I SA/Po 646/10

PostanowienieWSA w Poznaniu2010-11-15

Skład orzekający: Violetta Mielcarek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni może zostać zwolniona od kosztów sądowych i ustanowiony jej adwokat w ramach prawa pomocy ze względu na trudną sytuację finansową?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że prawo pomocy w zakresie całkowitym przysługuje osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Wnioskodawczyni wykazała taką sytuację, dlatego została zwolniona od wpisu od skargi oraz ustanowiono jej adwokata, jednak nie zwolniono jej od przyszłych kosztów sądowych, które może wnioskodawczyni ponownie kwestionować w razie potrzeby.
Stan faktyczny
Skarżąca BK złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku VAT za 2006 rok oraz wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym ze względu na trudną sytuację finansową. Wskazała niskie dochody swoje i męża, wysokie koszty utrzymania rodziny, brak oszczędności i nieruchomości oraz wsparcie rodziców i teściów. Przedstawiła dokumenty potwierdzające sytuację majątkową i dochodową.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącą od wpisu od skargi oraz ustanowiono dla niej adwokata wyznaczonego przez Okręgową Radę Adwokacką, a w pozostałym zakresie wniosek oddalono.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2010r. na posiedzeniu niejawnym wniosku BK o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2006r. postanawia: 1. zwolnić skarżącą od wpisu od skargi, 2. ustanowić dla skarżącej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka, 3. w pozostałym zakresie wniosek oddalić. /-/V.Mielcarek Wpis od skargi wynosi [...]. Skarżąca BK pismem z dnia [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Następnie złożyła sporządzony w dniu [...] na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku podała, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej. Osiągane przez nią niskie dochody oraz wysokie koszty utrzymania rodziny nie pozwalają na zabezpieczenie chociaż minimalnej sumy z przeznaczeniem na ewentualne koszty sądowe. Oświadczyła, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem, z córką i z synem. Nie posiada domu, mieszkania, nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Posiada natomiast plac magazynowy w G. Skarżąca z tytułu umowy o pracę otrzymuje wynagrodzenie brutto w wysokości [...], mąż z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w wysokości [...]. Na wezwanie z dnia [...] B K w odpowiedzi z dnia [...] podała, że koszty miesięcznego utrzymania wynoszą około [...]; przy czym [...]. Wnioskodawczyni oświadczyła, ze koszty wyżywienia ponoszą rodzice jej męża. Skarżąca oraz osoby pozostające z nią we wspólnym gospodarstwie domowym nie posiadają lokat, rachunków bankowych i samochodu osobowego. Obecnie wnioskodawczyni i osoby pozostające z nią we wspólnym gospodarstwie domowym utrzymują się z dochodów uzyskiwanych przez nią z tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości [...] oraz z niedawno rozpoczętej działalności gospodarczej przez jej męża w wysokości około [...]. Skarżąca oświadczyła, że tylko dzięki pomocy rodziców i teściów, którzy są emerytami, jej czteroosobowa rodzina może przeżyć i pokryć miesięczne wydatki. Dom, w którym mieszka wnioskodawczyni ze swoją rodziną należy do M i M K, koszty wynajmu domu wynoszą [...] miesięcznie. Do pisma załączyła kserokopie zeznań podatkowych za [...] oraz kserokopię zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej. Na kolejne wezwanie z dnia [...] B K w odpowiedzi z dnia [...] wskazała, że nie jest w stanie podać w dokładnej wysokości pomocy finansowej otrzymywanej od rodziców i od teściów. Wskazała, że zarówno rodzice jak i teściowie wspomagają ją według własnego uznania. Stąd też skarżąca nie potrafi dokładnie oszacować łącznych miesięcznych kwot od nich otrzymywanych. Podała, że rodzice jak i teściowie pomagają im również w formie rzeczowej, gdyż kupują im jedzenie. Rodzice i teściowie otrzymują emerytury, nie są to wysokie kwoty. Poza tym uzyskują dodatkowe dochody, np. z tytułu zbierania grzybów, sprzedaży owoców z sadu na targu. Wnioskodawczyni otrzymuje od rodziców mleko dla syna, który ma [...] lata. Instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Zapewnia ona osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możliwość obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym (por. art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.)). Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, natomiast w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i 3 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1. w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2. w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W rozpatrywanej sprawie BK w oświadczeniu zawartym we wniosku o przyznanie prawa pomocy i w pismach uzupełniających ten wniosek wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tych okolicznościach wniosek skarżącej o udzielenie prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu od skargi oraz ustanowienie adwokata zasługuje na uwzględnienie. Na obecnym etapie postępowania nie zwolniono skarżącej od ewentualnych przyszłych kosztów sądowych, gdyż sytuacja finansowa wnioskodawczyni może ulec poprawie. Natomiast gdyby nie była w stanie ich ponieść będzie mogła zwrócić się z ponownym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1, § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 cyt. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji. /-/V.Mielcarek

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło