I SA/Po 678/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 31 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku LS o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi LS i RS na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do października oraz grudzień 2010 r., orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności byłych członków za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za miesiące: styczeń, luty, wrzesień, październik, grudzień 2010 r. wraz z odsetkami postanawia: zwolnić skarżącą od kosztów sądowych. Skarżący LS i RS pismem z dnia [...] wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na wskazaną w sentencji decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Skarżąca LS złożyła sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podała, że nie jest w stanie uiścić jakichkolwiek kosztów postępowania. Wnioskodawczyni wskazała, że otrzymuje emeryturę w wysokości [...], po odliczeniu potrąceń komorniczych pozostaje jej na utrzymanie kwota w wysokości [...]. Skarżąca podała, że nie ma zdolności kredytowej, nie może liczyć na pożyczkę ze względu na zadłużenie i zajęcia komornicze. Wnioskodawczyni wskazała, że uiszczenie wpisu w wysokości [...] wiązałoby się z zagrożeniem dla jej egzystencji. Skarżąca oświadczyła, że nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z innymi osobami, nie posiada domu, mieszkania, nieruchomości rolnej, innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych, wierzytelności, przedmiotów o wartości powyżej 5.000,- zł. Z tytułu emerytury uzyskuje dochód netto w wysokości [...]. Skarżąca podała, że ponosi koszty za mieszkanie w wysokości [...] + opłaty za media. Na wezwanie do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca w odpowiedzi oświadczyła, że nie posiada rachunków bankowych, w tym kart kredytowych. Wnioskodawczyni podała, że ponosi następujące koszty utrzymania z rozbiciem na poszczególne wydatki miesięcznie: [...]. Skarżąca oświadczyła, że nie ma kredytów, nie posiada udziałów w spółkach, poza dochodami z tytułu emerytury nie uzyskuje innych dochodów. Wnioskodawczyni oświadczyła, że nie posiada pojazdów mechanicznych podlegających obowiązkowi rejestracji. Wskazała, że dom, w którym mieszka należy do córki, koszty utrzymania ponosi skarżąca. Wnioskodawczyni oświadczyła, że mieszka sama, jest wdową. Skarżąca podała, że w dniu [...] darowała córce [...], w dniu [...] sprzedała córce mieszkanie o pow. [...] m2 za kwotę [...]. Do pisma załączyła zeznania roczne podatkowe za [...], odpis zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych złożonego przez córkę skarżącej, odpis umowy sprzedaży mieszkania sporządzonej w formie aktu notarialnego w dniu [...]. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji skarżącej wynika, iż zasadnym jest zwolnienie jej od kosztów sądowych, gdyż wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Wnioskodawczyni nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z innymi osobami, jest wdową, ma [...] lat, utrzymuje się z emerytury w wysokości [...] netto, a zatem nie jest w stanie uiścić kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Skarżąca nie posiada również żadnego majątku, który mógłby stanowić źródło finansowania tych kosztów. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.