I SA/Po 658/20
WyrokWSA w Poznaniu2021-02-17
Skład orzekający: Katarzyna Nikodem, Karol Pawlicki, Waldemar Inerowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja zezwalająca na niezwłoczne zajęcie nieruchomości na podstawie art. 124 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami może zostać wydana, jeśli nie doszło do rokowań, o których mowa w art. 124 ust. 3 u.g.n., a zarzuty skarżącego dotyczą kwestii ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości?Ratio decidendi
Decyzja zezwalająca na niezwłoczne zajęcie nieruchomości na podstawie art. 124 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami ma charakter subsydiarny wobec decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości. Dla jej wydania istotny jest sam fakt wydania decyzji z art. 124 ust. 1 u.g.n., a nie jej ostateczność, wykonalność czy prawidłowość. Zarzuty dotyczące rokowań lub zakresu ograniczenia prawa własności pozostają poza zakresem postępowania dotyczącego zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M.R. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty zezwalającą na niezwłoczne zajęcie części nieruchomości skarżącego na rzecz firmy A Sp. z o.o. celem założenia i przeprowadzenia napowietrznej linii elektroenergetycznej. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów dotyczących rokowań, zrównoważenia interesów, precyzyjnego określenia zakresu ograniczenia praw oraz niepełne zbadanie stanu faktycznego. Podnosił również wątpliwości co do kolejności wydawania decyzji przez organ odwoławczy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Nikodem (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Karol Pawlicki Sędzia WSA Waldemar Inerowicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 lutego 2021 r. sprawy ze skargi M.R. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie części nieruchomości gruntowych oddala skargę.
Wojewoda decyzją z [...] sierpnia 2020r., po rozpatrzeniu odwołania M. R., zwanego dalej skarżącym, utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z [...] czerwca 2020r. zezwalającą na niezwłoczne zajęcie części nieruchomości gruntowych oznaczonych w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. [...]ha oraz działka [...] o pow. [...]ha – obręb [...] K. , gmina K., stanowiących własność skarżącego, na rzecz firma A Sp. z o.o. z siedzibą w P., zwanej dalej spółką, celem założenia i przeprowadzenia przez nieruchomości przewodów i urządzeń napowietrznej linii elektroenergetycznej [...] 110kV P. – M. na częściach ww. nieruchomości, polegające na posadowieniu jednego słupa wraz z fundamentami oraz podwieszeniu napowietrznych przewodów linii, a także na jej funkcjonowaniu po wybudowaniu, na częściach nieruchomości w pasie terenu o łącznej powierzchni [...]m2, z czego:
1) [...] m2 na działce nr [...], w tym pas terenu o szerokości [...] m (2 x [...]m od osi linii) oraz długości przewodów na działce ok. [...] m,
2) [...] m2 na działce nr [...], w tym pas terenu o szerokości [...] m ([...]m + [...]m od osi linii) oraz długości przewodów na działce ok. [...] m.
zgodnie z załącznikami graficznymi (mapami), stanowiącymi integralną część decyzji Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2020 r., a nadto nadającej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.
Uzasadniając rozstrzygnięcie, organ wskazał, że wnioskiem z [...] stycznia 2020r. spółka wniosła do Starosty [...] o wydanie decyzji administracyjnej na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy z 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2020r., poz. 65 ze zm., zwanej dalej u.g.n.) w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z części nieruchomości położonych w gminie K., oznaczonych jako działki nr [...] i [...]. Spółka zamierza założyć i przeprowadzić przez ww. nieruchomości przewody i urządzenia napowietrznej linii elektroenergetycznej [...] kV relacji P. - M. . Prace mają polegać na posadowieniu jednego słupa wraz z fundamentami oraz na podwieszeniu napowietrznych przewodów linii. Wnioskodawca wskazał również, że planowana inwestycja jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego linii elektroenergetycznej 110 kV P. - M. na odcinku położonym w gminie K., zatwierdzonym uchwałą nr [...] Rady Gminy K. z [...] marca 2019 r. Strony prowadziły rokowania, jednak skarżący nie odpowiedział na kierowane do niego pisma, zatem nie doszło do zawarcia porozumienia.
Wobec powyższego Starosta [...] decyzją z [...] czerwca 2020r. ograniczył sposób korzystania z przedmiotowych nieruchomości. Orzeczenie to zostało utrzymane w mocy decyzją Wojewody z [...] sierpnia 2020r.
W dalszej części organ omówił istotę postępowania odwoławczego, przytoczył art. 124 ust. 1 i 1a u.g.n. oraz art. 108 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020r., poz. 256 ze zm., zwanej dalej K.p.a.) wraz ze stosownym orzecznictwem. Wskazał, że poza ramami niniejszego postępowania pozostają podnoszone przez skarżącego kwestie dotyczące zakresu ograniczenia bądź tego, czy przebudowa spornej linii stanowi realizację inwestycji celu publicznego.
W ocenie organu przesłanki z art. 124 ust. 1a u.g.n. zostały spełnione ze względu na wzrastające zapotrzebowanie na energię elektryczną i znaczenie przebudowania istniejących linii dla prawidłowego funkcjonowania sieci elektroenergetycznej, a w konsekwencji działania państwa i całej gospodarki. Niezasadne natomiast były zarzuty naruszenia art. 124 ust. 1a u.g.n., a także art. 7, 8, 11, 77 i 108 K.p.a. Zebrany materiał dowodowy był kompletny i umożliwiał wydanie decyzji na podstawie art. 124 ust. 1a u.g.n.
