I SA/Po 652/17

PostanowienieWSA w Poznaniu2018-01-05

Skład orzekający: Robert Talaga

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy starszy referendarz sądowy jest uprawniony do wydania postanowienia o przyznaniu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu?
Ratio decidendi
Starszy referendarz sądowy jest uprawniony do wydania postanowienia o przyznaniu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu na podstawie art. 258 § 2 pkt 8 P.p.s.a., który przewiduje takie kompetencje w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy. Dotyczy to również ustalenia wynagrodzenia adwokata i zwrotu wydatków.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku adwokata o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu stronie skarżącej w postępowaniu administracyjnosądowym. Wcześniej skarżąca została zwolniona z kosztów sądowych i dla niej ustanowiono pełnomocnika z urzędu. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję organu II instancji oraz decyzję organu I instancji. Następnie referendarz sądowy rozpoznał wniosek o przyznanie kosztów pomocy prawnej.
Rozstrzygnięcie
Przyznano adwokatowi od Skarbu Państwa tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę [...] zł, w tym podatek od towarów i usług.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 5 stycznia 2018 roku Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 5 stycznia 2018 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] roku, Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości za 2016 rok wraz z odsetkami postanawia przyznać adwokatowi [...] od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu stronie skarżącej kwotę [...] zł ([...]), w tym podatek od towarów i usług w kwocie [...] zł ([...]). Postanowieniem z dnia 20 czerwca 2017 roku starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu zwolnił skarżącą [...] od kosztów sadowych i usynowił dla niej adwokata jako pełnomocnika z urzędu. Pismem z dnia 5 lipca 2017 roku Dziekan Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] wyznaczył adwokat [...] jako pełnomocnika skarżącej z urzędu. W dniu 12 grudniu 2017 roku na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Poznaniu stawiła się adwokat [...], która podtrzymała zarzuty zawarte w skardze oraz złożyła wniosek o przyznanie kosztów zastępstwa procesowego z urzędu, które nie zostały opłacone w całości ani w części. Wyrokiem z dnia 21 grudnia 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję oraz pkt 1 poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [...] 2017 roku, nr [...]. Stosownie do art. 258 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 roku, poz. 1369 ze zm.), dalej jako "P.p.s.a.", do czynności referendarza sądowego w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy należy m. in. wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu wynagrodzenia adwokatowi lub radcy prawnemu (...) za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy oraz o zwrocie niezbędnych udokumentowanych wydatków. Zgodnie z art. 250 § 1 P.p.s.a. wyznaczony adwokat lub radca prawny (...) otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach i opłatach za czynności adwokatów lub radców prawnych (...) w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu reguluje obecnie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 roku w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 roku, poz. 1714), które obowiązuje od dnia 2 listopada 2016 roku. Wobec powyższego w myśl przepisu § 2 rozporządzenia z 2016 roku koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują: 1) opłatę ustaloną zgodnie z przepisami niniejszego rozporządzenia oraz 2) niezbędne i udokumentowane wydatki adwokata ustanowionego z urzędu. Stosownie do treści § 4 ust. 2 rozporządzenia z 2016 roku ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w ust. 1, a nieprzekraczającej 150% opłat określonych w rozdziałach 2-4, następuje z uwzględnieniem: 1) nakładu pracy adwokata, w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu; 2) wartości przedmiotu sprawy; 3) wkładu adwokata w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie; 4) stopnia zawiłości sprawy, w szczególności trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności. W myśl zaś § 4 ust. 3 rozporządzenia z 2016 roku opłatę, o której mowa w ust. 1 i 2, podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług. Zgodnie z treścią § 21 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z 2016 roku opłaty wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji: a) w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna – opłatę maksymalną obliczoną na podstawie § 8, b) za sporządzenie skargi i udział w rozprawie w sprawie skargi na decyzję lub postanowienie Urzędu Patentowego – [...] zł c) w innej sprawie – [...] zł. Przedmiotowa sprawa kwalifikuje się do spraw opisanych w § 21 ust. 1 pkt 1 c) rozporządzenia z 2016 roku, gdyż przedmiot sprawy nie stanowi należności pieniężnej. Opłata wynosi zatem [...] zł. Mając na uwadze powyższe regulacje oraz podjęte przez pełnomocnika czynności procesowe, przy uwzględnieniu rodzaju, stopnia zawiłości sprawy oraz poniesionego przez pełnomocnika nakładu pracy należało uznać, że nie zachodzą przesłanki uzasadniające przyznanie wynagrodzenia w wysokości 150 % stawki minimalnej zgodnie z § 4 ust. 2 rozporządzenia z dnia 3 października 2016 roku. W konsekwencji należało ustalić opłatę za czynności adwokata w wysokości wskazanej w § 21 ust. 1 pkt 1 c) rozporządzenia 2016 roku i przyznać adwokatowi, za udzieloną stronie skarżącej nieopłaconą pomoc prawną, wynagrodzenie w wysokości [...] zł. Pełnomocnik oświadczyła, że pomoc prawną świadczyła w ramach prowadzonej działalności gospodarczej i jest płatnikiem podatku VAT (k. 44 akt sądowych). Opłatę za udzielenie pomocy prawnej skarżącemu podwyższa się zatem o stawkę podatku od towarów i usług, przewidzianą dla tego rodzaju czynności, obowiązującą w dniu orzekania o niej, w kwocie [...] zł (§ 4 ust. 3 rozporządzenia z dnia 3 października 2016 roku). W efekcie pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu należało przyznać tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu opłatę w łącznej wysokości [...] zł. Z tych względów, na podstawie art. 250 § 1 P.p.s.a. i art. 258 § 2 pkt 8 P.p.s.a. w związku z § 21 ust. 1 pkt 1 lit c) oraz § 4 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia z 2016 roku, orzeczono, jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło