I SA/Po 688/07

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1997r. postanawia: oddalić wniosek. /-/V. Mielcarek 1 UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia [...], sygn. akt [...] oddalił skargę M. G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej. W tych okolicznościach skarżący M. G. złożył sporządzony w dniu [...] na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wskazał na zawiłość, złożoność i nietypowość sprawy. Podał, że nie posiada odpowiedniego wykształcenia oraz środków materialnych na opłacenie prawnika. Skarżący oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną, teściową i z synem. Nie posiada nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Osoby pozostające ze skarżącym we wspólnym gospodarstwie domowym nie posiadają żadnego majątku. Skarżący z tytułu zatrudnienia uzyskuje dochód brutto i zasiłek rodzinny na syna w łącznej kwocie [...], żona nie uzyskuje żadnego dochodu, natomiast teściowa korzysta z pomocy opieki społecznej. Na wezwanie z dnia [...] M. G. w odpowiedzi wskazał, że koszty miesięcznego utrzymania jego i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym wynoszą [...], przy czym czynsz, woda, kanalizacja, wywóz śmieci [...], gaz [...], telewizja kablowa [...], energia elektryczna [....], telefony komórkowe [...], Internet [...], ubezpieczenie [...], wyżywienie [...], środki czystości [...], leczenie i zakup lekarstw [...], opał [...], [...] - rata kredytu na telefony komórkowe (do spłaty pozostało jeszcze [...] t.j. [...] raty), około [...] - rata kredytu na aparat cyfrowy (do spłaty pozostało jeszcze [...] t.j. [...] rat), [...] – rata kredytu na odkurzacz i frytkownicę (do spłaty pozostało jeszcze [...] t.j. [...] raty), [...] kredyt gotówkowy (do spłaty pozostało jeszcze [...] t.j. [...] rat) . Podał, że dom, w którym mieszka jest powojennym blokiem, tzw. "stalinowskim", którego właścicielem jest [...] O. i zajmuje lokal o powierzchni [...] m2. Wskazał, że otrzymuje zasiłek rodzinny na dziecko w kwocie [...], dodatek do zasiłku z tytułu rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego w wysokości [...] oraz dodatek do zasiłku pielęgnacyjnego w wysokości [...], teściowa otrzymuje z opieki społecznej zasiłek okresowy w kwocie [...], jednakże z powodu braku środków w miesiącu [...] prawdopodobnie nie otrzyma pomocy. Teściowa skarżącego nie posiada żadnego majątku, sporadycznie uzyskuje dochód z prac sezonowych oraz zbierania surowców wtórnych. Do pisma załączył zeznanie roczne podatkowe za [...], z którego wynika, że dochód skarżącego wyniósł [...], natomiast jego żony [...], oraz zeznanie podatkowe za [...], z którego wynika, że dochód skarżącego wyniósł [...]. Załączył również wyciąg z rachunku bankowego, decyzję o przyznaniu zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku rodzinnego, decyzję o przyznaniu zasiłku okresowego z powodu bezrobocia, informację z zakładu pracy z dnia [...] o wysokości wynagrodzenia, wniosek o wydanie zaświadczenia o zatrudnieniu i wysokości wynagrodzenia. Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i na podstawie art. 245 § 1 cyt. ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 ustawy). Art. 246 § 1 wyżej powołanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważa się, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy. Należy podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe, a zatem prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł dochodów i bez majątku. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy, a z oświadczeń skarżącego to nie wynika. M. G. uzyskuje wynagrodzenie w kwocie [...] brutto. Należy zauważyć, że kwota wynagrodzenia, którą uzyskuje skarżący, jest wyższa od kwoty najniższego miesięcznego wynagrodzenia. Ponadto skarżący otrzymuje na syna [...] zasiłku rodzinnego, [...] dodatku do zasiłku rodzinnego, [...] zasiłku pielęgnacyjnego. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy wzięto również po uwagę fakt, że skarżący spłaca raty kredytów w wysokości około [...], jednakże kredyty zostały zaciągnięte m.in. na zakup telefonów komórkowych, aparatu cyfrowego, odkurzacza, frytkownicy, a zatem nie można z tego powodu przerzucić obowiązku uiszczenia kosztów sądowych oraz kosztów na opłacenie adwokata na ogół obywateli. Ponadto należy zauważyć, że skarżący powinien był poczynić wpierw oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, a dopiero gdyby poczynione oszczędności były niewystarczające na uiszczenie kosztów sądowych oraz kosztów zastępstwa procesowego, mógłby ubiegać się o taką pomoc. W niniejszej sprawie istotne jest również to, że skarżący powinien był się liczyć z kosztami postępowania, gdyż to on zainicjował postępowanie - wniosek o zwrot podatku za okres objęty prowadzoną działalnością, t.j. od [...], a następnie postępowanie sądowoadministracyjne. Mając na uwadze wszystkie te okoliczności należało stwierdzić, że M. G. nie wykazał dostatecznie zasadności swego wniosku o przyznanie prawa pomocy i dlatego wniosek uznano za nieuzasadniony. Z tych względów na podstawie art. 245 i art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 z cyt. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji. /-/ V.Mielcarek