I SA/Po 67/06
WyrokWSA w Poznaniu2006-10-18
Skład orzekający: Maria Skwierzyńska, Jerzy Małecki, Katarzyna Nikodem
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarzuty zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym dotyczące nieistnienia egzekwowanego obowiązku podatkowego są uzasadnione, jeśli opierają się na kwestionowaniu ostatecznych decyzji podatkowych, które nie zostały zaskarżone w odpowiednim trybie?Ratio decidendi
Zarzuty zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym dotyczące nieistnienia egzekwowanego obowiązku podatkowego są nieuzasadnione, jeśli opierają się na kwestionowaniu ostatecznych decyzji podatkowych, które nie zostały zaskarżone w odpowiednim trybie. Podstawą zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym nie mogą być okoliczności dotyczące zakończonego prawomocną decyzją postępowania podatkowego, wobec ich niezaskarżenia zgodnie z obowiązującym prawem. Zobowiązany winien przedstawić jednoznaczne dowody potwierdzające, że egzekwowany obowiązek nie istnieje, a nie opierać się na argumentach dotyczących wadliwości postępowania podatkowego, które zostało zakończone ostatecznymi decyzjami.Stan faktyczny
Skarżący P.S. zaskarżył postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego oddalające zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Skarżący kwestionował zasadność egzekucji administracyjnej tytułów wykonawczych dotyczących podatku od towarów i usług za miesiące z 1999 i 2000 roku, twierdząc, że zaległość podatkowa nie istnieje, ponieważ decyzja organu I instancji określająca zobowiązanie została uchylona przez Dyrektora Izby Skarbowej. Organy uznały zarzuty za nieuzasadnione, wskazując, że decyzje określające podatek VAT za wskazane miesiące stały się ostateczne i nie zostały uregulowane, co uzasadniało wszczęcie postępowania egzekucyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Skwierzyńska (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Jerzy Małecki Asesor sądowy Katarzyna Nikodem Protokolant sekretarz sądowy Agnieszka Ratajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2006r. sprawy ze skargi P.S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego oddala skargę /-/ K. Nikodem /-/ M. Skwierzyńska /-/ J. Małecki
P. S. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] 2005r. utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] 2004r. oddalające zarzuty na prowadzone przeciwko niemu postępowanie egzekucyjne.
W. w. podatnik zakwestionował zasadność prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie wystawianych przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego tytułów wykonawczych dotyczących podatku od towarów i usług za miesiąc [...] 1999r. i [...] 2000r. stwierdzając, że zaległość podatkowa objęta tymi tytułami wykonawczymi nie istnieje. Zobowiązanie podatkowe określone m. in. za w. w. miesiące wynikało z decyzji organu I instancji, która następnie została uchylona przez Dyrektora Izby Skarbowej.
Organ egzekucyjny I instancji uznał zarzuty P. S. za nieuzasadnione stwierdzając, że zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiące [...] 1999r. w wysokości [...] zł i za [...] 2000r. w wysokości [...] zł do dnia wydania postanowienia nie zostały uregulowane.
Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu zażalenia, nie znalazł podstaw do jego uwzględnienia.
W uzasadnieniu postanowienia organ ten wskazał w szczególności, że decyzją Dyrektora Urzędu kontroli Skarbowej z dnia [...] 2004r. określono P. S. nadwyżkę podatku naliczonego do przeniesienia za miesiące od [...] do [...] 1998r. Decyzję tę organ odwoławczy decyzją z dnia [...] 2004r. uchylił w całości i umorzył postępowanie w odniesieniu do miesięcy od [...] do [...] 1998r. wobec przedawnienia zobowiązań podatkowych a za miesiąc [...] 1998r. określił nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc w wysokości wyższej nie przyjął organ I instancji. Decyzja ta jest ostateczna od dnia [...] 2004r.
Tytuły wykonawcze Nr [...] i [...] wystawione przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego dotyczyły zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące [...] 1999r i [...] 2000r określonego przez Dyrektora Urzędu kontroli Skarbowej decyzją z dnia [...] 2004r. Wskazany organ w tym samym dniu wydał także decyzję w sprawie określenia P. S. nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za miesiące od [...] do [...] 1998r. Podatnik odwołał się jedynie od tej ostatniej decyzji. Odwołanie to rozpatrzył organ II instancji wydając w. w. decyzję z dnia [...] 2004r. W tej sytuacji decyzje I instancji określające podatek od towarów i usług za [...] 1999r. oraz za [...] 2000r. stały się ostateczne. Zobowiązań podatkowych za te miesiące podatnik nie uregulował, w związku z czym organ podatkowy zasadnie wystawił tytuły wykonawcze, a organ egzekucyjny wszczął postępowanie egzekucyjne.
W skardze na to postanowienie P. S. wnosi o jego uchylenie wywodząc, że organy podatkowe pominęły fakt uchylenia przez Dyrektora Izby Skarbowej decyzji w sprawie podatku VAT za 1998r. i określenia tego podatku za [...] 1998r. co rzutowało na wysokość podatku od towarów i usług za lata 1999 i 2000.
Zdaniem skarżącego w obrocie prawnym funkcjonują sprzeczne z sobą ostateczne decyzje w sprawie podatku VAT za [...] 1998r. oraz za dwa lata następne. Okoliczności tej organy egzekucyjne nie wyjaśniły i nie podjęły czynności nadzorczych i nadzwyczajnych - z urzędu.
Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę wnosi o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd administracyjny, zgodnie z postanowieniami przepisu art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 i § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sprawuje kontrolę działalności administracyjnej publicznej pod względem zgodności z prawem postanowień wydanych w postępowaniu egzekucyjnym.
Skarżący zarzucił organowi egzekucyjnemu bezzasadność egzekwowania od niego zaległości podatkowych z tytułu podatku od towarów i usług za miesiąc [...] 1999r. i [...] 2000r. ze względu na nieistnienie tych zaległości podatkowych. Z poglądem tym nie można się zgodzić.
Organ podatkowy wystawił tytuły wykonawcze Nr [...] i [...] wobec nieuregulowania przez P. S. zobowiązania podatkowego określonego w ostatecznych decyzjach Dyrektora Urzędu kontroli Skarbowej z dnia [...] 2004r.
Za miesiąc [...] 1999r. podatnikowi określono podatek od towarów i usług w kwocie [...] zł. Za poprzednie miesiące 1999r. w decyzji tej określono mu kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc. Nadwyżka ta za [...] 1999r. wyniosła [...] zł. Podatek należny za [...] 1999r. wg deklaracji VAT - 7 wyniósł [...] zł, a podatek naliczony [...] zł, czego nie zakwestionował organ kontroli skarbowej. Tym samym nadwyżka podatku należnego za ten miesiąc do wpłaty na konto urzędu skarbowego, jak prawidłowo określił w. w. organ wyniosła [...] zł.
Z kolei za [...] 2000r. zdeklarowaną przez podatnika kwotę wpłaty w wysokości [...] zł powiększono o [...] zł, wobec nie uwzględnienia nadwyżki do zwrotu za poprzedni miesiąc w kwocie [...] zł w związku z czym łącznie winien on uiścić z tytułu podatku od towarów i usług za ten miesiąc [...] zł.
Od decyzji tych podatnik nie wniósł odwołań. Mimo to nie zapłacił określonego mu podatku VAT, co uzasadniało wszczęcie przeciwko niemu postępowania egzekucyjnego.
Skarżący stoi na stanowisku, że dochodzenie od niego w trybie egzekucji zaległości podatkowych z w. w. tytułów jest bezzasadne wobec uchylenia przez Dyrektora Izby Skarbowej decyzją z dnia [...] 2004r. decyzji I instancji w sprawie określenia podatku od towarów i usług za [...] 1998r., co jego zdaniem rzutuje na rozliczenie tego podatku za rok 1999 i 2000.
Decyzją z [...] 2004r. organ podatkowy II instancji uchylił decyzję Dyrektora Urzędu kontroli Skarbowej z dnia [...] 2004r. i w odniesieniu do miesiąca [...] 1998r. określił podatnikowi kwotę do przeniesienia na następny miesiąc w wysokości [...] zł (zadeklarowano [...] zł) tj. o [...] zł wyższą niż to przyjęto w decyzji I instancji ([...] zł). Kwota [...] zł winna być uwzględniona w rozliczeniu za miesiąc [...] 1999r. Nie może ona tym samym automatycznie rzutować na rozliczenie podatku od towarów i usług za miesiąc [...] 1999r.
