolicznościami faktycznymi niniejszej sprawy.
W ocenie Sądu nie ma podstaw do sformułowania skutecznego zarzutu egzekucyjnego, opartego na przypisywanemu organowi egzekucyjnemu obowiązkowi odrębnego doręczenia każdego tytułu wykonawczego. Słusznie organ odwoławczy wskazał, że nie ma takiej normy, która obliguje organ egzekucyjny do doręczenia każdego egzemplarza tytułu wykonawczego w odrębnej kopercie.
Zdaniem Sądu, organ odwoławczy zasadnie uznał, że w analizowanych okolicznościach faktycznych i w kontekście sformułowanych przez skarżącego zarzutów, nie było uzasadnionych podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego.
W tym stanie rzeczy, Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 w związku z art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło