I SA/Po 694/12
PostanowienieWSA w Poznaniu2012-11-13
Skład orzekający: sędzia NSA Włodzimierz Zygmont
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych może zostać oddalony, jeśli strona skarżąca nie uzupełniła w sposób należyty wezwania sądu do przedstawienia dokumentów i wyjaśnień dotyczących jej stanu majątkowo-finansowego i rodzinnego?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych podlega oddaleniu, jeśli strona skarżąca nie wykazała w sposób niebudzący wątpliwości, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Ciężar udowodnienia tego faktu spoczywa na wnioskodawcy, który powinien przedstawić fakty i dowody na poparcie zasadności wniosku. Niewystarczające lub nieuzupełnione przez stronę informacje uniemożliwiają dokonanie obiektywnej oceny jej stanu majątkowo-finansowego i rodzinnego.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, uzasadniając go inwestycjami w działalność gospodarczą i spłatą kredytów, a także brakiem posiadania nieruchomości i oszczędności. Sąd wezwał go do uzupełnienia wniosku o informacje dotyczące dochodów, stanu majątkowego żony oraz szczegółów kosztów utrzymania, a także do przedstawienia dokumentów finansowych. Skarżący nie uzupełnił wniosku w sposób kompletny. Referendarz sądowy oddalił wniosek, a skarżący wniósł sprzeciw, twierdząc, że nie włożył do koperty załączników, które wymienił w piśmie. Sąd uznał, że skarżący nie wykazał braku możliwości poniesienia kosztów postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Włodzimierz Zygmont po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi X.Y. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] czerwca 2012 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia, po wznowieniu postępowania, decyzji w sprawie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe Spółki w podatku od towarów usług za miesiąc lipiec i sierpień 2003 r., odsetek za zwłokę oraz kosztów egzekucyjnych postanawia: oddalić wniosek.
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wniosek uzasadnił tym, że inwestuje w prowadzoną działalność gospodarczą i spłaca kredyty. Organy skarbowe ściągnęły z jego aktywów [...] zł. Nie ma na utrzymaniu żadnych osób. Nie posiada domu, mieszkania, nieruchomości rolnej, innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych. Posiada samochód marki "X", rok prod. [...], wartości rynkowej [...] zł, na kupno którego zaciągnął kredyt (obciążenie ok. [...] zł.). W małżeństwie obowiązuje rozdzielność majątkowa od listopada [...] r. Skarżący we wniosku nie podał w jakiej wysokości uzyskuje miesięczne dochody. Z uwagi na rozdzielność majątkową małżeńską nie podał także, czy jego żona posiada jakieś nieruchomości, oszczędności, papiery wartościowe i wartościowe przedmioty, czy uzyskuje miesięczne dochody.
Sąd wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma, pod rygorem rozpoznania sprawy w oparciu o dotychczas zgromadzony materiał.
Postanowieniem z dnia [...] października 2012 r. referendarz sądowy oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy z uzasadnieniem, że nieuzupełnienie wniosku uniemożliwiło dokonanie obiektywnego ustalenia oceny stanu majątkowo-finansowego wnioskodawcy i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym.
Skarżący wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia. W uzasadnieniu stwierdził, że odpowiadając na wezwanie Sądu do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy nie włożył do koperty załączników, które wymienił w piśmie. Sąd w takiej sytuacji powinien wezwać go do uzupełnienia przedmiotowych dokumentów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie.
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. Skarżący powinien przedstawić fakty i dowody na poparcie zasadności przyznania prawa pomocy.
Referendarz sądowy zasadnie uznał, że treść oświadczenia złożonego na urzędowym formularzu jest niewystarczająca do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego skarżącego. Wezwanie do uzupełnienia wniosku zmierzało do umożliwienia skarżącemu należytego udokumentowania wniosku o przyznanie prawa pomocy. Zakres żądanych dokumentów i informacji miał istotne znaczenie dla oceny zasadności wniosku. W konsekwencji skarżący winien z należytą starannością wypełnić treść sądowego wezwania.
Skarżący w odpowiedzi na wezwanie wyjaśnił, że nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z innymi osobami. W małżeństwie jego obowiązuje rozdzielność majątkowa od listopada [...] r. Z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej uzyskuje dochód w wysokości [...] zł miesięcznie. Ponosi koszty miesięcznego utrzymania w wysokości ok. [...] zł z tytułu opłat za czynsz, energię elektryczną i gaz. Posiada samochód ciężarowy, zakupiony na raty w [...] r., wartości [...] zł, jest przewłaszczony na rzecz banku zabezpieczeniem na około [...] zł. Skarżący wyjaśnił, że mieszka w mieszkaniu należącym do jego żony, która jest właścicielem mieszkania i współuczestniczy w kosztach.
Skarżący uchylił się jednak od odpowiedzi na pytanie z jakiego tytułu jego żona uzyskuje miesięczne dochody oraz czy posiada ona jakieś nieruchomości, oszczędności, przedmioty wartościowe, papiery wartościowe, samochody osobowe. Nie wskazał jakie są jego koszty związane z miesięcznym utrzymaniem, t.j. koszty wyżywienia, zakupu lekarstw, środków czystości, opłat za abonament RTV, TV kablową. Skarżący nie przedstawił mimo wezwania odpisów z dokumentów związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą, odpisów zeznań rocznych podatkowych za 2010 i 2011 r. oraz odpisów z kont bankowych, lokat bankowych i rachunków bankowych.
W uzasadnieniu sprzeciwu wyjaśnił, że odpowiadając na wezwanie Sądu do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy wskutek niefrasobliwości nie włożył do koperty załączników które wymienił w piśmie, a o które jego zdaniem powinien zostać ponownie wezwany.
W opinii Sądu skarżący w takiej sytuacji wnosząc sprzeciw od kwestionowanego rozstrzygnięcia miał okazję, żeby dołączyć żądane wcześniej przez referendarza dokumenty i wyjaśnienia, czego po raz kolejny nie zrobił. Sąd wobec tego uznał za niecelowe ponowne wzywanie skarżącego o złożenie tych dokumentów i wyjaśnień.
Sąd zatem stwierdza, że skarżący nie wykazał w sposób nie budzący wątpliwości, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania.
Dlatego Sąd na podstawie art. 245 § 1 i § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) orzekł, jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło