I SA/Po 690/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 15 października 2012r. na posiedzeniu niejawnym wniosku AK o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy uznania zarzutów w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego postanawia: zwolnić skarżącego od kosztów sądowych. Skarżący AK pismem z dnia [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] w przedmiocie odmowy uznania zarzutów w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Następnie złożył sporządzony w dniu [...] na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego postanowieniem z dnia [...] sygn. akt [...] ustanowił dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Okręgowa Rada Adwokacka wyznaczyła dla skarżącego pełnomocnika z urzędu w osobie adwokata MS. Na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia [...] wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie [...]. Pełnomocnik skarżącego – adwokat MS w odpowiedzi z dnia [...] złożyła sporządzony w dniu [...] na urzędowym formularzu wniosek o zwolnienie skarżącego od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podała, że skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych z uwagi na stan majątkowy. Skarżący nie pozostaje z innymi osobami we wspólnym gospodarstwie domowym, nie posiada domu, mieszkania, nieruchomości rolnej, innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Utrzymuje się z zasiłku w wysokości [...] miesięcznie i z bonów na posiłek o wartości [...]. Wnioskodawca poza ww. dochodami nie uzyskuje żadnych dochodów. Jest osobą schorowaną. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270, dalej jako p.p.s.a.) zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 p.p.s.a.). Art. 246 § 1 p.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W pierwszej kolejności zauważyć należy, że zgodnie z uchwałą siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 2010r. sygn. akt I OPS 11/09 wniosek o przyznanie prawa pomocy składany na urzędowym formularzu, o jakim mowa w § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. Nr 227, poz. 2245), może być podpisany także przez pełnomocnika strony. Następnie wskazać należy, że referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego postanowieniem z dnia [...] sygn. akt [...] ustanowił dla skarżącego adwokata, a zatem sporządzony w dniu [...] na urzędowym formularzu wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych należy rozpoznać jako wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji skarżącego wynika, iż zasadnym jest zwolnienie go od kosztów sądowych. Wnioskodawca jest osobą schorowaną, samotną, utrzymuje się z zasiłku w wysokości [...] oraz otrzymuje bony na ciepły posiłek o wartości [...]. Z uzyskiwanych środków pieniężnych skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a zatem wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym zasługuje na uwzględnienie. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.