I SA/Po 635/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2013r. na posiedzeniu niejawnym wniosku LK o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi LK na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2007r. postanawia: zwolnić skarżącego od kosztów sądowych. Skarżący LK, reprezentowany przez doradcę podatkowego, pismem z dnia [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2007r. Następnie złożył sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że z uwagi na okoliczność, iż jego firma nie przynosiła dochodów, zawiesił prowadzoną działalność gospodarczą. Aktualnie skarżący i jego rodzina utrzymują się z dochodów z gospodarstwa rolnego oraz prac dorywczych takich jak zbieranie jagód i grzybów, pomoc przy gospodarstwie brata. Wnioskodawca podał, że korzysta również z pomocy rodziny i sąsiadów. Wyjaśnił, że nie posiada żadnych kont bankowych ani majątku. Od ubiegłego roku leczy się u lekarza specjalisty (skarżący poinformował na co choruje). Skarżący oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną, z [...] córkami i z synem. Podał, że posiada budynek gospodarczy o pow. [...] m2, w którym mieszka ze swoją rodziną, ogród o powierzchni [...], żona posiada natomiast nieruchomość rolną o pow. [...]. Skarżący nie posiada innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Małżonka skarżącego uzyskuje dochody z gospodarstwa rolnego, dzieci natomiast uczą się. Skarżący do wniosku załączył kserokopie zeznań o wysokości osiągniętego przez niego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym [...]. Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący w odpowiedzi z dnia [...] oświadczył, że jego żona za [...] nie składała rocznych zeznań podatkowych, gdyż nie uzyskała żadnych dochodów podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym. Podał, że zarówno on jak i jego rodzina nie posiadają żadnych kont oraz lokat bankowych. Wnioskodawca i jego żona nie posiadają również pojazdów mechanicznych podlegających obowiązkowi rejestracji. Skarżący wyjaśnił, że z uwagi na stan zdrowia od [...] nie prowadzi działalności gospodarczej. Nie jest również z tego powodu zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy. Oświadczył, że osiąga dochody z pracy dorywczej w wysokości ok. [...] miesięcznie. Żona posiada gospodarstwo rolne o pow. [...], które oddała w dzierżawę i z tego tytułu otrzymuje [...] miesięcznie. Skarżący podał, że w tym roku nie zaciągał żadnych kredytów. Na utrzymanie rodziny ponosi następujące wydatki miesięczne: [...]. Oświadczył, że nie korzysta z pomocy opieki społecznej. Wyjaśnił, że w roku bieżącym otrzymał pomoc finansową od teściowej w wysokości [...]. Do wniosku załączył kserokopie tytułów wykonawczych wystawionych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w dniu [...]. Na kolejne wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący w odpowiedzi z dnia [...] oświadczył, że nie ma zaciągniętych żadnych kredytów. Również osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowych nie mają żadnych kredytów. Skarżący podał, że jego dzieci nie posiadają pojazdów podlegających rejestracji. Wyjaśnił, że nie posiada żadnych pojazdów, przy pomocy których prowadził działalność gospodarczą. Na dzień likwidacji firmy żadne pojazdy nie były objęte ewidencją środków trwałych. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji Skarżącego wynika, iż zasadnym jest zwolnienie go od kosztów sądowych. Skarżący bowiem wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wnioskodawca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i z dziećmi. Z uwagi na stan zdrowia znajduje się pod opieką lekarza specjalisty, nie prowadzi działalności gospodarczej i nie jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna. Żona skarżącego posiada gospodarstwo rolne o pow. [...], które dzierżawi. Wnioskodawca razem z rodziną utrzymują się ze środków uzyskiwanych z dzierżawy gospodarstwa rolnego, prac dorywczych, korzystają również z pomocy teściowej, rodziny i sąsiadów. Z oświadczenia Skarżącego wynika, że mieszka razem z rodziną w budynku gospodarczym. Wnioskodawca i jego rodzina nie posiadają żadnych pojazdów podlegających obowiązkowi rejestracji, rachunków bankowych, lokat bankowych i wartościowych przedmiotów. Skarżący wykazał zatem, że on i osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym nie posiadają żadnych środków, z których choć w części można pokryć koszty sądowe w przedmiotowej sprawie. Nie posiadają również żadnego majątku, który mógłby stanowić źródło finansowania w.w kosztów. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.