I SA/Po 693/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Wolna-Kubicka Sędziowie NSA Włodzimierz Zygmont (spr.) WSA Katarzyna Nikodem Protokolant stażysta Anna Zys-Ruszkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2010 r. sprawy ze skargi K. A. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu – organu upoważnionego przez Ministra Finansów do wydawania interpretacji z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie z dnia [...] o nr [...]; II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu na rzecz skarżącej kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/ K. Nikodem /-/ K. Wolna-Kubicka /-/ W. Zygmont Minister Finansów działający przez organ upoważniony - Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu postanowieniem z dnia [...] nr [...], wydanym na podstawie art. 165a § 1 w zw. z art. 14b § 1 i art. 14h ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j.: Dz. U. z 2005 r., nr 8, poz. 60 ze zm. - dalej: O.p.) odmówił wnioskodawczyni K. A. wszczęcia postępowania w sprawie udzielenia pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie stawki podatku. W doręczonym w dniu 18 maja 2010 r. postanowieniu organ uzasadnił, iż wykładnia przepisów podatkowych mających zastosowanie do przedstawionego przez wnioskodawczynię opisu sprawy nie dotyczy jej indywidualnej sytuacji prawnopodatkowej. Zapytanie wnioskodawczyni odnosi się do sytuacji prawnopodatkowej spółki, która wybudowała budynek sanatoryjno-hotelowy z lokalami apartamentowymi i użytkowymi, zatem brak jest podstaw, aby to wnioskodawczyni występowała o pisemną interpretację przepisów z tą sytuacją związanych. Wnioskodawczynię nie łączy stosunek podatkowy z inwestorem ( spółką która wybudowała budynek), którego przedmiotem jest opodatkowanie podatkiem od towarów i usług dostawy apartamentu mieszkalnego. Postanowienie powyższe zawierało informację, że zgodnie z art. 165a § 2 O.p., na niniejsze postanowienie przysługuje zażalenie, które wnosi się w terminie 7 dni od dnia jego doręczenia. Wnioskodawczyni K. A. w dniu 1 czerwca 2010 r., złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie z dnia [...], który uzasadniła niemożliwością przygotowania odpowiedzi w tak krótkim terminie ze względu na wcześniej zaplanowany urlop i ze względu na skomplikowany charakter sprawy. Do wniosku o przywrócenie terminu załączyła dokument będący potwierdzeniem wyjazdu zagranicznego we wskazanym do wniesienia zażalenia terminie. Wraz z powyższym wnioskiem o przywrócenie terminu wnioskodawczyni złożyła także zażalenie na postanowienie z dnia [...] w którym domagała się merytorycznego rozpatrzenia jej wniosku z dnia 24 marca 2010r. o interpretację podatkową. Kwestionowanemu postanowieniu zarzuciła, że odmowa rozpatrzenia wniosku narusza art. 120, art.121, art.122 i art.125 O.p. , a także art. 2 oraz 7 Konstytucji RP, poprzez obejście reguły ochrony uzasadnionych interesów wnioskodawcy. Postanowieniem z dnia [...] znak [...] Ministra Finansów działając przez organ upoważniony Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu, na podstawie art. 165a § 1 w zw. z art. 14b § 1 i art. 14h O.p. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie z wniosku o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie z dnia [...], stwierdzając, że wnioskodawczyni mimo poinformowania jej o czynnościach i terminach związanych z zażaleniem, nie zachowała terminu do złożenia zażalenia. W zażaleniu na powyższe postanowienie z dnia [...] znak [...] o odmowie przywrócenie terminu do złożenia zażalenia, wnioskodawczyni zarzuciła, że jeśli przyjąć, iż siedmiodniowy termin (z art. 236 O.p.) do złożenia zażalenia jest terminem procesowym, to należy przyjąć również, iż wnoszący zażalenie może złożyć wniosek o jego przywrócenie. Organ dowolnie odniósł się do przepisu art. 236 O.p., mimo iż art. 14h O.p. nie wskazuje tego artykułu jako stosowanego w sprawach dotyczących interpretacji indywidualnych. Według wnioskodawczyni, skoro według organu w postępowaniu interpretacyjnym nie istnieje instytucja przywrócenia terminu wynikająca z art. 162 O.p., albowiem nie ma zastosowania w sprawie, gdyż art. 14h O.p. nie odsyła do art. 162 O.p, to tak samo zastosowanie 7 dniowego terminu z art. art. 236 O.p., nie ma zastosowania albowiem art. 14h O.p. również nie odsyła do stosowania art. 236 O.p. Ponadto wnioskodawczyni podkreśliła, że nie można jej zarzucić braku staranności w dochowaniu terminu do złożenia zażalenia, gdyż przyczyna była niezależna od niej (zaplanowany urlop). Postanowieniem z dnia [...] znak [...] organ podatkowy, na podstawie art. 216 § 1 , art. 219, art. 233 § 1 pkt 1 i art. 239 O.p. , podtrzymał swoje stanowisko zawarte w postanowieniu z dnia [...] znak [...] stwierdzając, iż w sprawie zasadna była odmowa wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o przywrócenie terminu, w oparciu o art. 165a § 1 O.p., ponieważ treść art. 14h O.p. stała na przeszkodzie prowadzeniu tego postępowania i rozpatrzeniu treści żądania w sposób merytoryczny. W skardze na postanowienie dnia [...] organu podatkowego znak [...] wnioskodawczyni K. A. domagała się uwzględnienia skargi stwierdzając, że nie zgadza się z tym postanowieniem i jego uzasadnieniem. Uzasadniając skargę podniosła m.in., że art. 165a § 2 O.p. stanowi wyraźnie, na postanowienie, o którym mowa w § 1, służy zażalenie, ale w żadnym momencie nie wskazuje on terminu do jego złożenia, a zatem nie odsyła do art. 236 O.p. Organ dość dowolnie argumentując odmowę wszczęcia postępowania u z dnia 24 czerwca 2010r. o odmowie przywrócenie terminu do złożenia zażalenia, odsyła w tym zakresie do art. 236 O.p., mimo, iż art. 14h O.p. nie wskazuje tego artykułu jako stosowanego w sprawach dotyczących interpretacji indywidualnych. Podkreśliła, że dodatkowo zachodzi sytuacja braku winy wnioskodawczyni (zaplanowany wcześniej urlop wypoczynkowy) w uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia. Gdy strona, która bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu przed organem wniesie odwołanie po upływie terminu, wówczas organ powinien potraktować to odwołanie jako co najmniej żądanie wznowienia postępowania - analogicznie z art. 145 § 1 pkt 4 [ppsa], bowiem tylko w ten sposób zostanie stronie zapewnione poszanowanie zasady dwuinstancyjności postępowania. Organ podatkowy wniósł o oddalenie skargi i stwierdził, iż brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga była uzasadniona, albowiem w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, doszło do naruszenia przepisów postępowania, to jest art. 165a § 1 w związku z art. 163 § 1 O.p., poprzez odmowę wszczęcia postępowania w sprawie przywrócenia terminu do zażalenia. Z instytucji prawnej wszczęcia postępowania ( rozdział 8 O.p.) wynika, że w przypadku gdy organ w drodze postanowienia odmówi wszczęcia postępowania, to zainteresowanemu przysługuje możliwość zaskarżenia tego postanowienia w drodze zażalenia. Mianowicie według art. 165 § 1 O.p. postępowanie podatkowe wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Z kolei na podstawie art. 165a § 1 O.p., gdy żądanie, o którym mowa w art. 165, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Na wymienione postanowienie służy zażalenie (art. 165a § 2 O.p.). Na tle powyższej regulacji prawnej należy stwierdzić, że w sprawie nie zachodzi taka sytuacja, żeby żądanie wszczęcia postępowania o przywrócenie terminu zostało wniesione przez osobę nie będącą stroną, natomiast zwrot " lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte" nie można interpretować roz-szerzająco i należy odnieść przede wszystkim do sytuacji, gdy wszczęciu postępowania podatkowego stoi na przeszkodzie przepis prawa bądź poszczególne przepisy, których interpretacja uniemożliwia prowadzenie tego postępowania i rozpatrzenie treści żądania w sposób merytoryczny. Przykładem takiej regulacji, która daje podstawę do odmowy wszczęcia postępowania, jest art. 249 § 1 O.p., mający zastosowanie do postępowania prowadzonego w jednym z trybów nadzwyczajnych - stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. Prawidłowo organ podatkowy - odwołując się do art. 14h O.p., według którego, w sprawach dotyczących interpretacji indywidualnej stosuje się odpowiednio przepisy art. 120, art. 121 § 1, art. 125, art. 129, art. 130, art. 135-137, art. 140, art. 143, art. 165a, art. 169 § 1 i 1a, art. 170 i art. 171 oraz przepisy rozdziału 5, 6, 10 i 23 działu IV tej ustawy, , że art. 14h O.p.- zwrócił uwagę, że nie odsyła on do stosowania instytucji prawnej przywrócenia terminu ( art. 162 do art. 164 O.p. ). Wobec tego decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia o zasadności skargi ma ocena, czy żądanie skarżącej dotyczące przywrócenia terminu do zażalenia (na postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania) mieściło się w pojęciu "sprawy dotyczącej interpretacji indywidualnej". W ocenie Sądu, omawiane żądanie przywrócenia terminu nie mieści się w zakresie "sprawy dotyczącej interpretacji indywidualnej". Zatem uruchomieniu tego postępowania nie stoi na przeszkodzie żaden przepis prawa bądź poszczególne przepisy, których interpretacja uniemożliwia prowadzenie tego postępowania i rozpatrzenie wniosku w sposób merytoryczny. Przy ponownym rozpatrywaniu, organ będzie zobowiązany uwzględnić pogląd prawny , iż żądanie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na odmowę wszczęcia postępowania o wydanie interpretacji indywidualnej w sprawie podatkowej, nie mieści się w zakresie "sprawy dotyczącej interpretacji indywidualnej" bowiem w takim postępowaniu badaniu podlega jedynie spełnienie warunków do przywrócenia terminu. Podkreślić należy , że przedmiotem osądu w niniejszym postępowaniu nie mogły więc być inne niż zaskarżone postanowienie i bezpośrednio je poprzedzające (wydane w pierwszej instancji) postanowienie. Z tych powodów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku. /-/K. Nikodem /-/K. Wolna – Kubicka /-/W. Zygmont