W skardze na powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skarżący wniósł o jej uchylenie wraz z decyzją ją poprzedzającą, zarzucając naruszenie:
- art. 124 ust. 1 i ust. 3 u.g.n. w zw. z art. 140 k.c. poprzez wydanie decyzji bez przeprowadzenia stosownych rokowań, o których mowa w art. 124 ust. 3 u.g.n. co do warunków zajęcia nieruchomości na cele budowy infrastruktury, a tym samym bezprawnej ingerencji w prawo własności przysługujące stronom, ponieważ warunek negocjacji nie został spełniony i tym samym organ powinien odmówić wydania wnioskowanej decyzji
- art. 124 ust. 1 w zw. z art. 112 ust 3 u.g.n. poprzez brak zrównoważenia interesu wnioskodawcy i właścicieli nieruchomości poprzez niekorzystne usytuowanie infrastruktury co prowadzi do pozbawienia możliwości racjonalnego zagospodarowana prawie całej przedmiotowej nieruchomości.
- art. 104 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1-3 k.p.a. w zw. z art. 124 u.g.n. ze względu na naruszenie obowiązku wskazania w sposób precyzyjny zakresu w jakim adresat decyzji musi znosić ograniczenie swoich praw, gdyż narusza zasadę pewności prawa i kreuje nieokreślony w czasie obowiązek znoszenia ingerencji w przysługujące skarżącemu prawo
- art. 7 i 77 k.p.a. poprzez niepełne zbadanie stanu faktycznego i bezkrytyczne podejście do dokumentacji przedłożonej przez wnioskodawcę, w szczególności w zakresie dokumentującym przebieg negocjacji,
Nadto skarżący podnosi, że decyzja wydana w niniejszej sprawie w swym uzasadnieniu wskazuje, iż przed jej wydaniem doszło do wydania przez ten sam organ administracyjny decyzji również z dnia [...] sierpnia 2020 r., ale o sygnaturze wyższej niż w niniejszej sprawie, podczas gdy decyzja późniejsza ma sygnaturę niższą, co budzi wątpliwości co do rzeczywistej daty i kolejności wydawania decyzji przez organ odwoławczy wobec sygnatur nadawanych wobec kolejności wpływu - sprawa rozpoznawana później nie powinna mieć numeru sygnatury niższej niż sprawy zakończone już wydaniem decyzji przed dniem jej wydania.
W uzasadnieniu rozwinął argumentację zarzutów.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału z 20 stycznia 2021 r. wydanym na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 374, ze zm.), o terminie posiedzenia strony postępowania zostały powiadomione.
Podstawę prawną wydanych w sprawie decyzji stanowił art. 124 ust. 1a ustawy z 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2020r., poz. 65 ze zm., zwanej dalej u.g.n.), w myśl którego w przypadkach określonych w art. 108 Kodeksu postępowania administracyjnego lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny, udziela, w drodze decyzji, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości po wydaniu decyzji, o której mowa w ust. 1. Decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności.
Jak wskazuje się w orzecznictwie, wystąpienie przesłanek wskazanych w art. 124 ust. 1a zdanie pierwsze u.g.n. przesądza o zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, zaś wydanie decyzji o zezwoleniu pociąga za sobą skutek przewidziany w zdaniu drugim tego ustępu, to jest nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności (zob. wyrok NSA z 08 marca 2017r., sygn. akt I OSK 1354/15). Ponadto konstrukcja przepisu art. 124 ust. 1a u.g.n. wskazuje, że decyzja zezwalająca na niezwłoczne zajęcie nieruchomości jest zależna od decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości. Warunkiem jej wydania jest bowiem uprzednie wydanie decyzji na podstawie art. 124 ust. 1 tej ustawy. Z łącznego odczytania norm zawartych w art. 124 ust. 1 i ust. 1a u.g.n. wynika, że w przypadku postępowań dotyczących wydania decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości oraz zezwolenia na jej niezwłoczne zajęcie ustawodawca w sposób wyczerpujący uregulował nie tylko przesłanki nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, ale także wyraźnie określił, która z kolejno wydawanych po sobie decyzji może zostać opatrzona takim rygorem (zob. wyrok WSA w Opolu z 06 sierpnia 2020r., sygn. akt II SA/Op 117/20).
W niniejszej sprawie wydana została uprzednia decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości (decyzja Starosty [...] z [...] czerwca 2020r., utrzymana w mocy decyzją Wojewody z [...] sierpnia 2020r.). Ponownie podkreślić należy, że decyzja wydana w oparciu o art. 124 ust. 1a u.g.n. ma charakter subsydiarny w stosunku do decyzji o zezwoleniu na ograniczenie prawa własności nieruchomości, przy czym dla zastosowania ww. przepisu znaczenie ma tylko fakt samego wydania decyzji, o której mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n., nie zaś jej ostateczność, wykonalność czy prawidłowość (zob. wyrok NSA z 22 sierpnia 2019r., sygn. akt I OSK 2533/17).
Zarzuty skarżącego w swej istocie odnoszą się do decyzji wydawanej w oparciu o art. 124 ust. 1 u.g.n. – skarżący bowiem wyraźnie odnosi się do kwestii rokowań czy ograniczenia prawa, które to kwestie pozostają poza zakresem niniejszej sprawy.
Zdaniem Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę numeracja decyzji organu odwoławczego nie mogła mieć i nie miała istotnego wpływu na wynik niniejszej sprawy. Jak powyżej wskazano – decyzja wydawana w trybie art. 124 ust. 1a u.g.n. ma charakter subsydiarny względem decyzji wydawanej na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n., stąd uchylenie tej drugiej skutkowałoby koniecznością uchylenia także decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości. Konieczna była zatem uprzednia weryfikacja przez organ odwoławczy decyzji Starosty [...] z [...] czerwca 2020r., do czego zresztą organ odwoławczy odniósł się w odwołaniu.
Uznając zatem, że wydana decyzja odpowiada prawu, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019r., poz. 2325 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło