I SA/Po 667/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Rennert po rozpoznaniu w dniu 27 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi G. G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Składając skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej G. G. wniosła jednocześnie o wstrzymanie wykonania decyzji, jak i decyzji ją poprzedzającej do czasu rozpoznania skargi. Uzasadniając wniosek wskazała, że w sprawie istnieje wysokie ryzyko utraty przez nią płynności finansowej i wyrządzenia znaczniej i nieodwracalnej szkody na skutek ewentualnego wykonania zaskarżonej decyzji, co może doprowadzić do dalej idących negatywnych skutków dla jej rodziny. Skarżąca wskazała, że dochód z tytułu prowadzenia przez nią działalności gospodarczej w 2014 r. wyniósł [...] zł, a w okresie od stycznia do listopada 2015 r. wyniósł [...] zł. Kara jaka została na nią nałożona wynosi [...] zł, co stanowi prawie 100% dochodu uzyskanego za lata 2014 i 2015. Ponadto skarżąca powołała się na posiadane zadłużenie w banku [...] S.A w W. z tytułu zawartych dwóch umów pożyczki: na kwotę [...]zł (miesięczna rata w kwocie [...]zł) oraz na kwotę [...]zł (miesięczna rata w kwocie [...]zł). Zdaniem skarżącej brak wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji i prowadzenie ewentualnego postępowania egzekucyjnego spowoduje, że na skutek egzekucji nałożonej na nią kary finansowej, może ona zostać pozbawiona środków do życia. Może to spowodować, że skarżąca popadnie w spiralę zadłużenia, co w sposób oczywisty będzie samo w sobie trudne do odwrócenia skutki. Wraz z wnioskiem skarżąca zawiadomienia o zajęciu świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego oraz tytuły wykonawcze, stanowiące podstawę tych zajęć egzekucyjnych dokonanych na wniosek [...]. Nadto powołała się na dokumenty złożone wraz ze skargą w sprawie I SA/Po [...] (w aktach tej sprawy znajdują się następujące dokumenty: zeznanie podatkowe za 2014 r., podsumowanie księgi przychodów i rozchodów za okres od stycznia do listopada 2015 r. oraz dwie umowy pożyczki). Zaznaczyła jednocześnie, że tylko dzięki pilnemu wstrzymaniu wykonania obu decyzji skarżąca może w chwili obecnej uniknąć grożącego jej niebezpieczeństwa utraty płynności finansowej. Postanowieniem z 18 maja 2016 r. tut. Sąd oddalił wniosek skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił powyższe orzeczenie postanowieniem z 20 lipca 2016 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu, wskazując że obowiązkiem Sądu pierwszej instancji jest odniesienie się do całokształtu dokumentacji i na tej podstawie dokonanie oceny sytuacji strony w kontekście przesłanek wskazanych w art. 61 § 3 P.p.s.a., a nie poprzestanie na stwierdzeniu, że dokumenty te są niewystarczające. Sąd zważył, co następuje: W myśl przepisu art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) sąd, po przekazaniu mu skargi, może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zatem wnioskodawca jest zobowiązany wykazać, że zachodzi niebezpieczeństwo zaistnienia przynajmniej jednej z dwóch wymienionych przesłanek. Należy także zaznaczyć fakultatywny charakter cyt. wyżej przepisu, który daje sądowi możliwość wstrzymania wykonania decyzji, nie obligując go do takiego wstrzymania nawet jeżeli wystąpią przesłanki w przepisie tym wymienione. Przesłanka w postaci niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody, jest utożsamiana z zagrożeniem dla już istniejącej, aktualnej sytuacji gospodarczej (ekonomicznej) strony postępowania administracyjnego. Chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być naprawiona, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Natomiast trudne do odwrócenia skutki powstają zwykle tam, gdzie po wykonaniu decyzji jest niemożliwy powrót do pierwotnego stanu sprawy. W obu sytuacjach chodzi o wyjątkowe zagrożenia odpowiadające szczególnej kategorii ochrony tymczasowej strony postępowania. Natomiast tam, gdzie ich wzruszenie w postępowaniu sądowym przywraca stan zgodny z prawem bez powyższych zagrożeń, sięganie po środki ochrony tymczasowej nie jest uzasadnione. Przypomnieć należy, że instytucja wstrzymania wykonania decyzji, o której mowa w § 3 art. 61 P.p.s.a. stanowi odstępstwo od zasady wynikającej z § 1 tego przepisu, zgodnie z którym wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności, dlatego też warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przede wszystkim to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że zachodzą przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu w świetle art. 61 § 3 P.p.s.a. Analiza orzecznictwa sądów administracyjnych wskazuje, że warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest