I SA/Po 631/13
PostanowienieWSA w Poznaniu2013-08-01
Skład orzekający: Violetta Mielcarek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, prowadzący jednoosobowo gospodarstwo rolne, schorowany, z ograniczonymi dochodami i potrzebujący środków na remont domu oraz bieżące utrzymanie, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie. Posiada dom wymagający remontu, budynki inwentarskie i nieruchomość rolną, a jego dochody, po odliczeniu niezbędnych wydatków na leki, nawozy, środki ochrony roślin, wynajem sprzętu i bieżące utrzymanie, nie pozwalają na pokrycie kosztów sądowych. W związku z tym, postanowiono zwolnić go od kosztów sądowych na podstawie przepisów P.p.s.a. dotyczących prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżący JP złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W uzasadnieniu podał, że samotnie prowadzi schorowane gospodarstwo rolne, nie posiada oszczędności ani wartościowych przedmiotów, a jego dochody po opłaceniu niezbędnych wydatków nie pozwalają na pokrycie kosztów sądowych. Skarżący posiada dom wymagający remontu oraz budynki inwentarskie i nieruchomość rolną.Rozstrzygnięcie
Postanowiono zwolnić skarżącego od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 1 sierpnia 2013r. na posiedzeniu niejawnym wniosku JP o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia 100% odsetek za zwłokę od zaległości w podatku rolnym i od nieruchomości za okres od II raty 2002r. do IV raty 2006r., II raty 2007r., od I raty 2008r. do IV raty 2010r., od II do IV raty 2011r., od II do IV raty 2012r. postanawia: zwolnić skarżącego od kosztów sądowych.
Skarżący JP pismem z dnia [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na wskazaną w sentencji postanowienia decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Następnie złożył sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podał, że samotnie pracuje na gospodarstwie o pow. [...], nie posiada żadnego sprzętu, wszystkie maszyny musi najmować z S.K.R. lub od sąsiada. Ponadto wskazał, że jest osobą schorowaną. Skarżący nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z innymi osobami. Posiada dom o pow. [...] m2, który został wybudowany w [...] i który w całości nadaje się do remontu. Posiada również budynki inwentarskie, t.j. chlew o pow. [...] m2 i oborę o pow. [...] m2 oraz nieruchomość rolną o pow. [...] ha, nie posiada natomiast oszczędności, papierów wartościowych i przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Wnioskodawca podał, że uzyskuje miesięczny dochód w wysokości ok. [...], na który składa się renta w wysokości [...], dochody ze sprzedaży produktów ok. [...] ([...] zł rocznie) i dopłaty do nieruchomości rolnej ok. [...] ([...] zł rocznie). Wskazał, że po opłaceniu rachunków za prąd, gaz, opał, zakupieniu lekarstw, nawozów i środków ochrony roślin czasami brakuje mu środków pieniężnych na zakup żywności. Ponadto z akt administracyjnych wynika, że renta została przydzielona skarżącemu z KRUS na czas określony do dnia [...]. Skarżący ponosi opłaty za prąd w wysokości ok. [...] co [...] miesiące, za gaz w wysokości ok. [...] na [...], na lekarstwa przeznacza ok. [...]. Wnioskodawca nie posiada środków transportu, warunki mieszkaniowe są ciężkie, gdyż budynek mieszkalny wymaga remontu [karta nr [...] akt administracyjnych – protokół przesłuchania strony]. Ponadto z akt administracyjnych wynika, że skarżący korzystał z pomocy opieki społecznej i otrzymał zasiłek celowy specjalny w kwocie [...] w miesiącu [...] oraz w miesiącu [...] [karta nr [...] akt administracyjnych – pismo Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] nr [...]].
W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270, dalej jako P.p.s.a.) zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje :
1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;
2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji Skarżącego wynika, iż zasadnym jest zwolnienie go od kosztów sądowych, gdyż wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Wnioskodawca jest osobą samotną, otrzymuje rentę z KRUS, prowadzi gospodarstwo rolne. Skarżący posiada dom z [...], który nadaje się do remontu, budynki inwentarskie oraz nieruchomość rolną. Skarżący oświadczył, że uzyskuje dochody w wysokości ok. [...] miesięcznie, przy czym czasami po opłaceniu wszystkich opłat i zakupieniu lekarstw, nawóz, środków ochrony roślin i wynajęciu sprzętu brakuje mu środków na zakup żywności. Skarżący wykazał zatem, że z uzyskiwanych środków pieniężnych nie jest w stanie uiścić kosztów sądowych. Wnioskodawca nie posiada również majątku, który mógłby stanowić źródło finansowania kosztów sądowych w niniejszej sprawie.
Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło