I SA/Po 642/09
PostanowienieWSA w Poznaniu2010-03-02
Skład orzekający: Violetta Mielcarek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych od skargi kasacyjnej jest uzasadnione w sytuacji, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny?Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej, uznając, że sytuacja materialna skarżących, którzy wykazali brak środków na pokrycie kosztów postępowania i posiadają na utrzymaniu syna, uzasadnia częściowe zwolnienie od kosztów sądowych zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 PPSA.Stan faktyczny
Skarżący wnieśli skargę kasacyjną od wyroku WSA oddalającego ich skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie odmowy uwzględnienia zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej. Jednocześnie złożyli wnioski o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując na trudną sytuację materialną (brak pracy, oczekiwanie na rentę, jedyny żywiciel rodziny, utrzymanie syna) i brak majątku.Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżących od wpisu od skargi kasacyjnej.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2010r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosków W i G R o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy uwzględnienia zarzutów zgłoszonych w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułów wykonawczych postanawia: zwolnić skarżących od wpisu od skargi kasacyjnej. /-/V. Mielcarek
Wpis sądowy od skargi kasacyjnej wynosi [...].
Skarżący W i G R, reprezentowani przez radcę prawnego A Z pismem z dnia [...] wnieśli skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 18 grudnia 2009r., sygn. akt I SA/Po 642/09 oddalającego skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie odmowy uwzględnienia zarzutów zgłoszonych w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułów wykonawczych. Jednocześnie złożyli sporządzone na urzędowych formularzach w dniu [...] wnioski o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podali, że skarżący w chwili obecnej nie pracuje, czeka na przyznanie renty inwalidzkiej, skarżąca zaś jest jedynym żywicielem rodziny. Wnioskodawców nie stać na pokrycie kosztów postępowania. Oświadczyli, że pozostają razem z synem we wspólnym gospodarstwie domowym. Nie posiadają nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Wynajmują mieszkanie o powierzchni [...] m2. Skarżąca z tytułu wynagrodzenia za pracę uzyskuje dochód w wysokości [...] netto, skarżący nie pracuje, syn uczy się.
W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 cyt. ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 ustawy). Art. 246 § 1 wyżej powołanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje :
1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;
2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Instytucja prawa pomocy stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie są w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że argumentacja skarżących odnosząca się co do braku środków finansowych na pokrycie wpisu od skargi kasacyjnej w rozpatrywanej sprawie jest wiarygodna. Skarżąca uzyskuje dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę w kwocie [...] netto i jest jedynym żywicielem rodziny. Wnioskodawcy nie posiadają także żadnego majątku, który mógłby być źródłem finansowania wpisu od skargi kasacyjnej. Na utrzymaniu skarżących pozostaje syn B mający [...] lat.
Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.
/-/V.Mielcarek
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło