I SA/Po 650/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2010r. na posiedzeniu niejawnym wniosku PB o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe Gminnej Spółdzielni jako płatnika podatku dochodowego od osób fizycznych postanawia: oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. /-/V.Mielcarek Wpis sądowy od skargi wynosi [...]. PB pismem z dnia [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Następnie złożył sporządzony w dniu [...] na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podał, że nie posiada środków na uiszczenie wpisu od skargi w wysokości [...]. Wskazał, że od [...] zarówno on jak i jego żona nie uzyskują dochodów z tytułu wynagrodzenia za pracę. Źródłem utrzymania jest praca w gospodarstwie rolnym o pow. [...] należącym do jego małżonki. Gospodarstwo znajduje się na glebach o niskiej jakości, głównie V i VI klasy, w związku z tym ponoszą większe nakłady związane z uprawą ziemi, a jednocześnie z tego tytułu osiągają niższe dochody. Podał, że panujące w tym roku niesprzyjające warunki pogodowe spowodowały, że część upraw uległa zniszczeniu przez podtopienia. Według jego szacunku plony są średnio niższe w zależności od upraw od 30 do 60% niż w latach poprzednich i spowoduje to konieczność dodatkowego zakupu pasz w celu utrzymania hodowli zwierząt, a w konsekwencji będzie skutkowało dalszym obniżeniem dochodowości gospodarstwa rolnego. Oświadczył, że ponoszą w ciągu roku koszty związane m.in. z zakupem środków do produkcji rolnej w wysokości ok. [...], energii elektrycznej i wody – [...], paliwa – [...], usług – [...], obowiązkowe podatki i ubezpieczenia – [...]. Wskazał, że koszty bytowe ponoszą w granicach [...] na rok. Wyjaśnił, że uiszczenie dodatkowej opłaty, t.j. kosztów sądowych, spowoduje zagrożenie dla dalszego bytu jego rodziny, jak i istnienia gospodarstwa rolnego. Skarżący oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną. Nie posiada domu, mieszkania, posiada zaś [...] udziału w nieruchomości odziedziczonej po matce o wartości [...]. Skarżący nie posiada oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Małżonka posiada dom o pow. [...] m2, nieruchomość rolną o pow. [...] oraz budynki gospodarcze. W.w składniki stanowią jej odrębny majątek. Wnioskodawca nie uzyskuje dochodów, żona z tytułu prowadzonego gospodarstwa uzyskuje dochód w wysokości [...]. Mają zaciągnięte kredyty obrotowe w wysokości [...] oraz w wysokości [...]. W [...] gospodarstwo uzyskało dopłatę w wysokości [...]. Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy PB w odpowiedzi z dnia [...] oświadczył, że w latach [...] nie składał zeznań podatkowych, gdyż poza dochodami z gospodarstwa rolnego nie uzyskiwał żadnych innych dochodów. Załączył natomiast odpisy zeznań rocznych podatkowych za [...] złożonych przez jego żonę. Wskazał, że małżonka od [...] uzyskuje dochody z tytułu umowy zlecenia w wysokości [...] brutto. Małżonkowie nie korzystają z pomocy opieki społecznej. Ponoszą koszty miesięcznego utrzymania w wysokości [...], przy czym [...]. Skarżący wyjaśnił, że ponoszą też koszty produkcji rolnej, t.j. wydatki na zakup środków do produkcji rolnej (pasz, nawozów, paliwa). Nadto mają zaciągnięte kredyty, kredyt zaciągnięty w [...] w wysokości [...], aktualnie do spłaty pozostało [...] + odsetki w kwocie [...], termin spłaty do [...] oraz kredyt w zaciągnięty w [...] w wysokości [...] z terminami spłaty wraz z odsetkami do [...] – [...], [...] – [...], [...] – [...], [...] – [...], [...] – [...], [...] – [...], [...] – [...], [...] – [...]. Wyjaśnił, że kredyty zostały przeznaczone na utrzymanie produkcji rolnej i ich spłata jest ponoszona z dochodów uzyskiwanych z gospodarstwa rolnego. Wspólnie z żoną posiada samochód osobowy marki P, rok prod. [...], wartość około [...]. Wnioskodawca nie jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy jako bezrobotny. Do pisma załączył wyciągi z rachunków bankowych i wyjaśnił, że na jego rachunek bankowy wpływają emerytury teściów, którym udostępnił konto. Wskazał, że konto zostało zajęte prze Naczelnika Urzędu Skarbowego. Małżonka posiada własny rachunek bankowy. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 ustawy). Art. 246 § 1 p.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z tego prawa. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zauważyć należy, że osoba ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy powinna w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny, a dopiero gdyby poczynione oszczędności były niewystarczające na uiszczenie kosztów sądowych, może ubiegać się o taką pomoc. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z przepisów regulujących instytucję prawa pomocy wynika jednoznacznie, iż ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. Z argumentacji skarżącego nie wynika, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wprawdzie wnioskodawca nie uzyskuje dochodu z tytułu wynagrodzenia za pracę, jednakże razem z żoną prowadzi gospodarstwo rolne. Małżonka skarżącego od [...] uzyskuje dodatkowe dochody z tytułu umowy zlecenia. Skarżący nie posiada majątku, jednakże jego żona jest właścicielem domu i nieruchomości rolnej o pow. [...] wraz zabudowaniami gospodarczymi. Wnioskodawca oświadczył, że koszty miesięcznego utrzymania wynoszą około [...], przy czym nie obejmują kosztów produkcji rolnej. Natomiast dochody uzyskiwane przez jego żonę wynoszą obecnie [...]. Zauważyć należy, że skarżący pismem z dnia [...] został wezwany m.in. do podania w jakiej wysokości ponoszą koszty miesięcznego utrzymania oraz do wyjaśnienia z jakich środków je ponoszą. Zatem skoro koszty miesięcznego utrzymania wynoszą [...], przy uzyskiwanych dochodach w wysokości [...] brutto należy przyjąć, że skarżący lub jego żona posiadają jeszcze inne źródła dochodów, których nie ujawnili, gdyż inaczej nie byliby w stanie ich ponieść. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji. /-/V.Mielcarek