właśnie wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych zdarzeń świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest zasadne. Trzeba także zaznaczyć, że sąd rozpoznając na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nie dokonuje oceny zasadności skargi. W świetle powyższych rozważań należy stwierdzić, że skarżąca nie wykazała, że wykonanie zaskarżonej decyzji, tj. zapłata należności, ustalonych tą decyzją, wiąże się z niebezpieczeństwem wyrządzenia "znacznej i nieodwracalnej szkody" lub że powstałe po jej wykonaniu skutki byłyby trudne do odwrócenia. Należy przede wszystkim podkreślić, że nawet gdyby skarżąca uiściła całą objętą zaskarżoną decyzją karę pieniężną, a następnie – wskutek rozpoznania jej skargi – okazałoby się, że jest ona nienależna, organ podatkowy zwróci skarżącej wyegzekwowaną kwotę. Nie ma tu zatem mowy o nieodwracalnych skutkach wykonania zaskarżonej decyzji. Ponadto wykonanie zaskarżonego aktu w drodze egzekucji sprowadzać się będzie do egzekwowania należności pieniężnych, realizowanego zgodnie z określonymi ustawowo zasadami i trybem, w których zobowiązanej także będą przysługiwać odpowiednie środki ochrony prawnej, uniemożliwiające zagrożenie jej bytu, choć z pewnością nie chroniące jej przed pogorszeniem tego bytu. Oceniając sytuację majątkową skarżącej na podstawie przedłożonych przez nią dokumentów należy podkreślić, że myli się skarżąca twierdząc we wniosku, iż nałożona na nią kara stanowi prawie 100% dochodu uzyskanego za lata 2014 – 2015. Dochód ten w 2014 r. wyniósł [...] zł, a za jedenaście miesięcy 2015 r. [...] zł, zatem ww. kara nie przekracza ani dochodu uzyskanego w 2014 r. ani w 2015 r. Nie oznacza to również, że z uwagi na stosunek wysokości należności do uzyskiwanych przez skarżącą dochodów możliwość wyegzekwowania tej należności należy traktować jako wyrządzenie skarżącej "znacznej i nieodwracalnej szkody". Zwrócić należy także uwagę, że roczna wysokość spłat dwóch kredytów bankowych, które posiada skarżąca prawie w pełni wyczerpuje jej roczny dochód i to zarówno w 2014, jak i w 2015 r. Fakt posiadania przez nią innych zobowiązań nie może prowadzić do wniosku, że mogą one być zaspokojone kosztem należności wobec Skarbu Państwa, które powinny być zaspokojone w pierwszej kolejności. Podkreślenia wymaga także, że z analizy załączonego do wniosku w sprawie I SA/Po [...] podsumowania księgi przychodów i rozchodów za okres od [...] stycznia do [...] listopada 2015 r. wynika, iż suma wartości sprzedaży towarów i usług wyniosła [...] zł. Z kwoty tej skarżąca poniosła wydatki związane z zakupem towarów handlowych i materiałów na łączną kwotę [...]zł oraz poniosła pozostałe wydatki (w tym wynagrodzenia) w kwocie [...]zł, zatem sumami takimi dysponowała. Natomiast z załączonych do wniosku zajęć egzekucyjnych i tytułów wykonawczych wynika, że już w grudniu 2015 r. prowadzono wobec skarżącej postępowanie egzekucyjne celem wyegzekwowania należności [...] na łączną kwotę ponad [...] zł wraz z dalszymi odsetkami. Jest to kwota przekraczająca dochód skarżącej za wskazane wyżej lata. Trudno w tej sytuacji zgodzić się ze skarżącą, że wykonanie zaskarżonej decyzji wyrządzi jej znaczną szkodę w rozumieniu art. 61 § 3 P.p.s.a. Podkreślić należy, że utrata płynności finansowej czy uszczuplenie stanu finansowego nie jest wystarczającą przesłanką wstrzymania wykonania ostatecznej decyzji administracyjnej. Faktu egzekwowania obowiązku pieniężnego wynikającego z zaskarżonej decyzji, nawet przy uwzględnieniu sytuacji materialnej strony, nie można utożsamiać z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (zob. postanowienie NSA z 17 września 2014 r., sygn. akt I OZ 737/14; LEX nr 1529107). Zauważyć także trzeba, że skarżąca nie wykazała jakie wydatki ponosi na utrzymanie siebie i rodziny i jakie są ewentualne inne, poza dochodami z prowadzonej przez nią działalności gospodarczej, dochody jej rodziny. Dopiero bowiem porównanie wydatków skarżącej z jej majątkiem czynnym mogłoby pozwolić na ustalenie jakie skutki w odniesieniu do sytuacji finansowej skarżącej i osób pozostających na jej utrzymaniu wywoła wykonanie decyzji. Skarżąca nie wyjaśniła również dlaczego to wszczęcie egzekucji kary pieniężnej kwestionowanej w niniejszej sprawie grozi jej niebezpieczeństwem utraty płynności finansowej, skoro egzekwowana już należność na rzecz [...], jak i wysokość spłat rat w dwóch kredytach bankowych znacznie przekraczają uzyskiwany przez nią dochód z działalności gospodarczej. Sąd nie mógł zatem uznać, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia jej przez wykonanie zaskarżonej decyzji znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.