I SA/Po 646/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Małgorzata Bejgerowska po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi X. Sp. z o.o. w X. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie obciążenia kosztami badania sprawdzającego automatu do gier o niskich wygranych postanawia oddalić wniosek. X. Sp. z o.o. w X., reprezentowana przez adwokata, pismem z dnia 2 marca 2015 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...], Nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego w A. z dnia [...], nr [...], mocą którego obciążono spółkę kosztami badania sprawdzającego automatu do gier o niskich wygranych o nazwie [...] nr fabryczny [...], w wysokości [...] zł, przeprowadzonego przez Jednostkę Badającą upoważnioną przez ministra właściwego ds. finansów publicznych, tj. Izbę Celną w [...] - Wydział Laboratorium Celne. Jednocześnie skarżąca złożyła sporządzony na urzędowym formularzu w dniu 25 lutego 2015 r. wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W argumentacji wniosku spółka podała, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Skarżąca oświadczyła, że wysokość jej kapitału zakładowego wynosi [...] zł, wartość środków trwałych według bilansu za ostatni rok wynosi [...] zł, a wartość zysku za ostatni rok obrotowy według bilansu wyniosła [...] zł. Skarżąca podała, że stan rachunków bankowych na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosi: na rachunku prowadzonym w Banku [...] S.A. [...] zł, na rachunku bankowym w Banku [...] [...] zł. Do wniosku załączyła kserokopie: bilansu sporządzonego na dzień 31 grudnia 2013 r. oraz rachunku zysków i strat za okres od 1 stycznia 2013 r. do 31 grudnia 2013 r. Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 17 kwietnia 2015 r. oddalił wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W motywach rozstrzygnięcia stwierdzono, że skarżąca dysponuje dostatecznymi środkami na pokrycie kosztów sądowych, bez większego uszczerbku dla jej majątku i konieczności jego wyprzedaży. W ustawowym terminie skarżąca, reprezentowana przez adwokata, złożyła sprzeciw, w którym podniosła, że postanowienie referendarza sądowego zostało wydane w wyniku błędnych ustaleń faktycznych, co doprowadziło do błędnego uznania, że skarżąca posiada środki finansowe wystarczające do uiszczenia wpisu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Na wstępie niniejszego wywodu wskazać należy, że zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej w skrócie: "P.p.s.a."), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Z powołanego przepisu wynika, że zaskarżenie postanowienia referendarza sądowego w sprawie prawa pomocy skutkuje tym, że Sąd rozpoznaje ponownie wniosek o przyznanie prawa pomocy. W analizowanej sprawie rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy należy dokonać w oparciu o przepisy art. 245 § 1 i § 3 oraz art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. W świetle powołanych przepisów, prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli w zakresie częściowym, może być przyznane osobie prawnej, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Powyższe regulacje stanowią odstępstwo od wyrażonej w art. 199 P.p.s.a. ogólnej zasady obowiązującej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, że strony ponoszą koszty tego postępowania. Oznacza to, że przyznanie prawa pomocy ma bardzo wąski zakres stosowania i może mieć miejsce tylko w wyjątkowych sytuacjach i tylko wówczas, gdy spełnienie przez stronę przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy nie budzi wątpliwości. Rozstrzygnięcie wniosku zależy więc od tego, co zostało udowodnione przez stronę. Sąd, dokonując oceny przedłożonych przez skarżącą dokumentów i oświadczeń, doszedł do przekonania, że wnioskodawczyni nie wykazała przesłanek do zwolnienia jej od kosztów sądowych, które na obecnym etapie postępowania (w badanej sprawie) wynoszą [...] zł. W ocenie Sądu, twierdzenia skarżącej, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowoadministarcyjnego są całkowicie bezpodstawne. W tym kontekście podnieść należy, że spółka we wniosku o przyznanie jej prawa pomocy wskazała, iż wysokość jej kapitału zakładowego wynosi [...] zł, wartość środków trwałych według bilansu za 2013 r. wynosi [...] zł, a wartość zysku za rok obrotowy 2013 według bilansu wyniosła [...] zł. Skarżąca podała ponadto, że stan jej rachunków bankowych na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku (a więc na dzień 28 lutego 2015 r.) wynosi: na rachunku prowadzonym w Banku [...] S.A. [...] zł, na rachunku bankowym w Banku [...] [...] zł. Zdaniem Sądu, powyższe fakty bezsprzecznie wskazują, że spółka posiada znaczny majątek, w tym pokaźne środki pieniężne na rachunku bankowym, oraz prowadzi działalność w zakresie wielokrotnie przekraczającym kwotę opłaty sądowej. W takiej sytuacji nie sposób uznać, aby spółka spełniała przesłanki, o których mowa w art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., warunkujące przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Ponadto zaznaczyć należy, że w złożonym oświadczeniu spółka nie wykazała, aby jej płynność finansowa była zagrożona w następstwie poniesienia powyższych kosztów. W konkluzji Sąd zważył, że wnioskodawczyni nie wykazała również, by konieczność uiszczenia przez nią wpisu od skargi odbiegała od innych ciężarów finansowych, jakie spółka ponosi w związku z prowadzoną przez nią działalnością. W takiej sytuacji nie ma podstaw do traktowania skarżącej w szczególny sposób w stosunku do innych podmiotów prowadzących działalność gospodarczą. Odnosząc się natomiast do argumentów pełnomocnika spółki podniesionych w sprzeciwie, Sąd stwierdza, że stanowią one jedynie gołosłowną polemikę z kwestionowanych rozstrzygnięciem referendarza sądowego. W tym kontekście należy zwrócić uwagę, że rzekome błędne ustalenie stanu faktycznego, w wyniku którego referendarz uznał, iż spółka posiada środki finansowe wystarczające do uiszczenia wpisu, znajduje pełne oparcie w materiale przedłożonym Sądowi przez skarżącą. Z przedstawionych przez spółkę dokumentów bezsprzecznie wynika bowiem, iż sytuacja finansowa spółki jest dobra i dysponuje ona mieniem znacznej wartości, w tym znacznymi środkami finansowymi zgromadzonymi na rachunkach bankowych, co przesądza o braku możliwości przyznania jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 254 § 1 i art. 260 oraz art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 16 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.