I SA/Po 687/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia z dnia (...) 2011r., nr (...) w przedmiocie oddalenia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej z uwagi na uchybienie terminu do ich wznowienia postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych w P., 2. w pozostałym zakresie wniosek oddalić. Pismem z dnia (...) sierpnia 2011r. E. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia (...)sierpnia 2011r. Nr (...) w przedmiocie oddalenia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej z uwagi na uchybienie terminu do ich wniesienia. Skarżący złożył sporządzony w dniu (...) września 2011r. na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy, w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i o ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku podał, że wniosek swój motywuje ciężką sytuacją finansową. Podał, że obecnie żyje na skraju ubóstwa. Jest zadłużony. Mieszka w domu, który przez nieudolne i przewlekłe postępowanie egzekucyjne prowadzone przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. może zostać zlicytowany w drodze egzekucji z nieruchomości. Skarżący podał, że od maja 2011r. pobiera emeryturę w wysokości (...)zł brutto. Do czasu przyznania emerytury nie miał żadnych dochodów i z tego powodu powstało jego zadłużenie. Wskazał, że często choruje. Po odliczeniu wydatków na opłaty, wyżywienie oraz leki pozostaje mu niewielka kwota środków pieniężnych. Oświadczył, że nie pozostaje z innymi osobami we wspólnym gospodarstwie domowym. Posiada udział w domu składającym się z mieszkania i strychu, budynku gospodarczego oraz działkę gruntu o powierzchni (...) m2. Z tytułu emerytury uzyskuje dochód brutto w wysokości (...) zł. Na wezwanie z dnia (...) października 2011r. skarżący w odpowiedzi z dnia (...) października 2011r. oświadczył, że nie uzyskuje dodatkowych dochodów (np. z pracy dorywczej, sezonowej, dzierżawy nieruchomości itp.), nie korzystał i nie korzysta z pomocy opieki społecznej, nie posiada samochodu osobowego, ponosi koszty miesięcznego utrzymania w wysokości (...) zł przy czym ogrzewanie (...) - zł, woda (...) zł, gaz (...) - zł, lekarstwa (...) zł, wyżywienie (...) zł, telefon komórkowy (...) zł, środki czystości (...) zł, kredyt (...) zł ((...),- zł na remont dachu). Do pisma załączył zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. oraz wyciąg z rachunku bankowego za okres od (...) sierpnia do (...) września 2011r., z którego wynika, że saldo początkowe wynosiło (...) zł, środki dostępne (...) zł oraz że na ww. rachunek wpływają środki z tytułu emerytury w wysokości (...),- zł. Na kolejne wezwanie z dnia (...) października 2011r. skarżący przedłożył wyciąg z rachunku bankowego za okres od (...) lipca do (...) października 2011r. Postanowieniem z dnia (...) listopada 2011r. referendarz Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego oddalił wniosek skarżącego. W treści uzasadnienia wskazał, iż argumentacja skarżącego odnosząca się, co do braku środków finansowych na pokrycie wpisu należnego od skargi nie jest wiarygodna. Z załączonego przez skarżącego wyciągu z rachunku bankowego wynika, że na ten rachunek wpływają środki z tytułu emerytury w wysokości (...) zł. Nadto wnioskodawca w dniu (...) lipca 2011r. wpłacił na ten rachunek kwotę w wysokości (...) zł. Skarżący oświadczył natomiast, że poza emeryturą nie posiada żadnych innych źródeł dochodów, z których mógłby taką kwotę wygenerować i wpłacić na ten rachunek. W tej sytuacji należy przyjąć, że E. M. nie uprawdopodobnił wniosku o przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie. Od tego rozstrzygnięcia skarżący złożył sprzeciw wskazując, iż wzmiankowana kwota (...) zł pochodzi z kredytu bankowego z przeznaczeniem na remont dachu, na dowód czego załączył umowę pożyczki wraz z planem spłat. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek jest częściowo zasadny. Na podstawie art. 245 § 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej ppsa) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. radcy prawnego. Z kolei prawo pomocy z zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 1 i 2 ppsa, zgodnie z którymi przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Instytucja prawa pomocy jest jednak wyjątkiem od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 ppsa, zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Ciężar dowodu wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, o których mowa w art. 246 § 2 ppsa spoczywa na stronie składającej wniosek o jego przyznanie. Oznacza to, że powinna ona poczynić wszelkie kroki mające na celu uprawdopodobnienie tych okoliczności. Ponadto należy podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest także formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy, przy uwzględnieniu deklarowanego dochodu oraz ponoszonych wydatków, stwierdzić należy że wnioskodawca jest w stanie ponieść koszt wpisu stałego od skargi w kwocie (...) zł. Wskazuje na to chociażby różnica pomiędzy osiąganymi dochodami a deklarowanymi wydatkami ((...) zł netto i (...) zł wydatków). Mając na uwadze brzmienie przytoczonego powyżej uregulowania ustawy oraz treść oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym oraz pism uzupełniających wniosek należy stwierdzić, że wnioskodawca wykazał w sposób wystarczający, że nie jest natomiast w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia fachowego pełnomocnika. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 246 § 1 pkt 2) ppsa oraz art. 245 § 3 ppsa w zw. z art. 160 ppsa i art. 16 § 2 ppsa.