I SA/Po 654/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Karol Pawlicki (spr.) Sędziowie NSA Sylwia Zapalska NSA Maria Skwierzyńska Protokolant st. sekr. sąd. Kamila Kozłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2009 r. sprawy ze skargi K. i J. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie umorzenia odsetek za zwłokę w podatku od nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...]r o nr [...] ; II. przyznaje od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu adwokatowi E.C. kwotę [...]zł ([...] złote), uwzględniającą podatek od towarów i usług w wysokości [...] zł ([...]), tytułem zwrotu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. /-/M. Skwierzyńska /-/K. Pawlicki /-/S. Zapalska Pismem z dnia [...] K i J małż. C zwrócili się do Prezydenta o umorzenie odsetek za zwłokę w podatku od nieruchomości za lata [...]. Decyzją z dnia [...] organ, działając na podstawie m.in. art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej odmówił umorzenia odsetek za zwłokę w podatku od nieruchomości za lata [...] w kwocie [...]. W uzasadnieniu stwierdzono, że podatnicy zostali wezwani do uzupełnienia wniosku o umorzenie poprzez nadesłanie dokumentów, które wskazywałyby na ich sytuację życiową i materialną. Wobec braku odpowiedzi organ nie miał podstaw do dokonania oceny, czy w przedmiotowej sprawie wystąpił uzasadniony ważny interes podatnika, który jest przesłanką do zastosowania ulgi podatkowej. W odwołaniu z dnia [...] skarżący wskazali, że w niniejszej sprawie doszło do przedawnienia zobowiązań podatkowych i w związku z tym organ powinien postępowanie umorzyć. Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że skoro podatnicy nie wskazali żadnych okoliczności, które można by poddać ocenie w świetle, mającego w sprawie zastosowanie, art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, to tym samym nie było podstaw do wydania decyzji w przedmiocie umorzenia odsetek. Przy czym, jak zauważył organ, decyzja taka ma charakter uznaniowy, a to oznacza, że organ może, ale nie musi umorzyć zaległość podatkową. Odnosząc się do zarzutu przedawnienia organ odwoławczy wskazał, że na podstawie uzyskanych informacji zaległości z lat [...] nie uległy przedawnieniu, gdyż zostały zabezpieczone wpisem na hipotekę. Ponadto bieg terminu przedawnienia został przerwany na skutek zastosowania środka egzekucyjnego. W skardze z dnia [...] skarżący powtórzyli zarzut przedawnienia zobowiązań podatkowych z lat [...]. Zdaniem strony skarżącej wpis na hipotekę dokonany został w dniu [...]. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Jednocześnie według art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W przedmiotowej sprawie skarga okazała się zasadna. W odwołaniu skarżący podnieśli zarzut przedawnienia zobowiązań podatkowych z lat [...]. Organ odwoławczy odniósł się do tego zarzutu wyjaśniając, że zaległości objęte wnioskiem nie uległy przedawnieniu. Powyższe stwierdzenie oparto – jak to wynika z akt administracyjnych – na treści pisma Prezydenta z dnia [...], którym przekazano odwołanie od decyzji organu I instancji. Poza powyższą informacją akta administracyjne nie zawierają żadnych dokumentów, w szczególności dot. dokonanego zabezpieczenia (wpis na hipotekę), czy danych o zastosowaniu środka egzekucyjnego. W tej sytuacji Sąd nie ma możliwości poddania merytorycznej oceny zarzutu przedawnienia zaległości podatkowych. Gdyby bowiem doszło do przedawnienia zaległości podatkowych, to postępowanie w sprawie umorzenia odsetek stałoby się bezprzedmiotowe. Sąd zwraca uwagę, że w aktach administracyjnych znajduje się "wydruk obliczeń kalkulatora odsetek" z [...] z odręcznymi zapiskami urzędnika. Powyższy "wydruk" ma jednak charakter dokumentu wewnętrznego sporządzonego na potrzeby toczącego się postępowania i nie może zastąpić wskazanych wyżej dokumentów. W tym stanie rzeczy Sąd stwierdził naruszenie przepisów art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 191 Ordynacji podatkowej. W dalszym postępowaniu organ ponownie rozpatrzy wniosek podatników o umorzenie odsetek za zwłokę w podatku od nieruchomości za lata [...]. Jeżeli na podstawie zebranego materiału dowodowego organ dojdzie do przekonania, że w sprawie doszło do przedawnienia zaległości podatkowych, to umorzy postępowanie ze względu na jego bezprzedmiotowość. Jednocześnie Sąd pragnie zauważyć, że wydanie decyzji odmownej w niniejszej sprawie nastąpiło z powodu braku aktywności ze strony podatników, którzy – jak to wynika z akt administracyjnych – nie zareagowali na wezwanie organu z [...]. Skoro postępowanie zostało wszczęte na wniosek skarżących, to w ich interesie jest czynnie w nim uczestniczyć poprzez np. składanie dokumentów odzwierciedlających sytuację życiową i materialną wnioskodawców (stan zdrowia, dochody, majątek). W tych okolicznościach Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wobec zwolnienia skarżących od kosztów sądowych nie zasądzono tychże kosztów od strony przeciwnej. Jednocześnie – wobec ustanowienia adwokata z urzędu – Sąd przyznał pełnomocnikowi skarżących wynagrodzenie tytułem zwrotu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu – na podstawie § 2 i § 18 ust. 1 pkt 1 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). M. Skwierzyńska K. Pawlicki S. Zapalska kk