I SA/Po 679/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2011r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K i A S o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych w łącznym zobowiązaniu pieniężnym za 2009r. postanawia: zwolnić skarżących od ½ wpisu od skargi. /-/V.Mielcarek Wpis sądowy od skargi wynosi [...]. K i A S wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Następnie złożyli sporządzone na urzędowych formularzach wnioski o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, przy czym skarżący sporządził wniosek w dniu [...], natomiast skarżąca w dniu [...]. W uzasadnieniu podali, że są rencistami. Wskazali, że w związku z kryzysem te firmy, które skarżący prowadził (kooperacje) podupadły i nie wypłaciły należności. Oświadczyli, że na lekarstwa przeznaczają ok. [...] miesięcznie. Skarżący spłaca pożyczki zaciągnięte na zakup samochodu marki P w wysokości [...] oraz na zakup maszyn w wysokości [...]. Ponosi również koszty energii elektrycznej w wysokości [...] co dwa miesiące. K i AS pozostają razem we wspólnym gospodarstwie domowym. Posiadają dom o pow. [...] m2, nieruchomość rolną o powierzchni [...] ([...] przeliczeniowego), garaż, nie posiadają oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Skarżący z tytułu renty uzyskuje dochód w wysokości [...], skarżąca w wysokości [...]. Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Zatem obowiązującą zasadą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest, że strony ponoszą koszty tego postępowania, w tym również uiszczają wpis od skargi. Od tej zasady ustawa przewiduje wyjątek – możliwość przydzielenia stronie skarżącej prawa pomocy. Przepis art. 245 § 1 cyt. ustawy stanowi, iż prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (por. art. 245 § 3 i § 4 ustawy). Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć jednak należy, że mający zastosowanie w sprawie wyżej cyt. art. 246 § 1 pkt 2 ustawy nakłada na ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy obowiązek uprawdopodobnienia przesłanek w tym przepisie określonych. Z omawianej regulacji wynika bowiem wprost, że prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane osobie fizycznej, "gdy osoba ta wykaże", iż w jej przypadku partycypowanie w kosztach procesu wiązałoby się z ryzykiem wystąpienia negatywnych konsekwencji, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy (por. post. NSA z dnia 21 kwietnia 2006r., sygn. akt II FZ 240/06). Z uwagi na to, że w.w przepis formułuje nieostre kryteria ocenne, szczególnie istotne jest możliwie najbardziej dokładne ustalenie rzeczywistej kondycji finansowej wnioskodawcy (por. post. NSA z dnia 14 września 2006r., sygn. akt II FZ 574/06). Przyznanie prawa pomocy stanowi bowiem w istocie odstępstwo od generalnej zasady wynikającej z przepisu art. 199 ustawy, zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. W tym stanie rzeczy argumentacja służąca uprawdopodobnieniu, że poniesienie kosztów postępowania, nie byłoby możliwe bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla skarżącego, musi być dokładna i wyczerpująca. Skoro podstawą ustaleń faktycznych, pozwalających na podjęcie rozstrzygnięcia w przedmiocie prawa pomocy są zawsze okoliczności wskazane przez wnioskodawcę, to powinna być to informacja kompletna, pozwalająca na zobrazowanie realnej sytuacji majątkowej strony. Pismem z dnia [...] (karta nr [...] akt sądowych) wezwano skarżących do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez: 1. złożenie odpisów zeznań rocznych podatkowych za 2008 i 2009r. złożonych przez skarżących, 2. złożenie odpisów z kont bankowych, lokat bankowych i rachunków bankowych za ostatnie trzy miesiące należących do skarżących, 3. podanie czy skarżący uzyskują dodatkowe dochody (np. z pracy dorywczej, sezonowej, upraw, dzierżawy, dopłat do nieruchomości rolnej w Unii Europejskiej itp.), 4. podanie czy skarżący korzystają z pomocy opieki społecznej, jeżeli tak to w jakiej formie (odpis decyzji), 5. podanie kosztów miesięcznego utrzymania skarżących z rozbiciem na poszczególne wydatki (ogrzewanie, woda, gaz, energia elektryczna, koszty leczenia i zakupu lekarstw, wyżywienie, telefon stacjonarny i telefony komórkowe, abonament RTV, środki czystości, raty kredytów - z podaniem na co kredyty zostały zaciągnięte, kiedy, jaki jest harmonogram spłat rat itp.) i z jakich środków je ponoszą, 6. podanie czy skarżący posiadają samochody osobowe, jeżeli tak proszę podać markę, typ, rok produkcji i wartość rynkową. K i A S w odpowiedzi z dnia [...] oświadczyli, że są rencistami i łączny dochód wynosi [...]. Podali, że ponoszą miesięczne opłaty w wysokości [...], przy czym [...]. Podali, że wnioskodawca nie ma zapłaconego ZUS za [...], gdyż płacił wtedy tylko składki na ubezpieczenie zdrowotne. Do pisma załączono kserokopie: zaświadczenia o wysokości dochodów za 2008r., z którego wynika, że przychód skarżącego wyniósł [...], dochód [...], zeznania podatkowego za 2009r., z którego wynika, że przychód skarżącego wyniósł [...], koszty uzyskania przychodów [...] i dochód [...], faktur za lekarstwa, gaz, energię elektryczną, zawiadomień o spłacie kredytu, wyciągów z rachunku bankowego. W pierwszej kolejności zauważyć należy, że część opłat, jakie skarżący w odpowiedzi wskazali, związana jest z prowadzoną działalnością gospodarczą, a część z kosztami miesięcznego utrzymania. Jednakże w piśmie z dnia [...] wyraźnie wskazano skarżącym, że mają podać koszty miesięcznego utrzymania i przykładowo podano jakie wydatki na miesięczne utrzymanie mają uwzględnić. Skarżący pomimo wezwania nie wskazali w jakiej wysokości ponoszą koszty związane z zakupem żywności, w jakiej wysokości ponoszą opłaty za wodę, telefony, abonament RTV, środki czystości oraz za energię elektryczną Zatem skarżący nie wskazali jakie ponoszą koszty miesięcznego utrzymania. . Z drugiej strony zauważyć należy, że skarżący są rencistami i ponoszą wysokie koszty związane z leczeniem. W tych okolicznościach zwolniono skarżących od ½ wpisu od skargi. Na obecnym etapie postępowania nie zwolniono skarżących od ewentualnych przyszłych kosztów sadowych. Jednakże w sytuacji gdyby nie byli w stanie ich uiścić będą mogli zwrócić się z ponownym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji. /-/V.Mielcarek