Wnosząc zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne na podstawie art. 33 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j. Dz. U. z 2002r. Nr 110, poz. 968 ze zm.) zobowiązany, powołując się na nieistnienie egzekwowanego obowiązku, winien wykazać zasadność swego twierdzenia. Stanowisko to prezentowane jest także przez Dariusza Jankowiaka w Komentarzu 2006 - Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ("Unimex" - Wrocław 2006, str. 338).
Zobowiązany winien przedstawić jednoznaczne dowody potwierdzające, że egzekwowany obowiązek nie istnieje. W niniejszej sprawie skarżący zarówno w zarzutach na postępowanie egzekucyjne jak i w zażaleniu oraz w skardze obowiązany był przedstawić konkretne argumenty przemawiające za tym, że kwota [...] zł, o którą organ podatkowy II instancji zwiększył wysokość kwoty nadwyżki do przeniesienia na [...] 1999r., konsumuje wysokość podatku należnego za miesiące [...] 1999r. i [...] 2000r. Porównanie wysokości egzekwowanych należności z w. w. kwotą wskazuje na to, że nie jest to możliwe.
W świetle powyższego nie można podzielić argumentacji skargi, że "podatek VAT za lata 1999 - 2000 jest konsekwencją decyzji UKS określającej podatek VAT za 1998rok". Określona w decyzji II instancji z dnia [...] 2004r. kwota nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc (tj. na [...] 1999r.) w wysokości [...] zł czyli o [...] zł wyższej niż przyjął organ I instancji, nie może być uznana, jak uważa skarżący, za znacznie odbiegającą od kwoty określonej przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej ([...] zł) i nie przesądza o nieistnieniu zobowiązania podatkowego za [...] 1999r. i [...] 2000r.
Na podkreślenie zasługuje także pogląd wyrażony przez NSA w wyroku z dnia 21.XI.1997r. sygn. akt I SA/Łd 974/96, iż podstawą zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym nie mogą być podnoszone przez skarżącego okoliczności dotyczące zakończonego prawomocną decyzją postępowania podatkowego, wobec ich niezaskarżenia zgodnie z obowiązującym prawem.
Za nieuzasadniony w skardze dotyczącej sprawy z zakresu postępowania egzekucyjnego uznać należy zarzut - wobec bezczynności podatnika - niewzruszenia z urzędu przez organ podatkowy ostatecznej decyzji I instancji w sprawie określenia egzekwowanego podatku. Zarzut ten wykracza także poza granice rozstrzyganej sprawy, a więc zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) nie stanowi przedmiotu oceny sądu.
Wskazać także należy na miesięczny charakter podatku od towarów i usług, w związku z czym organ podatkowy wydając decyzję określającą ten podatek odnosi swe rozstrzygnięcie do określonego miesiąca, co nie przesądza jednak o niemożliwości zawarcia decyzji za poszczególne miesiące w jednym piśmie określonym jako decyzja.
Z tego względu, skoro decyzja I instancji określająca VAT za poszczególne miesiące 1999r., - zdaniem podatnika - winna być wzruszona przez organ podatkowy z urzędu, wobec uchylenia przez organ odwoławczy decyzji I instancji w sprawie określenia tego podatku za [...] 1998r. i określenia nadwyżki do przeniesienia na następny miesiąc (tj. [...] 1999r.) w wyższej wysokości niż przyjął to organ I instancji, to wzruszenie to dotyczyć mogłoby jedynie rozstrzygnięcia za miesiąc [...] 1999r. Tym samym, wbrew twierdzeniom skarżącego, nie można uznać, że zachodzi sprzeczność pozostających w obrocie prawnym decyzji za miesiące [...] 1999r. i [...] 2000r., za które nie został zapłacony przez podatnika podatek od towarów i usług, wobec czego wszczęto przeciwko niemu egzekucję celem wyegzekwowania zaległości podatkowych z tego tytułu.
Z tych względów uznać należy, że skarżący nie wykazał, by w sprawie zaistniała okoliczność, o której mowa w powołanym art. 33 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r., wobec czego brak podstaw do stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie narusza prawo.
W tym stanie rzeczy, na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.
/-/ K. Nikodem /-/ M. Skwierzyńska /-/ J. Małecki
AR
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło