I SA/Po 638/11
PostanowienieWSA w Poznaniu2012-01-09
Skład orzekający: Violetta Mielcarek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu przed sądem administracyjnym?Ratio decidendi
Skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Jej dochody z pracy i zasiłek rodzinny, przy braku alimentów i majątku, nie pozwalają na pokrycie kosztów postępowania, w tym wpisu od skargi kasacyjnej.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła skargę kasacyjną od wyroku WSA oddalającego jej skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w sprawie podatku VAT. Następnie wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazała na brak dochodów z działalności gospodarczej, utrzymywanie się z wynagrodzenia za pracę, brak alimentów na dziecko oraz brak majątku. Do wniosku załączyła dokumenty potwierdzające jej sytuację materialną.Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącą od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
POSTANOWIENIE Dnia 9 stycznia 2012r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2012r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku ŻZ o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2005r. postanawia: zwolnić skarżącą od kosztów sądowych.
Wpis sądowy od skargi kasacyjnej wynosi [...] zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia [...] oddalił skargę ŻZ na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2005r.
Skarżąca ŻZ, reprezentowana przez doradcę podatkowego KR, pismem z dnia [...] wniosła skargę kasacyjną od w.w wyroku. Następnie złożyła sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że od [...] nie osiąga żadnych dochodów z działalności gospodarczej, a od [...] zawiesiła działalność z powodu braku zamówień. Utrzymuje się z wynagrodzenia z tytułu umowy o pracę. Od [...] jest osobą rozwiedzioną. Nie otrzymuje zasądzonych przez Sąd w kwocie [...] alimentów na dziecko. Skarżąca oświadczyła, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z synem. Nie posiada nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Z tytułu wynagrodzenia za pracę dochód skarżącej wynosi [...] brutto. Do wniosku załączyła zaświadczenie z pracy o zatrudnieniu i wynagrodzeniu, z którego wynika, że dochód skarżącej w okresie od [...] wyniósł [...] netto, natomiast od [...] netto. Skarżąca załączyła kserokopie: wyroku Sądu Okręgowego z dnia [...] w sprawie o rozwód i alimenty, decyzji Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] o przyznaniu zasiłku rodzinnego na dziecko w wysokości [...] miesięcznie oraz o dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego [...] w miesiącu [...] w wysokości [...] jednorazowo. Skarżąca oświadczyła również, że nie posiada samochodu osobowego, konta bankowego, lokat bankowych, oraz że od byłego męża w [...] otrzymała w miesiącu [...] kwotę [...], w [...], w [...] i w [...]. Od dnia otrzymania rozwodu nie otrzymała żadnych alimentów na dziecko. Podała, że nie uzyskuje również żadnych dodatkowych dochodów. Ponosi koszty miesięcznego utrzymania w wysokości ok. [...], przy czym [...]. Załączyła także kserokopie faktur VAT za energię elektryczną i gaz.
W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 p.p.s.a.). Art. 246 § 1 p.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje :
1) w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;
2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji skarżącej wynika, że spełnia przesłankę wynikającą z przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Skarżąca bowiem utrzymuje się z tytułu wynagrodzenia za pracę, które wynosi [...] brutto. Przyznano jej również zasiłek rodzinny na syna. Nie otrzymuje natomiast alimentów na dziecko. Wnioskodawczyni nie posiada również żadnego majątku, który mógłby stanowić źródło finansowania kosztów sądowych, które na obecnym etapie postępowania wynoszą [...] (wpis od skargi kasacyjnej).
Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło